ESG (Environmental, Social, Governance) หรือการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม สังคมได้เปลี่ยนจากแนวคิดด้านจริยธรรม สู่การเป็น “กลยุทธ์หลัก” ที่ช่วยให้องค์กรอยู่รอด และแข่งขันได้ในโลกธุรกิจยุคใหม่ ที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเข้ามาเปลี่ยนโฉมอย่างรวดเร็ว
เพื่อตอกย้ำความสำคัญ เมื่อวันที่ 23 ก.ย. หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ ในเครือบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) ได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปี “ESG FORUM 2025 : THE TURNING POINT #ตีแตกSustainability” เปิดเวทีแลกเปลี่ยนมุมมองและกลยุทธ์ ESG จากผู้นำองค์กรธุรกิจชั้นนำของไทย พร้อมชูบทบาทของ AI ในฐานะ Game Changer สำคัญของโลกดิจิทัล โดย มีนายปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บมจ.มติชนและนายวรศักดิ์ ประยูรศุข บรรณาธิการ ประชาชาติธุรกิจ และคณะผู้บริหารจาก เครือมติชนเข้าร่วมด้วย
ผู้บริหารมติชนและวิทยากร
นายสมชัย เลิศสุทธิวงค์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส (AIS) กล่าวบรรยายพิเศษในหัวข้อ AI for sustainability Nation ระบุว่ายุคปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งต่อไป คือ ยุค AI Transformation เป็นบททดสอบทางเศรษฐกิจและสังคมครั้งใหญ่ เพราะอาจเข้ามาทดแทนตำแหน่งงานถึง 40% ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา AIS ได้ทำ Digital Transformation โดยใช้ทฤษฎี “โต๊ะหลายขา” ให้แต่ละฝ่ายงาน ฝึกฝน AI ด้วยข้อมูลและองค์ความรู้ของตนเอง และ ใช้ AI ที่ผ่านการฝึกฝนแล้วเป็น “ผู้ช่วย” ในการทำงาน
สมชัย เลิศสุทธิวงค์
“การอยู่รอดในยุคเอไอต้องมีความเท่าเทียม AI Inclusivity อยากให้ทุกบริษัทใช้ AI เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน การสร้างความตระหนักรู้ สร้าง AI Literacy คือ เข้าใจ และใช้งาน อย่างมีวิจารณญาณ และ อยากฝากให้รัฐบาล วาง 3 รากฐานประเทศที่มั่นคงคือ 1.การเมืองมีเสถียรภาพ 2.ลดความเหลื่อมล้ำ และ 3.สร้างเศรษฐกิจใหม่ที่สามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี AI เพื่อให้แข่งขันกับนานาชาติได้”
นางสาวขัตติยา อินทรวิชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารกสิกรไทย กล่าวในหัวข้อ “ESG Unlocking New Growth for Thailand” ว่า ESG อาจมองแยกมิติกันได้ แต่จะได้ประโยชน์สูงสุดหากมองเป็นองค์รวม ช่วง 1 ปีที่ผ่านมาสหรัฐอเมริกา ถอนตัวจากความตกลงปารีสว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สร้างปัญหาทำให้เป้าหมาย Net Zero และ Sustainability ดีเลย์ แต่ก็ยังไม่ตกราง ใครพร้อมควรทำก่อน ธนาคารเองก็ได้ปรับเพิ่ม ตั้งเป้าให้สินเชื่อและลงทุนกับลูกค้าในการเปลี่ยนผ่านไปสู่ Net Zero เพิ่มเป็น 4-5 แสนล้านบาท เราพร้อมร่วมมือกับ Ecosystem อื่นๆ เพื่อจัดทำเป็นแผนงานที่ชัดเจน ภายใต้ “Thai CBN”
นายทวิโรจน์ ทรงกำพล ผู้บริหารสายกลยุทธ์องค์กรการบินไทยกล่าวในหัวข้อ ถอดโมเดลธุรกิจยั่งยืน ว่า ความยั่งยืนคือการสร้างจุดเปลี่ยนทั้งองค์กร เราผ่านจุดต่ำสุดด้านการเงินและความเชื่อมั่น มาแล้ว ต้องลด ลดเงินเดือน 30-60% วันนี้อยู่รอดได้ เพราะคนในองค์กรมี ใจ ESG เราใช้กลยุทธ์จริง เช่น รีไซเคิลผ้าหุ้มเบาะเก่าเป็นของใช้ใหม่ จ้างท้องถิ่นผลิตสินค้า รีแบรนด์ใหม่ที่เน้นความยั่งยืน และใส่ใจสังคม การบินไทยจะไม่กลับไปเหมือนเดิมอีก
อุทัย อุทัยแสงสุข
นายอุทัย อุทัยแสงสุข กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) กล่าวในหัวข้อ “การถอดโมเดลธุรกิจยั่งยืน” ว่า ESG คือความยั่งยืนในการทำธุรกิจ แสนสิริอยู่ในอุตสาหกรรมการก่อสร้างที่ปล่อยคาร์บอนสูงถึง 40% ของโลก จึงทำเรื่อง Net Zero เป็นรายแรกอสังหาฯ ไทย ตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์ในปี 2050 ที่ผ่านมาลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนปีละ 2 ล้านตัน
“เราใส่นโยบายนี้ไว้ในกลยุทธ์องค์กร โปรดักต์ต้องกรีน ตั้งแต่ที่ดิน ออกแบบ วัสดุก่อสร้าง ต้องสร้างอีโค่ซิสเต็มส์ขนาดใหญ่ ไม่ได้ทำเพราะสังคมบังคับ แต่ทำเพราะเป็นสิ่งที่ควรทำ นี่คือดีเอ็นเอของแสนสิริ” นายอุทัยกล่าว
นางสายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าหน่วยธุรกิจสื่อสารองค์กรและรัฐกิจสัมพันธ์ บมจ. แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส (AIS) กล่าวใน หัวข้อ “Panel Discussion : อยู่กับ AI อย่างไรให้ยั่งยืน” ว่าเอไอเอสได้ทำ digital wellness โครงการ “AIS อุ่นใจไซเบอร์” พัฒนาหลักสูตรให้ความรู้ทักษะดิจิทัลของคนไทย เพราะผลสำรวจพบว่า เด็กอายุ 10-15 ปี และผู้สูงอายุ คือกลุ่มเสี่ยงที่ไม่รู้ถึงสิทธิของตัวเองในการใช้เอไอ
“เราต้องเรียนรู้ ฝึกฝนเพื่อมีทักษะดิจิทัล และ ต้องมี Critical Thinking ต้องรู้จักเถียง และวิพากษ์วิจารณ์ นำมาสู่ AI Literacy ใช้แบบมีวิจารณญาณ ซึ่งเอไอเอสเตรียมขยายหลักสูตรและจะเปิดตัวภายในสิ้นปีนี้”
รศ.ดร.พญ.โสฬพัทธ์ เหมรัญช์โรจน์ รองคณบดีนวัตกรรมแนวบูรณาการและเทคโนโลยีดิจิทัล ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่า AI ช่วยลดข้อ ผิดพลาดในการวินิจฉัยโรค เช่น เอกซเรย์และอัลตราซาวด์ ช่วยคัดกรองสุขภาพจิตผ่านระบบ “DMIND” ในหมอพร้อม ช่วยผู้ป่วยซึมเศร้าแล้วกว่า 10,000 ราย
“เอไอมีทั้งคุณและโทษ จะใช้อย่างไรให้มันเก่งขึ้น อย่าเชื่อมั่นในเอไอมากไป เราต้องค้านก่อน ต้องใช้วิจารณญาน และต้องมั่นใจว่ามนุษย์ฉลาดกว่า และยังสู้กับเอไอได้อยู่”
ดร.กฤษกา กฤตยากีรณ CEO & Co-Founder MuvMi เจ้าของธุรกิจแก้ปัญหาการจราจรในเมืองด้วยรถอีวี กล่าวว่า ใช้เอไอช่วยจัดระบบการเดินทางให้บริการ วันละ 30,000 คน กับจำนวนรถอีวีเพียง 800 คัน ยอมรับว่าถ้าไม่ได้เอไอก็ไปไม่รอด เพราะมีคนดูแลระบบเพียง 3 คน และยังมีการใช้เอไอช่วย Customer Service เพื่อกลั่นกรองอารมณ์แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าด้วย
นางปฐมา จันทรักษ์ กรรมการผู้จัดการเอคเซนเชอร์ ประเทศไทยกล่าวในหัวข้อ Power of Sustainabilityว่า ESG ถูกตั้งคำถามถึงการปฏิบัติจริง จากนโยบายของสหรัฐที่ลดบทบาทเรื่อง Climate Leadership จึงเกิดคำศัพท์ใหม่ “Green-Hushing” ขึ้น คือทุกคนยังให้ความสำคัญกับความยั่งยืน แต่ไม่กล้าพูด เพราะกลัวมีอุปสรรคทางการเมือง
จึงอยากเสนอเฟรมเวิร์ก POWER เข้ามาช่วยสร้างความยั่งยืน ซึ่งประกอบด้วย การร่วมมือกับผู้กำกับนโยบาย, การสื่อสารกับผู้บริโภคถึงกลยุทธ์ ESG, พัฒนาคน, ใช้เทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด และ ต้องเป็น Core Value ขององค์กร เพื่อให้เกิดความเชื่อใจในการสื่อสาร
นายปราโมทย์ เดชะบุญศิริพานิช กรรมการผู้จัดการ บริษัท ปุริ จำกัด กล่าวในหัวข้อ ความยั่งยืน…ที่ออกแบบได้ว่า บริษัทพลิกวิกฤตขาดทุน 50% ในช่วงโควิดมาเป็นการเติบโตก้าวกระโดดภายในเวลา 2 ปี เพราะทำ 4 ด้าน คือ 1.สร้างความ แตกต่างของสินค้า เปลี่ยนวิธีนำเสนอประโยชน์ใช้สอย เช่น ทำกลิ่นไอทะเลไทย Andaman sails 2.สร้างแบรนด์ที่สอดคล้องกับ สินค้า, ประสบการณ์ และสื่อสาร 3.กล้าตัดสิ่งที่ไม่จำเป็นออก 4.กล้าเดินในเส้นทางที่ยากกว่า
นายตัน ภาสกรนที กรรมการผู้อำนวยการ บริษัท อิชิตัน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) กล่าวในหัวข้อ ความยั่งยืน…ที่ออกแบบได้ว่า ทุกคนออกแบบธุรกิจให้เติบโตได้ด้วยตัวเอง ในอดีตทำธุรกิจคำนึงแต่ผลกำไร แต่ตอนนี้ต้องมีความฝัน และความสุขด้วย
สิ่งหนึ่งที่ทำมาตลอดคือธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ เพราะเรียนจบม.3 เข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภคแบบพื้นฐาน จึงทำโครงการ “นิมมาน” เป็นความฝันของตน โดยดูแบบจากชิบูย่า ลงทุนไปมากกว่า 4 พันล้าน ทำโรงแรม, พลาซ่า, Think Park Shibuya ใช้เวลากว่า 13 ปีก็สำเร็จในที่สุด
“ความยั่งยืนของผมก็คือ ทำแล้วใช้คืนสังคม ผมไปปลูกต้นไม้ที่เขาชีจรรย์ เราใช้ของคนอื่นหมดเเล้ว ก็อยากสร้างสิ่งเล็กๆ เอาไว้บ้าง อย่างน้อยตายไปก็มีคนนึกถึง รู้สึกภูมิใจมากกว่ามีเงินเพิ่มขึ้นหนึ่งพันสองพันล้าน” ในยุคที่โลกเผชิญกับความท้าทายรอบด้าน องค์กรธุรกิจไทยควรตระหนักถึง ESG อย่างจริงจัง เพราะกำลังกลายเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะกำหนดทิศทางการอยู่รอดและการเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว
