นายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า วันที่ 5 ธันวาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เป็นวันดินโลกอันสืบเนื่องมาจากสมัชชาสหประชาชาติ ได้มีมติเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2556 รับรองให้วันที่ 5 ธันวาคม เป็นวันดินโลก (World Soil Day) เพื่อสดุดีและเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ได้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจการพัฒนาทรัพยากรดิน จากการที่ทรงเสด็จเยี่ยมเยียนราษฎรในทุกๆ ภาคของประเทศ และรับทราบถึงความเดือนร้อนในการประกอบอาชีพเกษตรกรรม ซึ่งเกษตรกรส่วนใหญ่อาศัยดินในการทำการเพาะปลูกเลี้ยงชีพ สภาพดินมีความเสื่อมโทรมอย่างมากประกอบกับความเสียหายจากธรรมชาติ
เลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ
ด้วยพระอัจฉริยภาพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงตระหนักอย่างถ่องแท้ถึงความรุนแรงและอันตรายของความเสื่อมโทรมดังกล่าว จึงได้พระราชทานแนวความคิดและพระราชดำริเกี่ยวกับการฟื้นฟูพัฒนา และอนุรักษ์ทรัพยากรดิน ซึ่งล้วนแล้วแต่นำประโยชน์สุขมาสู่พสกนิกร โดยทรงศึกษา วิจัย ทดลอง พัฒนา ทำให้เห็นเป็นแบบอย่างความสำเร็จ แล้วขยายผลให้เกษตรกรนำไปปฏิบัติ โดยวิธีการหรือแนวทางเหล่านั้น ล้วนเป็นวิธีการที่เรียบง่าย ประหยัด เกษตรกรสามารถดำเนินการเองได้สะดวก อาทิ
การปลูกหญ้าแฝก เพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน สร้างความชุ่มชื้นให้ผืนดิน การแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวจัดในภาคใต้ โดยวิธีการแกล้งดิน ซึ่งนับว่าเป็นนวัตกรรมที่เรียบง่ายในทางปฏิบัติแต่ล้ำลึกในทางวิชาการ และด้วยสายพระเนตรอันยาวไกล พระองค์ทรงประทานพระราชดำริให้จัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาในพื้นที่ที่มีปัญหาเกี่ยวกับดิน เพื่อศึกษา ค้นคว้า หารูปแบบที่เหมาะสมของการแก้ปัญหาและพัฒนาในแต่ละพื้นที่ในลักษณะบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดำเนินการร่วมกัน ทำให้เป็นที่ประจักษ์และยอมรับอย่างกว้างขวางในระดับสากล สมาพันธ์สมาคมวิทยาศาสตร์ทางดินนานาชาติ จึงทูลเกล้าถวายรางวัล “นักวิทยาศาสตร์ดินเพื่อมนุษยธรรม” แด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเป็นพระองค์แรกและพระองค์เดียวของโลก และสมัชชาสหประชาชาติได้รับรองให้ วันที่ 5 ธันวาคมของทุกปีเป็นวันดินโลก
นายเลิศวิโรจน์ กล่าวต่อไปว่า สำหรับปี 2559 นี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมพัฒนาที่ดิน กำหนดจัดงานวันดินโลก ปี 2559 ระหว่างวันที่ 3 – 5 ธันวาคม 2559 หัวข้อ “Soils and Pulses, Symbiosis for Life : ดินและถั่ว…เกื้อกูลชีวิต” ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา นอกจากการจัดงานวันดินโลกที่ประเทศไทยแล้ว ประเทศสมาชิกสหประชาชาติต่างจัดงานเฉลิมฉลองวันดินโลกพร้อมกัน กว่า 200 ประเทศ รวมถึงการกำหนดร่วมจัดงานวันดินโลกในต่างประเทศ อีก ๒ หน่วยงานสำคัญ ได้แก่ สำนักงานใหญ่องค์การสหประชาชาติ นครนิวยอร์ สหรัฐอเมริกา ในวันที่ ๒ ธันวาคม ๒๕๕๙ และสำนักงานใหญ่ เอฟ เอ โอ กรุงโรม สาธารณรัฐอิตาลี ในวันที่ 5 ธันวาคม 2559
ด้านนางสาวเบญจพร ชาครานนท์ รองอธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวว่า ประเทศไทยได้มีการจัดงานเฉลิมฉลองวันดินโลก 5 ธันวาคมมาแล้ว 4 ครั้ง ตั้งแต่ปี 2555 ก่อนที่สหประชาชาติจะประกาศเมื่อปี 2556 ให้มีการจัดตั้งวันดินโลกและปีดินสากล ๒๕๕๘ อย่างเป็นทางการ และสำหรับการจัดงานวันดินโลกปี 2559 นี้ ภายใต้หัวข้อ “Soils and Pulses, Symbiosis for Life : ดินและถั่ว…เกื้อกูลชีวิต” เพื่อให้สอดคล้องกับปีสากลแห่งถั่วเมล็ดแห้ง (International Year of Pulses) ที่สหประชาชาติได้กำหนดขึ้น
มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงความสำคัญของถั่วเมล็ดแห้ง เช่น ถั่วเขียว ถั่วขาว ถั่วแดง เป็นต้น ซึ่งเป็นแหล่งอาหารโปรตีน วิตามินและเกลือแร่ที่หาง่าย ราคาถูก และปลูกได้ในพื้นที่แห้งแล้งที่มีน้ำน้อย ดังนั้นถั่วจึงเป็นพืชอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการของประชากรโลก ทำให้มีความสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหาร และช่วยลดปัญหาความอดอยาก โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา สำหรับประเทศไทย นอกจากพืชตระกูลถั่ว จะมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยปลูกเพื่อประโยชน์ทางการบริโภค และสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรแล้ว พืชตระกูลถั่วยังมีบทบาทสำคัญในด้านการปรับปรุงบำรุงดินเพิ่มอินทรียวัตถุและธาตุอาหารในดิน และแก้ปัญหาดินเสื่อมโทรมด้วย
กิจกรรมภายในงานประกอบด้วย การจัดพิธีน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและการแสดงความอาลัยถวายแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช การจัดนิทรรศการน้อมรำลึกถึงจอมปราชญ์แห่งการพัฒนาที่ดิน โดยแสดงพระราชกรณียกิจและโครงการพระราชดำริเรื่องดินการจัดนิทรรศการให้ความรู้เกี่ยวกับดินและการจัดการดินเพื่อการปลูกถั่ว การจัดแปลงสาธิต เกษตรทฤษฏีใหม่ ซึ่งแสดงถึงการบริหารจัดการดิน น้ำ พืชอย่างยั่งยืน แปลงปลูกถั่ว และแปลงปลูกปอเทือง การบริการตรวจสอบดิน และให้คำแนะนำการจัดการดิน การจัดตลาดนัดสินค้าเกษตร และสินค้าแปรรูปจากผลผลิตทางการเกษตร การแข่งขันการทำอาหารจากถั่ว การจัดอบรมเกษตรกรเรื่องการปรับปรุงดิน การปลูกถั่ว ชมบริเวณโดยรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนฯ ซึ่งเป็นศูนย์แห่งแรกที่จัดแสดงในลักษณะ “พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต” การอบรมการผลิตเมล็ดพันธุ์พืชปุ๋ยสด การฝึกอบรมเกษตรทฤษฎีใหม่ การฝึกวิชาชีพเสริมรายได้ตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กิจกรรม Active Run 2016 เดินวิ่งเทิดพระเกียรติในสวนพ่อ กิจกรรมตักบาตร สวดมนต์ และนั่งสมาธิ ทำความดีถวายพ่อหลวง และพิธีจุดเทียนถวายความอาลัย
เข้าร่วมงานวันดินโลก ปี 2559 ระหว่างวันที่ 3-5 ธันวาคม 2559 เพื่อน้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ และเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและร่วมพิธีถวายความอาลัยน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ด้วยความจงรักภักดีโดยพร้อมเพรียงกันในวันที่ 5 ธันวาคม 2559 เวลา 09.00 น. ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา
