การทำเกษตรในยุคปัจจุบัน กำลังเจอกับความท้าทายที่มาจากหลายปัจจัย ปัญหาสภาพอากาศ พื้นที่การทำเกษตรมีน้อยลง การขยายของตัวเมือง รวมถึงโรค และศัตรูพืชต่างๆ
นายฉัตรชัย ศิริไล ผู้จัดการ ธ.ก.ส. ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ในฐานะธนาคารคู่บุญของเกษตรกรไทย ได้เล็งเห็นถึงปัญหา และพร้อมที่จะเข้ามาสนับสนุนให้นำนวัตกรรมที่ทันสมัยเข้ามาช่วยลดต้นทุน เพื่อยกระดับมาตรฐาน และมูลค่าให้กับสินค้าเกษตรไทยได้แบบยั่งยืน
เกษตรหัวขบวนร่วมดูงาน
ล่าสุด ได้นำ “เกษตรกรหัวขบวน” กลุ่มเกษตรกรที่มีศักยภาพ จำนวน 10 กลุ่ม ประกอบด้วยชุมชนบ้านมาบเหียง จ.ปราจีนบุรี, ชุมชนอุดมสุขบ้านหัวอ่าว จ.นครปฐม, ชุมชนบ้านควนสวรรค์ จ.ตรัง, ชุมชนบ้านกุดหมากไฟ จ.อุดรธานี, ชุมชนบ้านเจริญสุข จ.บุรีรัมย์, อส.ฟาร์มข้าวโพดหมัก จ.สระบุรี, ชุมชนบ้านสนวนนอก จ.บุรีรัมย์, Dragon lion farm จ.แม่ฮ่องสอน, ชุมชนบ้านบางนุ จ.พังงา และวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเพาะเห็ด บ้านท่าช้าง จ.พิษณุโลก พร้อมด้วยสื่อมวลชน บินลัดฟ้าไปดูงานในพื้นที่เกษตรกรรมสมัยใหม่ ที่เขตปกครองตนเองซินเจียง สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 18-24 มิ.ย. 2568
ทีมเกษตรหัวขบวน
โดยเข้าเยี่ยมอุทยานนิทรรศการเกษตรกรรมซินเจียง ครอบคลุมพื้นที่ 16,148 ตารางเมตร โดยใช้โครงสร้างเรือนกระจก ที่นี่นำเสนอการปลูกพืชแนวตั้ง (vertical farming) และเป็นผักไฮโดรโปนิกส์ อยู่ในโรงเรือนระบบปิด
แปลงผักไฮโดรโปนิกส์
พร้อมนำเทคโนโลยีมาใช้ควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น แสงแดด โดยใช้โซลาร์เซลล์ในการประหยัดพลังงาน มี AI ตรวจวัดความผิดปกติ นอกจากนี้ ยังมีเทคนิคการปลูกไม้ดอกควบคู่ผักเพื่อควบคุมออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ และยังใช้กับดักแมลงแบบกาวเหนียวสองสี แทนการใช้สารเคมี พร้อมเทคโนโลยีสายพานในการเพาะกล้า
อีกจุดที่ได้เข้าชมคือฟาร์มโคนมขนาดใหญ่ Xinjiang Tianrun Dairy Co., Ltd. ซึ่งเลี้ยงโคนมถึง 2 ล้านตัว เน้นการใช้เทคโนโลยีจากสวีเดน ตั้งแต่กระบวนการให้อาหาร การดูแลสุขภาพโคนม และการผลิตน้ำนมให้ปลอดภัย พร้อมกับมีจัดเส้นทางเรียนรู้สำหรับนักท่องเที่ยวเอาใจเด็กๆ ด้วย
ฐานปลูกหนานซาน (Xiangzhiyuan Nanshan) เป็นอีกที่หนึ่งที่เราเข้าเยี่ยมชม ที่นี้รัฐบาลจีนลงทุนสร้างโรงเรือนมาตรฐาน 100 หลัง และเตรียมขยายเป็น 500 หลัง เพื่อให้ประชาชนเช่าในราคาย่อมเยา ปีละ 50,000 บาท ต่อโรงเรือน โดยพืชที่ปลูกจะเป็นพวกพืชผักและผลไม้ตระกูลไม้เลื้อย/ล้มลุก ที่มีอายุต่อรอบไม่มากนัก ใน 1 ปี ชาวบ้าน สามารถเพาะปลูกได้ถึง 3-4 รอบต่อปี สร้างรายได้เฉลี่ย 500,000-1,000,000 บาทต่อโรงเรือน
“จีนประสบความสำเร็จเรื่องการพัฒนาการเกษตรสมัยใหม่ เช่นโรงเรือนปลูกผักแนวตั้ง มีหัวหน้างาน 1 คนและแรงงานอีก 10 คนแต่ควบคุมพื้นที่ได้ถึง 16,000 ตารางเมตร ประหยัดแรงงานได้มาก มีประสิทธิภาพในการผลิต และผลิตสินค้าคุณภาพสูงขึ้น สามารถส่งขายโรงแรมในพื้นที่ทั้งหมด เราหวังว่าเกษตรกรหัวขบวนจะนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับกลับไปยกระดับวิสาหกิจชุมชนของตัวเอง”
ทั้งนี้ธ.ก.ส. พร้อมให้เงินทุนสนับสนุนโดยที่ผ่านมาคณะกรรมการธนาคารได้อนุมัติโครงการ “สินเชื่อเพื่อเทคโนโลยี และเครื่องจักรกลการเกษตร” หรือ Smart Tech อัตราดอกเบี้ยที่ต่ำ (MRR -1) ผ่อนชำระได้ทั้งรายเดือน รายไตรมาส รายปี สามารถใช้ที่ดินหรือบุคคลค้ำประกันได้ ระยะเวลาขอสินเชื่อได้ถึง 31 มี.ค. 2573 เพื่อสนับสนุนการเกษตรอัจฉริยะ หรือ Smart Farmer
ฟาร์มโคนมไฮเทค
และยังมีนโยบายส่งเสริมการแปรรูปเป็นสินค้าสำเร็จรูปเพิ่มมูลค่า ทำให้กำหนดราคาขายได้เอง ไม่ต้องพึ่งพาตลาดกลาง ซึ่ง ธ.ก.ส.เข้าไปช่วยทำแบรนดิ้ง การตลาด และออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้
อีกบทบาทหนึ่งของ ธ.ก.ส. คือ การนำคนรุ่นใหม่เข้ามาในภาคการเกษตร เพราะเกษตรกรเดิมอายุมากขึ้น จึงเริ่มสนับสนุน “เกษตรการค้า” มากขึ้น ให้นักเรียนตั้งแต่ชั้น ม.4 สามารถที่จะใช้องค์ความรู้ และเงินทุนของ ธ.ก.ส. ในการทำปศุสัตว์ หรือปลูกผักในโรงเรียน เพื่อขายให้กับครู หรือชุมชนใกล้เคียง ขณะที่พ่อแม่จะได้องค์ความรู้ใหม่ๆ จากลูกด้วย
ปัจจุบันระบบการศึกษาไทย มุ่งเน้นให้จบระดับปริญญาตรี เงินเดือนเริ่มต้น 15,000-20,000 บาท หรือเฉลี่ยปีละ 240,000 บาท แต่ถ้าคนรุ่นใหม่ทำการเกษตรในพื้นที่บ้านเกิดของตัวเอง ปีนึงเก็บเกี่ยวพืชผลได้ 3 รอบ ตกรอบละ 80,000 บาท ทั้งปีมีรายได้เท่ากับการทำงานในเมือง แต่ 80,000 บาทที่เกิดขึ้นในต่างจังหวัด ไม่มีค่าใช้จ่าย และยังมีเวลาอยู่กับครอบครัวอีกด้วย
ฟาร์มมะเขือเทศ
สอดคล้องกับที่ ธ.ก.ส. มีสินเชื่อเพื่อเกษตรกรรุ่นใหม่ (New Gen & Young Smart Farmer) สนับสนุนทุกไอเดียเกษตรให้เป็นจริง ไม่ว่าจะเป็นการเกษตรและธุรกิจเกี่ยวเนื่องสินค้าเกษตร ที่มีการนำเครื่องจักร เทคโนโลยี หรือนวัตกรรมมาใช้ โดยเป็นเกษตรกร ผู้ประกอบการ (บุคคล) นิติบุคคล หรือวิสาหกิจชุมชน ผ่านการอบรมโครงการ Young Smart Farmer หรือ New Gen Hug บ้านเกิด หรือ โครงการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ ดอกเบี้ยคงที่ 3 ปีแรก ที่ 4% ต่อปี
นอกจากนี้ ยังมีคนอีกกลุ่มที่สามารถเข้ามาอยู่ในภาคเกษตรได้เช่นกัน คือ กลุ่มที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป ที่กำลังเตรียมตัวที่จะเกษียณอายุ ทาง ธ.ก.ส. ได้ออก “สินเชื่อเกษตรวิวัฒน์” ไว้สำหรับอยากเตรียมตัวใช้อาชีพการเกษตร เพื่อให้มีรายได้มาใช้จ่ายยามเกษียณ
โดยต้องมีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป แต่ไม่เกิน 59 ปี เป็นบุคลากรภาครัฐ ได้แก่ ข้าราชการประจำ พนักงานรัฐวิสาหกิจ ที่มีรายได้ประจำเป็นรายเดือน และนำรายได้เข้าบัญชีเงินฝาก ธ.ก.ส. เพื่อหักชำระหนี้เป็นรายเดือน วงเงินกู้สูงสุดไม่เกิน 8 ล้านบาท เนื้อที่ไม่เกิน 20 ไร่ อัตราดอกเบี้ย MRR -2 ในปีที่ 1-5
สายนธี ธรรมะ
ด้าน ‘แชมป์’ สายนธี ธรรมะ หนึ่งในเกษตรกรหัวขบวน ผู้จัดการวิสาหกิจชุมชน กลุ่มผลิตมะม่วงนอกฤดู บ้านมาบเหียง จ.ปราจีนบุรี กล่าวว่า การมาดูงานในครั้งนี้ ได้เห็นวิธีการบริหารพื้นที่การเกษตร มีการนำเทคโนโลยีควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น แสงแดด มีAI ช่วยตรวจวัดที่จะทำให้ทราบถึงปัญหา โดยที่สำคัญที่แห่งนี้ทำฟาร์มปลูกผักเป็นแบบแนวตั้ง ส่วนตัวมองว่าเป็นแนวทางที่จำเป็นในอนาคตสำหรับบ้านเรา เพราะสามารถประหยัดที่ดิน ประหยัดน้ำ ที่เป็นทรัพยากรจำกัด
สิริรัตน์ ศรีสว่าง
‘อ้อย’ สิริรัตน์ ศรีสว่าง เกษตรกรหัวขบวน อส.ฟาร์มข้าวโพดหมัก จ.สระบุรี และยังเป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม เล่าถึงความรู้สึกที่ได้มาดูงาน ว่า ฟาร์มโคนมของที่ซินเจียงแห่งนี้ เน้นการใช้เทคโนโลยีเป็นหลักเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ ทำให้เกิดแรงบันดาลใจอย่างมาก และมีแนวคิดจะเอาไปปรับใช้กับที่ฟาร์มของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของอาหารโค กิจกรรมการรีด และการดูแลสุขภาพโค ทำให้เกิดความรวดเร็วในการทำงาน ได้ปริมาณผลผลิตที่เพิ่มขึ้น ซึ่งในส่วนนี้ก็มี ธ.ก.ส. ที่พร้อมจะสนับสนุนเรื่องของเงินทุน
ปัจจุบัน ธ.ก.ส. ได้ยกระดับบทบาทสู่การเป็นกลไกในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก โดยมุ่งเน้นบ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่ ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการนำนวัตกรรม และเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ในภาคการเกษตร เพื่อยกระดับมาตรฐานการผลิต เพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรไทย เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจในระดับชุมชนของไทยเติบโตได้อย่างมั่นคง
