ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยในฐานะประธานคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (คปก.) ว่า คปก. มติเห็นชอบหลักการปรับปรุงเอกสารสิทธิ ส.ป.ก. 4-01 เพื่อยกระดับเป็นโฉนดที่ดินเพื่อเกษตรกรรมภายใต้ชื่อ “โฉนดเพื่อการเกษตร” มีสำนักงาน ส.ป.ก. เป็นนายทะเบียน โดยโฉนดเพื่อการเกษตรนี้จะใช้ครุฑสีเขียว จากนี้ สำนักงานส.ป.ก. จะดำเนินการทำประชาพิจารณ์รับฟังความคิดเห็นจากเกษตรกรและผู้ที่เกี่ยวข้องตามกฎหมายต่อไป
สำหรับการยกระดับที่ส.ป.ก. ให้เป็นโฉนดเพื่อการเกษตร รมว.เกษตรและสหกรณ์ สามารถลงนามประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อให้มีผลบังคับใช้ทันภายในวันที่ 15 ธ.ค. 2566 และจะเริ่มแจกโฉนดเพื่อการเกษตรฉบับแรกได้ทันวันที่ 15 ม.ค. 2567 อย่างแน่นอน สำหรับที่ดินในความดูแลของส.ป.ก. ขณะนี้ มี 3 ประเภท คือ 1.ส.ป.ก.4-01 2.โฉนดที่ซื้อมาเพื่อแจกเกษตรกร และ 3.โฉนดเพื่อการเกษตร
“ที่ส.ป.ก.4-01 ที่ขณะนี้ได้ถูกเปลี่ยนมือและใช้ไปในกิจการอื่น อาทิ โรงแรม ปั๊มน้ำมัน หอพัก เป็นต้น กลุ่มเหล่านี้จะต้องทำสัญญาเช่ากับส.ป.ก. โดยเก็บเงินเข้ากองทุนพัฒนาส.ป.ก.ต่อไป ส่วนการดำเนินการยกระดับทที่ดินส.ป.ก. จากนี้จะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้ที่เกี่ยวข้อง ทั้งออฟไลน์ และออนไลน์ และจะกลับมาประชุม คปก. อีกครั้งในรอบต่อไป คือ 21 พ.ย. 2566”
ร.อ.ธรรมนัส กล่าวว่า สำหรับการดำเนินการปรับปรุงระเบียบ คปก. ภายใต้กรอบแนวทางจำนวน 4 ข้อ ดังนี้ 1. เห็นควรกำหนดชื่อเอกสารว่า “โฉนดเพื่อการเกษตร” 2. กำหนดแนวทางในการเปลี่ยนมือไว้ 2 วิธี คือ การตกทอดทางมรดก และการซื้อขายหรือการจำนองแบบมีเงื่อนไข โดยไม่ใช่การซื้อขายหรือจำนองกับนายทุน 3. กำหนดให้มีการตรวจสอบติดตามการใช้ประโยชน์ในที่ดิน โดยกำหนดโครงสร้างการตรวจสอบที่มีทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค โดยอาจแต่งตั้งคณะทำงานหรือคณะกรรมการเพื่อตรวจสอบติดตามทุก 5 ปี โดยมีคณะกรรมการจังหวัดซึ่งมีผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธาน และปฏิรูปที่ดินจังหวัด เป็นฝ่ายเลขานุการ
และ 4. กำหนดให้มีการบูรณาการโดยนำสหกรณ์การเกษตร กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้การปฏิบัติงานให้ดียิ่งขึ้น โดยไม่เป็นการสร้างองค์กรใหม่