กพร. จ่อชงประกาศกระทรวง คุมเข้มนำเข้าแร่ “พลวง ตะกั่ว-ทองแดง-ทองคำ-แร่โลหะหายาก” ชายแดน สกัดต้นตอมลพิษข้ามชาติ เล็งประกาศใช้ต้นปี 2570
นายอดิทัต วะสีนนท์ อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) เปิดเผยว่า กพร. ได้จัดทำร่างประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมปรับปรุงหลักเกณฑ์การขออนุญาตนำเข้าและส่งออกแร่ตามประกาศปี 2560 และ 2562 ให้รัดกุมขึ้น โดยเสนอเพิ่มแร่ที่ต้องขออนุญาตนำเข้า 5 ชนิด ได้แก่ พลวง ตะกั่ว ทองแดง ทองคำ และแร่โลหะหายาก (Rare Earth Elements) เพื่อดูแลความมั่นคงทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัยของประชาชน
ในช่วง 2–3 ปีที่ผ่านมา การนำเข้าแร่พลวง ตะกั่ว และทองแดงจากประเทศเพื่อนบ้านเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนแร่ทองคำและแร่โลหะหายากมีการนำเข้าในระดับต่ำหรือไม่พบความผิดปกติ กพร. จึงเสนอให้กำกับไว้ล่วงหน้า เนื่องจากประเมินว่าการทำเหมืองแร่สองกลุ่มนี้อาจเกี่ยวข้องกับการปนเปื้อนในลำน้ำ
ผู้ขออนุญาตนำเข้าจะต้องระบุพิกัดเหมือง พร้อมยื่นหนังสือรับรองถิ่นกำเนิด (C/O) และหลักฐานยืนยันตัวตนเจ้าของสัมปทานหรือหนังสือรับรองนิติบุคคลที่ออกโดยรัฐบาลประเทศถิ่นกำเนิดแร่ เพื่อให้ กพร. ตรวจสอบย้อนกลับถึงแหล่งผลิตและตรวจสอบความถูกต้องของสัมปทาน ป้องกันการใช้ไทยเป็นทางผ่านของแร่จากเหมืองที่ก่อผลกระทบข้ามพรมแดน
นายอดิทัตกล่าวว่า กพร. จะใช้ข้อมูลพิกัดเหมืองประเมินความเชื่อมโยงกับปัญหาสารหนูและโลหะหนักในแหล่งน้ำชายแดน เช่น แม่น้ำสายและแม่น้ำกก หากพบหลักฐานชัดเจนว่าเหมืองใดส่งผลกระทบต่อไทย ข้อมูลดังกล่าวจะใช้ประกอบการพิจารณามาตรการเพิ่มเติม ส่วนการตรวจสอบการส่งออกสารเคมีจากไทยที่ใช้แต่งแร่และถลุงโลหะยังไม่พบความผิดปกติ โดยไม่พบการส่งออกไซยาไนด์ที่ใช้ถลุงทองคำมาหลายปีแล้ว
ก่อนจัดทำร่างประกาศ กพร. ได้หารือกับกรมควบคุมมลพิษ กรมศุลกากร กระทรวงการต่างประเทศ สภาการเหมืองแร่ และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ให้เหมาะสมกับผู้ประกอบการ ขั้นต่อไปจะเปิดรับฟังความคิดเห็นผ่าน ระบบกลางทางกฎหมาย ก่อนเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมพิจารณาลงนาม โดยตั้งเป้าประกาศใช้ช่วงต้นปี 2570
