ธปท.ชี้ พ.ร.บ.ธปท. ปัจจุบันรักษาความเป็นอิสระของธนาคารกลาง-ถ่วงดุล หากใช้ผลประเมินเป็นเหตุให้ผู้ว่าการเด้งก่อนครบวาระ จะกระทบการดำเนินงาน
นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า คณะทำงานภายใน ธปท. ได้ศึกษาทบทวนพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย (พ.ร.บ. ธปท.) และสรุปว่า กฎหมายฉบับปัจจุบันยังมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับหลักสากล โดยเปิดให้ ธปท. ดำเนินภารกิจได้อย่างเป็นอิสระ ควบคู่กับการตรวจสอบและถ่วงดุล
ก่อนหน้านี้ ธปท. ประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมายตามรอบในปี 2568 พร้อมเปิดรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะ ผลประเมินสรุปว่ายังไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไขกฎหมาย โดยคณะกรรมการ ธปท. (กกธ.) มีมติรับทราบเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 และ ธปท. ได้แจ้งผลให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรับทราบแล้ว ส่วนการประเมินครั้งถัดไปมีกำหนดในปี 2573
ต่อมาในเดือนตุลาคม 2568 ประธาน กกธ. เสนอให้ตั้งคณะทำงานที่มีบุคคลภายนอกร่วมทบทวนกฎหมาย ขณะที่กรรมการคนอื่นเห็นว่าควรศึกษาภายในและสรุปประเด็นที่ควรแก้ไขให้ชัดเจนก่อน ธปท. จึงตั้งคณะทำงานภายในขึ้นพิจารณา โดย กกธ. ยังไม่มีมติอนุมัติหรือเห็นชอบให้แก้ไข พ.ร.บ. ธปท.
นายวิทัยกล่าวว่า ในประเด็นการประเมินผลงานของผู้ว่าการ กฎหมายปัจจุบันกำหนดเรื่องการประเมินผลและเหตุพ้นจากตำแหน่งไว้คนละมาตรา หากนำผลประเมินมาใช้เป็นเหตุให้ผู้ว่าการพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ จะกระทบความเป็นอิสระของธนาคารกลาง และอาจเปิดช่องให้เกิดแรงกดดันทางการเมืองหรือจากกลุ่มผลประโยชน์เมื่อมีความเห็นต่างเชิงนโยบาย
คณะทำงานยังพิจารณาข้อเสนอให้ กกธ. มีส่วนร่วมในการคัดเลือกผู้ว่าการ การทบทวนบทบาทผู้ว่าการในการเสนอชื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และการให้ผู้ว่าการทำหน้าที่เลขานุการ กกธ. แทนตำแหน่งรองประธาน โดยเอกสารระบุว่ากลไกปัจจุบันให้คณะกรรมการคัดเลือกทำหน้าที่คัดเลือกผู้ว่าการ แยกผู้เสนอชื่อออกจากผู้คัดเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และให้ผู้ว่าการในฐานะรองประธานเชื่อมการทำงานระหว่าง กกธ. กับคณะกรรมการนโยบาย
ขณะเดียวกัน ธปท. ได้ศึกษาทบทวน พ.ร.บ. ธุรกิจสถาบันการเงินควบคู่กัน เพื่อยกระดับการกำกับดูแลผู้ให้บริการทางการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร (Non-bank) และคุ้มครองผู้ใช้บริการ โดยเดิมมีกำหนดเสนอผลศึกษาทั้งสองเรื่องต่อที่ประชุมยุทธศาสตร์ร่วมเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 แต่ประธานสั่งยกเลิกการประชุมดังกล่าว