หลาก&หลายเกษตร - เลี้ยง‘จิ้งหรีด’แมลงทำเงิน ตลาดไม่ตัน ลงทุนน้อย กำไรงาม

จิ้งหรีด หนึ่งในแมลงกินได้ ที่มีแนวโน้มการเติบโตดี ทั้งตลาดในประเทศและส่งออก เพราะเป็นแหล่งโปรตีนชั้นยอดสำหรับมนุษย์ ที่เรียกว่า “ซูเปอร์ฟู้ด” เหมาะเป็นอาหารแห่งอนาคต (Future Food) เพราะมีราคาถูก เพาะเลี้ยงง่าย ลดการใช้ทรัพยากร และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

คุณปุ๊ก-จีรนันต์ น้อยรักษา อดีตมนุษย์เงินเดือน กลับมาช่วยครอบครัวดูแลกิจการสวนเกษตรผสมผสาน ชื่อ “สวนลุงเข้ม” ย่านซอยเอกชัย 132 เขตบางบอน กทม. เนื่องจากมีเวลาว่างมากขึ้น จึงสนใจเลี้ยงจิ้งหรีดเป็นรายได้เสริมเมื่อ 6 ปีก่อน ในชื่อ “ฟาร์ม จิ้งหรีดบ้านสวน” เริ่มจากทดลองเลี้ยงจิ้งหรีด 2 บ่อก่อน กระแสตลาดตอบรับดี จึงตัดสินใจขยายการเลี้ยงเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ปัจจุบันมีบ่อเลี้ยงจิ้งหรีดจำนวน 23 บ่อ

จีรนันต์-สามี

“แรงบันดาลใจที่มาเลี้ยงจิ้งหรีดเริ่มจากเมื่อก่อนทำงานเป็นพนักงานออฟฟิศ ถึงจุดอิ่มตัวเลยลาออกมาเพื่อช่วยงานทางบ้านด้วย เรามองหารายได้เสริมว่าจะหาได้จากตรงไหนก็ลองมาเลี้ยงจิ้งหรีดดูเริ่มจาก 2 บ่อก่อน

พอมีกระแสตอบรับดีเราก็ปรับปรุงพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ จาก 2 บ่อ เป็น 4 บ่อ เป็น 10 บ่อ จนตอนนี้ 23 บ่อ อาชีพเลี้ยงจิ้งหรีดเลี้ยงตัวเองได้ รายได้ดีไม่แพ้พนักงานประจำ ขึ้นอยู่ที่ว่าเรามีแรงทำแค่ไหน ทำได้เยอะเราก็ได้เยอะ

มองง่ายๆ ว่า 8 บ่อ บ่อละ 20 กิโลฯ 160 กิโลฯ ตีเลขกลมๆ เลยว่าถ้าเราขายกิโลฯ ละ 100 เราก็ได้ 16,000 หักค่าใช้จ่าย อาหารไป 50% เดือนหนึ่ง เราจับได้ 2 ครั้ง ก็จะมีรายได้ไม่น้อย 16,000 บาท โดยที่เราไม่ต้องนั่งออฟฟิศและไม่ต้องเสียเวลาเดินทาง” คุณปุ๊กกล่าว

จิ้งหรีดทองแดง

สำหรับเกษตรกรมือใหม่ ที่สนใจอยากลงทุนเลี้ยงจิ้งหรีดเป็นรายได้เสริม คุณปุ๊กแนะนำให้ศึกษาหาข้อมูลการเลี้ยงจิ้งหรีดได้จากคลังความรู้ออนไลน์ ทั้งเฟซบุ๊กและยูทูบมีให้ดูฟรีมากมาย สามารถแลกเปลี่ยนรู้เรื่องข้อมูลสายพันธุ์จิ้งหรีด เทคนิควิธีการเลี้ยง อาหารสัตว์ และวิธีการจับจิ้งหรีดกับกลุ่มผู้เลี้ยงจิ้งหรีดในโลกออนไลน์ และนำข้อมูลที่ได้มาประยุกต์ใช้กับฟาร์มตัวเอง

หากสนใจเลี้ยงจิ้งหรีด ต้องลงทุนจัดหาอุปกรณ์สำคัญ ประกอบด้วย บ่อเลี้ยงจิ้งหรีด สายพันธุ์จิ้งหรีด แผงไข่ ถาดน้ำ ถาดอาหาร อาหารสัตว์ พัดลมระบายอากาศ ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้ สามารถซื้อได้ในเฟซบุ๊กกลุ่มผู้เลี้ยงจิ้งหรีด

ทุกวันนี้ คุณปุ๊กเลี้ยงจิ้งหรีดสายพันธุ์ทองดำ ทองแดงกับสะดิ้ง โดยสั่งซื้อสายพันธุ์จิ้งหรีดมาจากเพื่อนในกลุ่มเฟซบุ๊กเลี้ยงไปสักระยะหนึ่งก็สามารถเก็บพันธุ์ไว้ใช้รุ่นต่อรุ่นได้ ทั้งนี้จิ้งหรีดแต่ละสายพันธุ์มีจุดเด่นที่แตกต่างกันดังนี้

สะดิ้งขาว

1.จิ้งหรีดทองดำ (จิโหลน) เป็นจิ้งหรีดขนาดกลาง สีดำหรือน้ำตาลปนดำทั้งตัว โตเต็มวัยยาวประมาณ 2.8-3.0 ซ.ม. โคนปีกมีสีเหลืองแกมหรือแต้มสีเหลือง 2 จุด

2.จิ้งหรีดสายพันธุ์ทองดำ (จินาย หรือ จิ้งหรีดนิล, จิ้งหรีดพม่า) เป็นสายพันธุ์ขนาดกลาง โตเต็มวัยยาวประมาณ 2.5-2.80 ซ.ม. ลักษณะทั่วไปมีหนวดยาวสีดำ ทั้งตัวดำมัน ปีกสีน้ำตาลเข้มเกือบดำ โคนปีกคู่หน้ามีสีเหลือง แต่บางตัวอาจเห็นสีเหลืองไม่ชัดเจน

3.แมงสะดิ้ง (จิ้งหรีดทองแดงลาย หรือจิ้งหรีดบ้าน, จิ้งหรีดขาว, ทองลาย) เป็นจิ้งหรีดขนาดเล็กกว่าอีก 2 ชนิด โตเต็มที่ยาวประมาณ 2.0-2.5 ซ.ม. ตัวเมียมีสีน้ำตาลปนเหลือง ตัวผู้มีสีลำตัวเข้มกว่าตัวเมีย และมีลายแต้มที่หัว ปลายท้องมีแพนหาง

จิ้งหรีดทองดำ

เทคนิคการเลี้ยง คุณปุ๊กแบ่งการเลี้ยงจิ้งหรีดเป็น 3 รุ่น โดยแต่ละรุ่นจะใช้ระยะเวลาการเลี้ยง 45 วัน ทำให้มีผลผลิตป้อนเข้าสู่ตลาดอย่างสม่ำเสมอทุกๆ 15 วัน โดยเลี้ยงจิ้งหรีดในบ่อเลี้ยงขนาด 1.20×2.40 เมตร ซึ่งมีต้นทุนบ่อละ 1,000-2,000 บาท สามารถทำได้เองโดยใช้สมาร์ตบอร์ดไม้อัดหรือเลี้ยงในบ่อปูนก็ได้ หากไม่อยากเสียเวลาลงมือทำเองก็สามารถเลือกซื้อบ่อสำเร็จรูปได้ในตลาดออนไลน์

เกษตรกรมือใหม่ควรคำนึงถึงอุณหภูมิการเลี้ยงจิ้งหรีดด้วย โดยทั่วไปจิ้งหรีดสามารถเจริญเติบโตได้ดีในสภาพอุณหภูมิ 25-35 องศาเซลเซียส หากอุณหภูมิต่ำกว่า 10-20 อาศา จิ้งหรีดจะไม่ผสมพันธุ์และไม่วางไข่ ดังนั้นฟาร์มบางแห่งจึงใช้หลอดไฟส่องเพื่อเพิ่มอุณหภูมิให้จิ้งหรีดสามารถผสมพันธุ์และวางไข่ได้ตามปกติ สำหรับโรงเรือนเลี้ยงจิ้งหรีดของคุณปุ๊กมีสภาพโปร่ง สามารถระบายอากาศได้ดี หากวันไหนเจออากาศร้อนก็จะเปิดพัดลมช่วยระบายความร้อนอีกทางหนึ่ง

“จิ้งหรีดหากร้อนไปก็ไม่ดี หนาวไปก็ไม่ดี มีผลต่อการเติบโตของจิ้งหรีด หากร้อนก็เปิดพัดลมระบายอากาศ หากหนาวก็ห่มผ้า โดยใช้วิธีปิดโรงเรือนแทน” คุณปุ๊กกล่าว

ในแต่ละวันคุณปุ๊กจะคอยดูแลให้น้ำและอาหารเป็นหลัก โดยกระจายน้ำและอาหารให้เหมาะสมกับปริมาณจิ้งหรีดในแต่ละบ่อ เพื่อให้จิ้งหรีดเข้าถึงแหล่งน้ำแหล่งอาหารได้ง่ายขึ้นและสามารถเจริญเติบโตได้เต็มที่

ช่วงฤดูฝน มักเสี่ยงทำให้จิ้งหรีดเป็นโรคได้ง่าย ต้นเหตุของปัญหาที่มากับฝนคือ “ความชื้น” หากก้นบ่อมีการทับถมของมูลจิ้งหรีดหรือเศษอาหารที่เปียกชื้นจะทำให้เกิดแก๊สหรือความร้อนในบ่อ ทำให้จิ้งหรีดขาดออกซิเจน อ่อนแอและตายลงในที่สุด นอกจากนี้ ความชื้นภายในบ่อเสี่ยงทำให้มีแมลงต่างๆ เช่น หนอนขน หนอนแตนเบียนอาจเป็นพาหะนำโรคมาติดจิ้งหรีดได้ ส่วนไรจิ้งหรีด เป็นปรสิตเกาะกินดูดน้ำเลี้ยงหรือสารอาหารจากตัวจิ้งหรีดทำให้จิ้งหรีดไม่แข็งแรงและอาจถึงตายในที่สุด ดังนั้นช่วงฤดูฝนจึงควรรีบกำจัดมูลจิ้งหรีดออกจากบ่ออย่างสม่ำเสมอ

ทุกวันนี้คุณปุ๊กใช้อาหารสำเร็จรูปโปรตีน 21% สำหรับเลี้ยงจิ้งหรีดทุกช่วงวัย จิ้งหรีดอายุ 20 วันขึ้นไปจะให้ผักผลไม้เป็นอาหารเสริม นอกจากนี้ยังใช้เมล็ดฟักทองและไส้ฟักทองเป็นอาหารเสริมบำรุงจิ้งหรีดรุ่นเล็ก ก่อนเก็บเกี่ยวในระยะสุดท้ายจะนำขุยมะพร้าวขยำน้ำพอหมาดๆ วางใส่ภาชนะ นำไปวางไว้ในบ่อเลี้ยงเพื่อให้จิ้งหรีดวางไข่ทิ้งไว้เพื่อใช้ทำพันธุ์ในรุ่นต่อไป

“เคล็ดลับความอร่อยของจิ้งหรีดในฟาร์มแห่งนี้คือ ก่อนจับขาย 1-2 วัน จะให้จิ้งหรีดกินฟักทองเพื่อล้างท้อง เมื่อนำจิ้งหรีดไปทอดจะมีรสชาติหอม หวานมันอร่อย เป็นที่ถูกใจผู้บริโภค” คุณปุ๊กกล่าว

ปัจจุบันคุณปุ๊กจำหน่ายจิ้งหรีดแบบต้มสุกก่อนนำไปแช่แข็ง โดยขายส่งและขายปลีกให้กับผู้สนใจ โดยกำหนดราคาขายปลีกที่ก.ก.ละ 140 บาท และขายส่งในน้ำหนัก 100 ก.ก. เฉลี่ย ก.ก.ละ 110 บาท ให้กับแม่ค้าในตลาดนัดทั่วไป

“ปุ๊กมองว่าตลาดแมลงตอนนี้ยังไม่ตัน หากสามารถผลิตสินค้าให้มีคุณภาพดี ลูกค้าติดใจก็จะกลับมาซื้อซ้ำกับเราตลอด สำหรับมือใหม่ที่สนใจเลี้ยงจิ้งหรีดเป็นอาชีพ แนะนำให้เริ่มหาตลาดนัดใกล้บ้านก่อน เดินเข้าไปติดต่อกับแม่ค้าขายแมลงทอด หากของเราดีมีคุณภาพอย่างไรแม่ค้าก็ซื้อเรา” คุณปุ๊กกล่าวในที่สุด

สนใจอยากเยี่ยมชมกิจการฟาร์มจิ้งหรีดบ้านสวนหรืออยากซื้อจิ้งหรีดแช่แข็ง ติดต่อกับคุณปุ๊กได้ที่สวนลุงเข้ม บ้านเลขที่ 193 ซ.เอกชัย 132 แขวงบางบอนเหนือ เขตบางบอน กทม. เบอร์โทร. 09-5052-9997 คุณปุ๊ก หรือทางเฟซบุ๊กจีรนันต์ น้อยรักษา

เรื่อง/ภาพ : เทคโนโลยีชาวบ้าน
https://www.khaosod.co.th/technologychaoban/