รายงานพิเศษ
“เฮลิคอปเตอร์ มันนี่” (Helicopter Money) หรือการโปรยเงินสดจากเฮลิคอปเตอร์ มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจที่รู้จักกันทั่วโลก
คงเป็นความหมายที่ใกล้เคียงที่สุดกับมาตรการที่รัฐบาลจัดออกมาช่วงปลายปี โดยที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 22 พ.ย.ที่ผ่านมา ไฟเขียวตามที่กระทรวงการคลังเสนอ เพิ่มรายได้ให้แก่ผู้มีรายได้น้อยวงเงิน 1.27 หมื่นล้านบาท ในลักษณะแจกตรง ถึงตัว กระตุ้นเศรษฐกิจชัวร์แน่นอน
โดยกำหนดหลักเกณฑ์การจ่ายเงินให้ถูกฝาถูกตัวมากขึ้น ผ่านการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ เมื่อช่วงกลางปีที่ผ่านมา ซึ่งเหลือกลุ่มผู้มีรายได้น้อยอีกกว่า 5.4 ล้านราย จากจำนวนทั้งหมด 8.2 ล้านราย ซึ่งก่อนหน้านี้ได้จ่ายเงินให้ชาวนาไปเรียบร้อยแล้วในลักษณะเดียวกัน
ผู้มีสิทธิ์รับการช่วยเหลือ ต้องเป็นบุคคลสัญชาติไทย อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี (ณ วันที่ 15 ส.ค. 2559) และเป็นผู้ว่างงาน หรือมีรายได้ไม่เกิน 1 แสนบาทต่อปีในปี 2558 ที่มาลงทะเบียน “คนจน” ไปก่อนหน้านี้
ผู้ที่ไม่มีรายได้หรือมีรายได้ไม่เกิน 3 หมื่นบาทต่อปี จะได้รับเงินช่วยเหลือ 3 พันบาทต่อราย เบื้องต้นมีผู้ได้รับสิทธิ์จำนวน 3.1 ล้านราย วงเงินดำเนินการ 9.3 พันล้านบาท
ผู้ที่มีรายได้ตั้งแต่ 3 หมื่นบาทต่อปีขึ้นไป แต่ไม่เกิน 1 แสนบาทต่อปี จะได้รับเงินช่วยเหลือ จำนวน 1.5 พันบาทต่อราย ในจำนวนนี้มีผู้ได้รับสิทธิ์ 2.3 ล้านราย วงเงินดำเนินการ 3.45 พันล้านบาท
โอนเงินผ่านธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.), ธนาคารออมสิน และธนาคารกรุงไทย เข้าบัญชีผู้มีรายได้น้อยที่ลงทะเบียนตามโครงการไว้กับธนาคาร
แบ่งเป็นกรณีลูกค้าของธนาคาร ให้โอนเข้าบัญชีของผู้มีสิทธิ์โดยตรง สามารถตรวจสอบเงินในบัญชีได้ภายใน 7 วัน นับแต่วันที่ธนาคารแจ้งโอนเงิน
กรณีไม่ได้เป็นลูกค้าของธนาคาร ให้ผู้มีสิทธิ์ไปแสดงตัวและเปิดบัญชีเงินฝากที่สาขาธนาคารที่ไปลงทะเบียน สามารถตรวจสอบเงินในบัญชีหลังเปิดบัญชีภายใน 7 วัน ระยะเวลาดำเนินการ ตั้งแต่วันที่ 1-30 ธ.ค.2559
สําหรับผู้มีรายได้น้อยที่เข้าข่ายแต่ไม่ได้ลงทะเบียน ถือว่า “หมดสิทธิ์” รับก้อนนี้ไปตามระเบียบ ในส่วนนี้กระทรวงการคลังใจแข็งไม่ต่อเวลาพิเศษ หรือเปิดรับลงทะเบียนเพิ่ม
การแจกเงินรวมถึงการปรับขึ้นค่าแรงเกือบทั่วประเทศ ภาคเอกชนมีทัศนะที่น่าสนใจ
เริ่มจาก นายเจน นำชัยศิริ ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ประเมินว่ารัฐบาลคงใช้เงินไม่มาก แต่เงินส่วนนี้จะทำให้ผู้มีรายได้น้อยนำเงินไปใช้จ่ายได้ทันที ทำให้เกิดประโยชน์ในการอัดฉีดเงินหมุนเวียนเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจได้เห็นผลทันทีเช่นกัน
ส่วนกรณีที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบการปรับขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำมีผลวันที่ 1 ม.ค.2560 เฉลี่ยขึ้น 5-10 บาทต่อวันนั้น ส่วนตัวมองว่าในแง่ต้นทุนการผลิตไม่มีผลกระทบมากจนนำไปสู่การปรับขึ้นราคาสินค้า อย่างไรก็ตามที่ผ่านมาเมื่อขึ้นค่าจ้างก็มักจะมีการขึ้นราคาอาหารและสินค้าอุปโภคบริโภคอื่นๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่กระทรวงพาณิชย์ต้องดูแล
นายบุญชัย โชควัฒนา ประธานกรรมการ บริษัท สหพัฒนพิบูล จำกัด (มหาชน) ในเครือสหพัฒน์ กล่าวว่า หากเงินถึงมือประชาชนจริงๆ จะเกิดประโยชน์ เพราะสามารถช่วยกระตุ้นกำลังซื้อ แม้ว่าจะไม่มากก็ตาม
“เรื่องที่น่าเป็นห่วง คือเงินจะถึงมือผู้ที่มีรายได้น้อยหรือไม่ และกังวลว่าเงินที่ได้จะถูกนำไปชำระหนี้นอกระบบก็จะไม่มีประโยชน์ ไม่ได้เกิดผลอย่างที่ต้องการจะกระตุ้นการบริโภคของประชาชน อย่างไรก็ตามมาตรการดังกล่าวถือว่าเป็นเรื่องที่ดี ไม่อยากให้คิดว่าเป็นประชานิยม เพราะมาตรการต่างๆ ที่ออกมาของรัฐบาล ทั้งการช่วยเหลือชาวนา และผู้มีรายได้ เป็นเรื่องที่ดีทั้งนั้น”
นายฉัตรชัย ตวงรัตนพันธ์ ผู้อำนวยการบริหาร สมาคมผู้ค้าปลีกไทย กล่าวว่า การปรับค่าแรงงานขั้นต่ำ และมาตรการเพิ่มรายได้ให้แก่ผู้มีรายได้น้อยนั้น เชื่อว่าจะช่วยกระตุ้นการบริโภคของประชาชนให้ดีขึ้นได้ แต่ว่ากระตุ้นได้ไม่มากเท่าใดนัก ซึ่งในแง่จิตวิทยาจะช่วยกระตุ้นการบริโภคได้มากขึ้น
“มาตรการที่ออกมาไม่เกี่ยวกับประชานิยม และมองว่าไม่เกี่ยวกันแต่อย่างใด ขณะนี้เป็นช่วงเศรษฐกิจค่อนข้างฝืดเคือง การหาแนวทางหรือมาตรการกระตุ้นกำลังซื้อและการบริโภคเป็นเรื่องสำคัญ เป็นเรื่องที่ดีที่รัฐบาลทำ ขณะเดียวกันมาตรการดังกล่าวก็ทำขึ้นเพื่อเฉพาะเจาะจงให้กับกลุ่มที่มีความจำเป็นจริงๆ”
ขณะที่ นายธนวรรธน์ พลวิชัย ผู้อำนวยการศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ กล่าวว่า ค่าแรงที่ปรับขึ้นก็ไม่ได้สูงจนช็อก ทำให้ราคาสินค้าปรับขึ้นจนควบคุมไม่ได้แต่ในอัตราเพิ่มขึ้นก็ไม่ได้มีผลจนเป็นข้ออ้างทำให้ราคาสินค้าปรับขึ้นตาม
ส่วนนโยบายการแจกเงินคนจนเห็นด้วยเพราะต้องยอมรับว่า ที่ผ่านเศรษฐกิจโลกไม่ได้เติบโตอยู่ในช่วงที่ซบเซา ขณะที่เศรษฐกิจภายในประเทศก็ซบเซา ประชาชนระมัดระวังในการจับจ่าย ดังนั้นการที่รัฐบาลมีนโยบายนี้ออกมาจึงถือว่าถูกจังหวะ เพราะจะทำให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อยมีกำลังใช้จ่ายมากขึ้น
ด้าน นายพีระพงศ์ จรูญเอก ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ออริจิ้น พร็อพเพอร์ตี้ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การประกาศปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำในครั้งนี้ มองว่าไม่น่าจะมีผลกระทบต่อต้นทุนค่าก่อสร้าง เนื่องจากในความเป็นจริงแล้ว อัตราค่าจ้างรายวันคนงานเฉลี่ยทั้งไซต์ก่อสร้างของบริษัทในขณะนี้อยู่ที่ 400 บาท ประกอบกับปัจจุบันการก่อสร้างเริ่มหันไปใช้วัสดุก่อสร้างสำเร็จรูปมากขึ้นแล้ว ดังนั้นการปรับขึ้นค่าแรงไม่กระทบภาพรวมราคาขาย
นายไตรเตชะ ตั้งมติธรรม กรรมการผู้จัดการ บริษัท ศุภาลัย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ขึ้นค่าแรงมีผลกระทบบ้างแต่ไม่มากนัก เพราะโดยปกติงานก่อสร้างต้องจ่ายค่าแรงแพงกว่าค่าแรงขั้นต่ำตัวใหม่อยู่แล้ว ส่วนที่จะกระทบชัดเจน คงเป็นค่าแรงคนสวน แม่บ้าน รปภ. มากกว่า แต่ไม่ได้เป็นสัดส่วนที่มากระทบให้ต้นทุนโดยรวมให้สูงขึ้น
นายวัลลภ ตรีฤกษ์งาม กรรมการบริหาร ด้านการขาย และการตลาด บริษัท ซูซูกิ มอเตอร์ (ประเทศไทย) จำกัด มองว่าเปรียบเสมือนการให้โบนัสแก่ประชาชน ในการไปจับจ่ายใช้สอยช่วงปลายปี ซึ่งจะช่วยกระตุ้นธุรกิจอุปโภคบริโภค ถือว่าเป็นข้อดีในแง่จิตวิทยา เพราะมีเงินเข้ามาหมุนเวียนในระบบ เมื่อมีการซื้อสินค้าขนาดเล็ก ผู้ประกอบการมีอำนาจและกำลังซื้อเพิ่มขึ้น ทำให้ไปซื้อสินค้าขนาดใหญ่ที่ต้องการ ทำให้อำนาจการจับจ่ายใช้สอยขยับกันไปเป็นทอดๆ
นายประพันธ์ พลธนะวสิทธิ์ รองประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยยามาฮ่า มอเตอร์ จำกัด กล่าวว่า ถือเป็นมาตการที่ดี เพราะคนจะได้ออกมาใช้จ่าย แต่ทั้งนี้มองว่าไม่ใช่มาตรการที่ยั่งยืน คือดีในระยะสั้น มีการจับจ่ายใช้สอยในกลุ่มอุปโภค อีกทั้งไม่ใช่คนส่วนใหญ่มีอยู่เพียงจำนวนหนึ่ง และเม็ดเงินไม่ได้มาก
“หากมองระยะยาวอาจไม่ได้ผลอะไร เป็นยากระตุ้นเบาๆ และสร้างสีสันเล็กๆ น้อยๆ เท่านั้น”
