“ศุภจี” เผยไทย-สหรัฐลงนามแถลงการณ์ร่วม หลังได้ข้อสรุปสาระสำคัญของความตกลงการค้า เตรียมเจรจาลดภาษีมาตรา 301 เหลือ 10% รักษาแข่งขัน 2.37 ล้านล.

นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยภายหลังไทยและสหรัฐ ลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย–สหรัฐ (Joint Statement on ART) ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 17 พ.ย.2569 ที่ผ่านมา โดยยืนยันว่าทั้งสองฝ่ายบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของความตกลงการค้าต่างตอบแทน หรือ ART แล้ว เหลือขั้นตอนขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายก่อนเข้าสู่กระบวนการภายในของแต่ละประเทศ

ทั้งนี้ การเจรจาของไทยใช้เวลาอย่างรอบคอบ เพราะต้องการให้มั่นใจว่าเงื่อนไขต่างๆ อยู่ในกรอบที่ประเทศรับได้ และไม่สร้างผลกระทบเกินสมควรต่อเกษตรกร ผู้ประกอบการเอสเอ็มอี ภาคอุตสาหกรรม ผู้ส่งออก ผู้บริโภค รวมถึงการลงทุนและการจ้างงานในประเทศ

“เราใช้เวลาเพราะต้องการมั่นใจว่าสิ่งที่เราเปิด เป็นไปตามหลักเกณฑ์และกรอบที่เราวางไว้ และไม่ทำให้ประเทศเสียประโยชน์มากเกินไป ถ้ายอมง่ายๆ ก็จบไปตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่เราเจรจาจนถึงจุดที่คิดว่าลงตัวที่สุด”

โดยจุดสำคัญที่ไทยจะเร่งดำเนินการต่อทันที คือการเจรจากับสหรัฐฯ เพื่อให้อัตราภาษีภายใต้มาตรา 301 ในประเด็นแรงงานบังคับ จากเดิมที่ไทยอยู่ในอัตรา 12.5% ปรับลงมาอยู่ที่ 10% เท่ากับประเทศที่มีความตกลง ART แล้ว เช่น กัมพูชา อินโดนีเซีย และมาเลเซีย

การลงนาม Joint Statement ทำให้ไทยมีฐานในการเจรจาว่า แม้ตัว ART ฉบับสมบูรณ์ยังอยู่ระหว่างจัดทำ แต่ทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญแล้ว จึงควรได้รับการปฏิบัติในระดับเดียวกับประเทศที่มีความตกลง ART

“วันนี้เซ็นแล้วก็คุยเลยค่ะ เพราะสิ่งที่ตกลงกันไว้คือ เมื่อเราบรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญและผู้นำสองประเทศลงนามแล้ว ก็ขอให้ถือเสมือนว่าเราอยู่ในสถานะเดียวกับประเทศที่เซ็น ART แล้ว จากนี้เราก็ต้องเดินหน้าเจรจาให้ลดลงมาอยู่ที่ 10%”

นางศุภจี กล่าวว่า สหรัฐเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย โดยปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐ มูลค่าราว 2.37 ล้านล้านบาท เชื่อมโยงกับการจ้างงานในประเทศประมาณ 1.25 ล้านคน การบรรลุข้อตกลงครั้งนี้จึงช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้ส่งออก โรงงาน เอสเอ็มอี และแรงงานจำนวนมาก

“อย่างน้อยเราปกป้องรายได้ส่งออกอันดับ 1 ของประเทศไว้ ผู้ประกอบการทั้งรายใหญ่และรายเล็กที่ทำมาค้าขายกับอเมริกาจะมีความมั่นใจมากขึ้นว่า ยังสามารถส่งสินค้าออกไปได้ และยังแข่งขันกับประเทศอื่นได้”

นางศุภจี กล่าวว่า การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ ไม่ได้หมายถึงการเปิดทุกอย่างแบบไม่มีเงื่อนไข เพราะไทยมีเขตการค้าเสรี (FTA) กับหลายประเทศอยู่แล้ว ทั้งอาเซียน ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ สินค้าที่เปิดเพิ่มจึงเน้นการเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคและภาคธุรกิจ โดยเฉพาะสินค้าที่ไทยไม่มี ผลิตไม่เพียงพอ หรือจำเป็นต่อความมั่นคงด้านอาหารและพลังงาน

ในกรณีสินค้าที่อาจกระทบผู้ผลิตในประเทศ ไทยยังสามารถใช้กลไกโควตา จำกัดปริมาณนำเข้า หรือมาตรการดูแลเยียวยา รวมถึงประเมินอุปสงค์ อุปทาน และกำลังผลิตในประเทศก่อนเปิดตลาด เพื่อไม่ให้สินค้านำเข้ากระทบผู้ประกอบการไทยเกินสมควร

อย่างไรก็ตาม ในโครงสร้างมาตรการภาษีของสหรัฐ ปัจจุบันมีสินค้าส่งออกไทยส่วนหนึ่งที่ได้รับการยกเว้นจากมาตรการเพิ่มเติม ขณะที่อีกส่วนยังอยู่ภายใต้ Section 301 หรือ Section 232 ไทยจึงยังมีพื้นที่ในการขอรายการยกเว้นเพิ่มเติม โดยรายละเอียดจะเปิดเผยเมื่อเข้าสู่ขั้นตอนทางกฎหมายและประชาพิจารณ์

หลังจากนี้ ฝ่ายกฎหมายของไทยและสหรัฐจะเข้าสู่ขั้นตอนขัดเกลาถ้อยคำในร่างความตกลง ซึ่งคาดว่าอาจใช้เวลาราว 2 เดือน ก่อนนำเสนอ ครม. จากนั้นจึงเข้าสู่การรับฟังความคิดเห็นและการพิจารณาของรัฐสภา กระบวนการทั้งหมดอาจใช้เวลาอีกหลายเดือนก่อน ART มีผลบังคับใช้จริง

“วันนี้สิ่งสำคัญคือ เราบรรลุข้อสรุปร่วมกันแล้ว ตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยได้รับการปกป้องในระดับหนึ่ง และเรามีความชัดเจนมากขึ้นในการแข่งขันกับประเทศอื่น ส่วนรายละเอียดที่เหลือจะต้องเปิดเผยและอธิบายต่อประชาชนตามกระบวนการทุกขั้นตอน”

ส่วนกรณีมาตรการควบคุมชิปขั้นสูงของสหรัฐว่า จากข้อมูลเบื้องต้น ชิปประเภทที่เข้าข่ายข้อจำกัดคิดเป็นเพียงประมาณ 0.7% ของการนำเข้าชิปของไทยทั้งหมด จึงยังไม่เห็นผลกระทบในวงกว้าง แต่กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และกระทรวงการคลังจะร่วมประเมินรายละเอียดเพิ่มเติมต่อไป

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน