โครงการบัญชีการออมการลงทุนส่วนบุคคล หรือ Thailand Individual Savings Account (TISA) เดินหน้าคืบหน้าแล้วกว่า 90% หลังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเห็นตรงกันในหลักการ เหลือเพียงปรับรายละเอียดตัวเลขและสิทธิประโยชน์ทางภาษี ขณะที่ ก.ล.ต. เดินหน้าเตรียมระบบรองรับภาคธุรกิจ หวังเปลี่ยนพฤติกรรมคนไทยจาก “ฝากเงิน” สู่ “ออมผ่านการลงทุน” ระยะยาว
วันที่ 11 ก.ย. 2569 นางพรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เปิดเผยว่า ความคืบหน้าการผลักดัน TISA มีความชัดเจนมากขึ้น หลังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีแนวทางสอดคล้องกัน โดยจากนี้จะเดินหน้ารายละเอียดและเตรียมระบบงาน เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจสามารถรองรับการให้บริการได้
อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญเรื่องวงเงินลงทุนและสิทธิประโยชน์ทางภาษี ยังต้องรอข้อสรุปจากกระทรวงการคลัง เนื่องจากเกี่ยวข้องโดยตรงกับนโยบายภาษีและรายได้ของภาครัฐ
นางพรอนงค์ ย้ำว่า TISA ไม่ควรถูกมองเพียงเป็นมาตรการลดหย่อนภาษีรอบใหม่ แต่ต้องการให้เป็นโครงสร้างพื้นฐาน ด้านการออมและการลงทุนของประเทศ เพื่อสร้างพฤติกรรมการลงทุนระยะยาว และลดการพึ่งพามาตรการกระตุ้นการลงทุนเป็นครั้งคราว แนวคิดดังกล่าวสอดคล้องกับทิศทางของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ทั้งกระทรวงการคลัง ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ตลท.) และสภาธุรกิจตลาดทุนไทย (FETCO) ซึ่งเห็นภาพร่วมกันถึงการสร้างระบบการออมที่สามารถเปลี่ยนเงินออมของประชาชนไปสู่การลงทุนระยะยาวได้มากขึ้น
สำหรับโครงสร้างเบื้องต้น วางแนวคิด “1 บัญชี 2 เป้าหมาย” ประกอบด้วย
เป้าหมายแรก ออมเพื่อเกษียณ
โดยนำผลิตภัณฑ์เพื่อการเกษียณที่มีอยู่ เช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) และประกันบำนาญ มาอยู่ภายใต้โครงสร้างเดียวกัน เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นให้ประชาชนสามารถจัดสรรเงินออมระหว่างผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้ตามความเหมาะสม ภายใต้วงเงินที่รัฐกำหนด
ส่วนสิทธิประโยชน์จะอยู่ในรูปแบบการนำเงินลงทุนไปลดหย่อนเงินได้ก่อนคำนวณภาษี และยังมีแนวคิดเปิดทางให้ผู้ลงทุนที่มีความรู้และรับความเสี่ยงได้เหมาะสม สามารถลงทุนโดยตรงได้
เป้าหมายที่สอง ลงทุนระยะยาว
โดยเน้นสิทธิประโยชน์ในรูปแบบยกเว้นภาษีจากผลตอบแทน เช่น ดอกเบี้ยและเงินปันผล หากผู้ลงทุนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนด ผลิตภัณฑ์ที่อยู่ในแนวคิดนี้ ได้แก่ หุ้น พันธบัตร และตราสารหนี้ ซึ่งต้องลงทุนผ่านบัญชีหรือระบบของโครงการ เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงข้อมูลและตรวจสอบการใช้สิทธิทางภาษีได้
ทั้งนี้ ก.ล.ต. มองว่าโครงสร้างดังกล่าวจะช่วยสร้างเม็ดเงินลงทุนระยะยาวเข้าสู่ตลาดทุน โดยเฉพาะเงินออมเพื่อวัยเกษียณ ซึ่งเป็นเงินลงทุนที่มีระยะเวลายาวและมีแนวโน้มไม่เคลื่อนย้ายตามความผันผวนระยะสั้น
ขณะเดียวกัน TISA ยังมีเป้าหมายขยายฐานผู้ลงทุน โดยปัจจุบันประเทศไทยมีบัญชีซื้อขายหุ้นมากกว่า 7 ล้านบัญชี แต่เมื่อหักบัญชีซ้ำแล้วเหลือผู้ลงทุนประมาณ 5 ล้านคน และผู้ลงทุนที่มีความเคลื่อนไหวในช่วงราว 6 เดือนมีไม่ถึง 1 ล้านคน จากประชากรกว่า 60 ล้านคน
จึงยังมีประชาชนอีกจำนวนมากที่มีเงินออมอยู่ในระบบธนาคาร แต่ยังไม่ได้เข้าสู่การลงทุนในตลาดทุน ก.ล.ต. ต้องการใช้ TISA เป็นหนึ่งในกลไกดึงเงินออมเหล่านี้เข้าสู่การลงทุนในหุ้น พันธบัตร ตราสารหนี้ และหน่วยลงทุนมากขึ้น
ด้านระบบ ก.ล.ต. อยู่ระหว่างหารือกับผู้ประกอบธุรกิจ โดยจะต่อยอดจากระบบที่รองรับผลิตภัณฑ์เพื่อการเกษียณที่มีอยู่แล้ว และไม่ได้กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจทุกรายต้องพร้อมให้บริการในเวลาเดียวกัน ผู้ให้บริการที่มีความพร้อมสามารถเข้าร่วมโครงการได้ก่อน
คลังกำลังเร่งสรุปคาดชัดเจนก.ย.นี้
ขณะที่นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า กระทรวงการคลังกำลังเร่งสรุปโครงการ TISA โดยขณะนี้มีความชัดเจนแล้วกว่า 90% และหากมีการประชุมร่วมกันอีกครั้ง คาดว่าจะได้ข้อสรุป โดยน่าจะเห็นความชัดเจนได้ภายในสิ้นเดือนก.ย.นี้
โดยขณะนี้หลักการของ TISA นิ่งแล้ว และไม่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลง โดยจะตัดเรื่องตัวคูณออก เหลือเพียงการปรับตัวเลขบางส่วนให้ทุกฝ่ายเห็นพ้องต้องกัน
“มีความชัดเจนกว่า 90% แล้ว หากมีการประชุมอีกครั้งหนึ่งน่าจะจบ และเริ่มทำได้ ตอนนี้ปรับตัวเลขสุดท้ายกันอยู่ ให้เห็นพ้องต้องกัน แต่หลักการนั้นคงไม่เปลี่ยนแล้ว” นายลวรณกล่าว
ทั้งนี้ กระทรวงการคลังเตรียมเร่งผลักดันเรื่อง TISA หลังที่ผ่านมา มีประเด็นสำคัญอื่นเข้ามาแทรก โดยเฉพาะการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ แต่ขณะนี้เห็นว่าการหารือ TISA ใกล้ได้ข้อยุติแล้ว เหลือเพียงการปรับรายละเอียดตัวเลขให้เหมาะสมและเป็นที่ยอมรับร่วมกัน
หากเดินหน้าได้ตามเป้าหมาย TISA จะเป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนเงินออมของคนไทยให้กลายเป็นเงินลงทุนระยะยาว เพิ่มฐานผู้ลงทุน และสร้างแหล่งเงินทุนที่มีคุณภาพให้ตลาดทุนไทยในระยะยาว
