กระทรวงการต่างประเทศ แจ้งยอดลงทะเบียนใช้สิทธิต่างแดน 72,000 คน เหลือเวลาอีก 4 วัน ยันยุโรปประท้วงไม่กระทบ ยันพร้อมจัดการการเลือกตั้ง 3 แบบ
7 เม.ย. 66 – นายรุจ ธรรมมงคล อธิบดีกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ กล่าวถึงความคืบหน้าการจัดเตรียมการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรว่า
นับตั้งแต่เปิดให้มีการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรตั้งแต่ 25 มี.ค. – 9 เม.ย. 66 สถานะปัจจุบันมีจำนวนผู้ลงทะเบียน 72,779 คน เหลืออีก 4 วัน จึงจะสามารถทราบจำนวนผู้มาลงทะเบียนทั้งหมด
คาดว่าจำนวนผู้ลงทะเบียนน่าจะใกล้เคียง น้อยกว่าหรือมากกว่าการเลือกตั้งครั้งหลังสุดเมื่อปี’62 ซึ่งมีผู้ลงทะเบียน 119,313 คน โดยที่ผ่านมา สถานทูต สถานกงสุลใหญ่ไทย ในต่างประเทศ ทั้ง 94 แห่งได้ประชาสัมพันธ์เชิญชวนการลงทะเบียนใช้สิทธิผ่านทางเพจเฟซบุ๊กสถานทูต สถานกงสุลที่ประชาชนไทยในประเทศนั้นๆ อาศัยอยู่ รวมถึงทางแอพพลิเคชั่น ติ๊ก ต๊อก และ สื่อมวลชน
นายรุจ กล่าวถึงการแก้ปัญหาในการลงทะเบียนใช้สิทธิทางออนไลน์ ซึ่งระบบการลงทะเบียนจัดทำขึ้นโดยกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทยว่า ในระหว่างทางได้มีการปรับปรุงระบบให้สามารถลงทะเบียนได้ง่ายขึ้น กระทรวงการต่างประเทศได้ประสานงานกรมการปกครองอย่างต่อเนื่อง ซึ่งได้มีการปรับปรุงระบบได้ดียิ่งขึ้น ทั้งในการขอใช้สิทธิลงทะเบียนร่วมกัน จำนวนคนลงทะเบียน
นายรุจ กล่าวอีกว่า มีบางแห่งที่อาจมีอุปสรรค ยกตัวอย่างประเทศจีน การลงทะเบียนใช้สิทธิออนไลน์ต้องใช้ระบบวีพีเอ็น สถานทูต สถานกงสุลไทยในจีน จึงประชาสัมพันธ์แจ้งลงทะเบียนทางแอพพลิเคชั่นวีแชต หรือสามารถเดินทางมาที่สถานทูต สถานกงสุลเพื่อลงทะเบียนได้ด้วยตนเอง
หรือ กรณีไต้หวัน ตนได้เดินทางเยี่ยมแรงงานไทยในไต้หวัน พบว่าแรงงานลงทะเบียนไม่เป็น จึงได้ขอความอนุเคราะห์สำนักแรงงานไทยในต่างประเทศ นำแบบฟอร์มให้แรงงานกรอกข้อมูล เมื่อกรอกข้อมูลเสร็จ นำข้อมูลส่งสถานทูต สถานกงสุล เพื่อให้เจ้าหน้าที่ช่วยลงทะเบียนใช้สิทธิให้ได้
สำหรับวิธีการจัดการเลือกตั้งในต่างประเทศแตกต่างกัน เป็นไปตามระเบียบการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรของคณะกรรมการการเลือกตั้ง(กกต.) กำหนดรูปแบบการเลือกตั้ง 3 แบบ ได้แก่ คูหา ไปรษณีย์ และอื่นๆ ตามความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของประเทศนั้นๆ ซึ่งกำหนดให้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเอกอัครราชทูต
นายรุจ กล่าวถึงรูปแบบคูหาว่า เป็นคูหาเหมือนที่ไทย คนเข้าคูหามาใช้สิทธิ เหมาะกับประเทศที่ชุมชนคนไทยกระจุกในเมืองหลวงที่สถานทูตตั้งอยู่
สำหรับ การลงคะแนนเสียงทางไปรษณีย์ เหมาะกับประเทศที่มีคนไทยอาศัยอยู่อย่างกระจัดกระจายตามเมืองต่างๆ และระบบไปรษณีย์ของประเทศนั้นๆ ต้องมีความน่าเชื่อถือ และมีประสิทธิภาพ อาทิ ประเทศยุโรป ญี่ปุ่น สิงคโปร์ ซึ่งสามารถทำได้รวดเร็ว บัตรลงคะแนนไม่ตกหล่นหรือสูญหาย เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศในละตินอเมริกา หรือแอฟริกา ซึ่งระบบไปรษณีย์ไม่ได้มีประสิทธิภาพมากนัก
ส่วนการเลือกตั้งแบบอื่นๆ เกิดจากชุมชนไทยอาจกระจุกตัวในเมืองท่าเรือ ไม่ใช่เมืองหลวงที่สถานทูตตั้งอยู่ สถานทูตจึงได้จัดหน่วยเคลื่อนที่เฉพาะกิจ ซึ่งคล้ายคูหาขนาดย่อมในสถานที่นั้นๆ เพื่อรับการลงคะแนนเสียงของคนไทย
ยกตัวอย่าง การจัดการเลือกตั้งในตุรกี ที่ระบบไปรษณีย์ถือว่าไม่ได้ดีมากนัก ซึ่งไม่ได้จัดที่กรุงอังการา เมืองหลวง เนื่องจากตั้งอยู่ห่างไกลจากชุมชนคนไทย แต่จัดขึ้นในสถานที่ที่ประชาชนกระจุกตัว เพื่อความสะดวกในการเดินทางมาลงคะแนน อาทิ เมืองท่า นครอิสตันบูล ซึ่งอยู่ทางเหนือ ถือเป็นการอำนวยความสะดวกให้ประชาชนไทยในต่างประเทศ ไม่ต้องเดินทางไกลมาถึงกรุงอังการาเพื่อลงคะแนน
สำหรับ ประเด็นข้อห่วงกังวล การเลือกตั้งของไทยจัดขึ้นใกล้วันแรงงานสากล ( 1 พ.ค.) ซึ่งเป็นเวลาของการประท้วงในยุโรป ที่อาจขัดขวางระบบไปรษณีย์ รวมถึงการขนส่งบัตรเลือกตั้งลงคะแนนของคนไทย นายรุจ กล่าวตอบว่า สำหรับประเด็นภัยพิบัติ การประท้วงที่อาจเป็นอุปสรรคต่อการจัดการเลือกตั้งนั้น ตามระเบียบการเลือกตั้งให้อำนาจเอกอัครราชทูตในการพิจารณาสภาพแวดล้อมโดยรอบ
หากไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้ สามารถเลื่อนไปก่อนได้ แต่สถานทูตต้องแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรถึงความจำเป็นหรือเหตุสุดวิสัย
อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่มีภัยพิบัติหรือเหตุรุนแรง และการประท้วงในยุโรป ซึ่งประท้วงในจุดหรือพื้นที่ที่ไม่มีผลกระทบต่อคนไทยที่เดินทางมาลงคะแนน รวมถึงระบบไปรษณีย์ยังคงใช้งานได้ตามปกติ
นายรุจ กล่าวถึงระบบการติดตามการจัดการเลือกตั้งในต่างประเทศหรือ Oversea Voting Monitoring System (OVMS) ว่า กระทรวงการต่างประเทศมีการตั้งห้องสถานการณ์ ที่อาคารกรมการกงสุล ถนนแจ้งวัฒนะ ซึ่งกระทรวงได้จัดทำขึ้นมาใหม่เมื่อ 4 เม.ย.ที่ผ่านมา เพื่อดูแลการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร โดยมีเจ้าหน้าที่ดูระบบ OVMS ซึ่งเป็นระบบเรียลไทม์ สะท้อนภาพของสถานทูต สถานกงสุลไทย 94 แห่ง
ไล่เรียงความคืบหน้าของสถานทูต สถานกงสุลในแต่ละเมือง แต่ละแห่งในการจัดการเลือกตั้ง คล้ายคู่มือให้เจ้าหน้าที่กงสุลในแต่ละแห่งรายงานสถานะการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร อาทิ วิธีการส่งบัตรเลือกตั้ง กรณีส่งบัตรคะแนนทางเครื่องบินเป็นเที่ยวไหน ฯลฯ จะสะท้อนภาพมาที่ส่วนกลาง เพื่อให้เห็นภาพรวมและติดตามบัตรเลือกตั้ง รวมถึงการใช้งบประมาณ อาทิ การจัดซื้อครุภัณฑ์ ซึ่งเอื้อต่อการทำงานและการตรวจสอบของกระทรวงต่างประเทศ
“เมื่อได้เห็นระบบการทำงาน OVMS ตนเองเบาใจได้นิดหน่อย ว่าอย่างน้อยมีกลไกติดตามการเลือกตั้งเรียลไทม์ 24 ชั่วโมง ที่จะติดตามสถานการณ์รอบโลก ซึ่งคนไทยต้องตระหนักว่า ทุกประเทศรอบโลกมีสภาพแวดล้อม และเวลาที่จะดำเนินการแตกต่างจากในไทย บางประเทศช้ากว่าไทย 5-6 ชั่วโมง บางประเทศเร็วกว่าไทยหลายชั่วโมง ซึ่งระบบนี้ช่วยเจ้าหน้าที่กงสุล ให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นเนื้อเดียวกันในการนำบัตรเลือกตั้งมาไทย” นายรุจกล่าว
อธิบดีกรมการกงสุล ยังเชิญชวนให้คนไทยในต่างประเทศใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งเป็นการเลือกตั้งครั้งสำคัญ และเน้นย้ำว่า สิทธิเลือกตั้งสำคัญยิ่ง หากมีข้อสงสัยหรือปัญหาอย่างสอบถาม สามารถติดต่อสอบถามสถานทูต สถานกงสุล ทางโทรศัพท์ หรือช่องทางออนไลน์ หรือกรมการกงสุล จะมีเจ้าหน้าที่่ในห้องสถานการณ์ให้ข้อมูล
