เด็กคนหนึ่งจะเติบโตขึ้นมาอย่างไร ก้าวเดินในเส้นทางไหน มีอะไรผลักดันสำคัญ ช่วงชีวิตวัยเด็กวัยรุ่นของแต่ละคนคงจะมีประสบการณ์ต่างๆ กันไป เช่นเดียวกับ ครูวัฒนา บาระเฮ็ม เด็กรักษ์ทุ่งในวันวาน วันนี้เติบโตมาเป็นคุณครู ส่งต่อความรู้ความรักในสิ่งแวดล้อมต่อไปยังนักเรียนรุ่นแล้วรุ่นเล่า
ครูวัฒนา บาระเฮ็ม
วันนี้เขาเป็นครูวิทยาศาสตร์ที่โรงเรียนกุยบุรีวิทยา อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
ครูวัฒนาเล่าว่า “ตอนเด็กๆ ผมเป็นเด็กกลุ่มท้ายๆ ของห้องครับ ไม่ชอบการเรียนในห้องเรียนเท่าไร ก็คือการเรียนรู้แบบทฤษฎีหรือว่าเอาข้อมูลมาให้เราจะไม่ค่อยได้ พอมีโอกาสมาอยู่ชุมนุมดูนกกับเด็กรักษ์ทุ่ง ผมจึงได้เห็นว่าจริงๆ แล้วการเรียนรู้มีหลายรูปแบบ”
ครูวัฒนาในวัยมัธยมต้น
พอเริ่มดูนกเป็น จำแนกชนิดนกได้ วิชาความรู้อื่นๆ ก็ตามมา ได้ภาษาอังกฤษจากการจำชื่อนกในเบิร์ดไกด์ ชีววิทยา วิทยาศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ไปจนถึงศิลปะ เรียกได้ว่าการดูนกเปลี่ยนเด็กชายคนหนึ่ง จากเด็กหลังห้อง ไม่มีใครมองเห็น มาสู่คนที่เพื่อนๆ สนใจ มั่นใจและภูมิใจในตัวเอง
พี่นกกับครูวัฒนา 27 ปีที่ไม่ได้เจอกัน
ครูวัฒนากล่าวอีกว่า “พอเราโตขึ้น มาเป็นครู เราได้มาเห็นรูปแบบหลายๆ รูปแบบที่เหมาะกับการจัดการเรียนรู้ เราก็เอามาปรับใช้กับนักเรียนของเรา ดูว่าคนนี้เขาเหมาะกับรูปแบบอะไร หรือกลุ่มนี้ควรจะสอนเขาแบบไหน เราก็จะเอารูปแบบการสอนไปใช้ เราเข้าใจว่าเด็กๆ วัยนี้ต้องการอะไร เหมือนที่เราเคยผ่านมาก่อน”
จากเด็กหลังห้องมาเป็นผู้นำดูนก
จากนักเรียนมัธยมต้นที่ออกดูนกกับคุณครู ในวันที่กลุ่มเด็กรักษ์ทุ่งไม่ค่อยจะมีอุปกรณ์ เทเลสโคปมีอยู่อันเดียว เป็นที่หมายปองของเด็กๆ ทุกคนว่าอยากเป็นคนแบกสโคปสักครั้ง คู่มือดูนกก็อยากถือ กล้องส่องนกมีน้อยอันต้องผลัดกันดู มาวันหนึ่งได้เป็นคนนำดูนก ได้รับโอกาสจากคุณครูในการนำดูนก ใจฟู ตั้งใจเรียนรู้มากยิ่งขึ้น อะไรไม่รู้ก็ศึกษาเพิ่ม เพื่อถ่ายทอดให้น้องๆ ในชุมนุมดูนก สั่งสมประสบการณ์นานปี จนวันนี้มาเป็นครูพานักเรียนดูนกเองแล้ว
ครูวัฒนากับเพื่อนๆ กลุ่มเด็กรักษ์ทุ่ง
“ผมเข้าใจดีว่า เด็กๆ ม.ต้น เป็นวัยซน ไม่ต่างกับเราตอนเด็กๆ เขาไม่อยากให้ครูสอนแต่ทฤษฎีอย่างเดียวหรอก ผมเลยจะคอยชวนตั้งโจทย์หรือตั้งโครงงานกัน แล้วเราก็ออกไปศึกษาธรรมชาติด้วยกัน ออกเรียนรู้ด้วยกันครับ”
พาเรียนรู้นกในธรรมชาติ
มีคำถามว่าดูนกแล้วอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมไหม ครูวัฒนามีความเห็นว่าการดูนกไปเกิดในเรื่องของจิตสำนึกแล้วก็เปลี่ยนพฤติกรรม “อย่างผมเองเมื่อก่อนเป็นเด็กซนๆ อยู่ในทุ่งสามร้อยยอด ก็มียิงนกบ้าง จับนกบ้าง การได้เห็นนกในธรรมชาติค่อยๆ เปลี่ยนพฤติกรรมผม เลิกยิงนกจับนกเพราะการดูนกครับ”
แหล่งเรียนรู้ทุ่งสามร้อยยอด
นกในธรรมชาติไม่ว่าชนิดไหนตัวไหนต่างมีประโยชน์มีบทบาทหน้าที่ในธรรมชาติ เป็นนักล่า เป็นผู้ควบคุมประชากรแมลง เป็นนักกระจายเมล็ดพันธุ์ เป็นนักปลูกป่า ช่วยให้ระบบนิเวศทางธรรมชาติสมดุล
ครูวัฒนา บาระเฮ็ม ก็เช่นกัน เขารู้ว่าในบทบาทหน้าที่ของครู เขาควรเป็นครูแบบไหน โชคดีของลูกศิษย์ที่ได้มาเจอคุณครูแบบนี้
ชวนพบเรื่องราวของครูวัฒนา บาระเฮ็ม จากเด็กหลังห้อง สู่คุณครูนักดูนก ผู้รักการถ่ายทอดเรื่องราวในธรรมชาติให้เด็กๆ ของเขา ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน วัฒนาเป็นครู วันเสาร์ที่ 13 ธันวาคม 2568 ทางช่อง 3 HD 05.05 น. และทางแพลตฟอร์มออนไลน์ ในเวลา 07.30 น. ทางเพจเฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน และยูทูบ Payai TV
