ไตรมาส 2 คนไทยว่างงาน 4.01 แสนคน เพิ่มขึ้น 10% สูงสุดในรอบ 7 ไตรมาส เด็กจบใหม่มากสุด 44% ผลจากการเรียนไม่ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงาน ธุรกิจใช้ AI มากขึ้น
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ระบุภาพรวมการว่างงานในช่วงไตรมาส 2 ปี 2569 ไทยมีจำนวนผู้ว่างงานอยู่ที่ 4.01 แสนคน หรือเพิ่มขึ้น 10% YoY และถือเป็นตัวเลขที่สูงสุดในรอบ 7 ไตรมาส (ล่าสุดที่พุ่งแตะระดับเกินกว่า 4.0 แสนคนอยู่ในช่วงไตรมาส 3 ปี 2567) หากแบ่งตามช่วงอายุของผู้ว่างงาน พบว่ากว่า 44% ของผู้ว่างงานทั้งหมดอยู่ในกลุ่มเด็กจบใหม่ (อายุ 20-24 ปี) หรือคิดเป็นจำนวนราว 1.74 แสนคน
หนึ่งในปัจจัยหลักที่ทำให้เด็กจบใหม่ยังว่างงานในสัดส่วนสูง คือ ปัญหา Skills Mismatch ซึ่งหากพิจารณา ด้านอุปสงค์ คาดว่า ในช่วงปี 2568-2572 ไทยจะมีความต้องการแรงงานทักษะสูง เพื่อรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย อีกราว 1.1 ล้านตำแหน่ง โดยเฉพาะในอุตสาหรรมการบินและโลจิสติกส์ อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์เพื่ออุตสาหกรรม รวมถึงดิจิทัล (สัดส่วนรวมกันกว่า 69%)
สวนทางกับ ด้านอุปทาน ที่พบว่า เด็กไทยมากกว่า 60% ยังจบการศึกษาในสายมนุษยศาสตร์ และสังคมศาสตร์ ขณะที่ สัดส่วนเด็กที่จบด้าน STEM (วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์) เทียบกับจำนวนเด็กที่จบการศึกษาทั้งหมด ก็มีแนวโน้มลดลง จาก 23.2% ในปี 2563 เหลือเพียง 22.3% ในปี 2568 ดังนั้น การผลิตแรงงานให้ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงานจึงเป็นอีกหนึ่งโจทย์ใหญ่ที่ไทยต้องเร่งดำเนินการ
3 ประเด็นติดตามที่อาจส่งผลต่อตลาดแรงงานไทยในระยะข้างหน้า ได้แก่
1) ความไม่สอดคล้องของทักษะแรงงาน (Skills Mismatch) ยังมีอยู่ ทำให้แรงงานต้องเร่งพัฒนาทักษะใหม่ๆ ที่ตลาดต้องการในอนาคต เช่น ด้านเทคโนโลยี และสุขภาพ เป็นต้น เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่อุตสาหกรรมเป้าหมาย และสังคมสูงวัยขั้นสุดยอด (Super-aged Society)
2) ความเหลื่อมล้ำจากการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจแบบ K-shaped แต่ละธุรกิจยังเผชิญปัจจัยกดดันรอบด้าน ทั้งกำลังซื้อของผู้บริโภคที่เปราะบาง และการแข่งขันรุนแรง ท่ามกลางภาวะต้นทุนการดำเนินงานที่ยืนสูง ส่งผลต่อความสามารถในการหารายได้ และจำกัดขีดความสามารถในการจ้างงานของธุรกิจ
3) ความเสี่ยงจาก Technology Disruption จาก AI และระบบอัตโนมัติที่เข้ามามีบทบาทในกระบวนการดำเนินธุรกิจมากขึ้น ส่งผลให้กลุ่มเด็กจบใหม่ รวมถึงแรงงานทักษะต่ำ เสี่ยงถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยี ดังนั้น ธุรกิจต้อง Balance ระหว่างความต้องการใช้แรงงาน และเทคโนโลยีให้เหมาะสม
