‘มะยงชิด’ อีกหนึ่งผลไม้ยอดฮิตฤดูร้อน แม้จะเป็นพืชทนแล้ง แต่การดูแลรักษาไม่ง่ายหากต้องการได้ผลผลิตคุณภาพ เช่นเดียวกับ ‘บ้านสวนสุสิริ’ แก่งกระจาน ของ ‘ลุงหนุ่ย’ ไมตรี นพประจวบ วัย 63 ปี
‘บ้านสวนสุสิริ’ บนพื้นที่กว่า 20 ไร่ อยู่ในพื้นที่หมู่ 6 บ้านวังนางนวล ต.สองพี่น้อง อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี กวาดสายตามองจะเห็นลูกสีส้มอร่ามทั้งสวน แบ่งเป็นมะยงชิดกว่า 150 ต้น โดยปลูกมะปรางหวานแทรก 50-60 ต้น
ไมตรี นพประจวบ เกษตรกรผู้คร่ำหวอดกับการปลูกมะยงชิดมายาวนานกว่า 25 ปี เคยทำงานอยู่กับบริษัทญี่ปุ่นด้านนำเข้า-ส่งออกโลหะแผ่นนานกว่า 30 ปี ก่อนตัดสินใจกลับมาสู่ชีวิตเกษตรกรที่บ้านเกิด ด้วยแนวคิดการทำเกษตรแบบผสมผสาน เพื่อสร้างความมั่นคงและยั่งยืนให้ครอบครัว
ไมตรี นพประจวบ
เริ่มปลูกมะยงชิดตั้งแต่ปี พ.ศ.2538 โดยเลือกใช้พันธุ์ทูลเกล้าที่นำแม่พันธุ์มาจาก จ.นครนายก หลังปลูกได้ประมาณ 3 ปี มะยงชิดเริ่มให้ผลผลิต แม้ช่วงแรกๆ จะยังออกผลไม่มากนัก แต่เมื่อผ่านไปผลผลิตก็เริ่มดก และมีคุณภาพดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันต้นมะยงชิดในสวนมีอายุตั้งแต่ 10-25 ปี และให้ผลผลิตจำนวนมากในทุกฤดูกาล
การนำพันธุ์ซึ่งให้ผลผลิตคุณภาพดีจาก จ.นครนายก มาปลูกที่แก่งกระจานไม่ได้ทำให้ผลผลิตดร็อปลง ยืนยันจากลูกค้าที่เป็นขาประจำของสวนมากว่า 15-20 ปี
จุดเด่นของมะยงชิดที่นี่คือผลมีขนาดใหญ่ รูปทรงกลม ขนาดใกล้เคียงไข่ไก่ ผิวเรียบสีส้มสด เนื้อด้านในแน่น หวานฉ่ำ ผิวด้านนอกจะมีรสเปรี้ยวเล็กน้อย เมื่อนำมารับประทานทั้งเปลือกจึงให้รสหวานอมเปรี้ยวอย่างลงตัว แต่หากต้องการรสหวานเต็มที่แนะนำให้ปอกเปลือกออก จะได้รสชาติหวานละมุน
ส่วนมะปรางหวานที่ปลูกเป็นพันธุ์ทองนพรัตน์ มีรสหวานนำ รับประทานได้ทั้งเปลือก ต่างจากมะยงชิดที่มีเอกลักษณ์รสชาติหวานอมเปรี้ยว จึงมีเสน่ห์แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับความชื่นชอบของผู้บริโภค
ลุงหนุ่ยใช้หลักทำสวนแบบผสมผสาน เพื่อให้มีรายได้ต่อเนื่องช่วงที่มะยงชิดยังไม่ให้ผลผลิต เนื่องจากมะยงชิดโตช้าจึงปลูกพืชอื่นๆ แทรกด้วย อาทิ มะนาว มะม่วงน้ำดอกไม้ แก้วขมิ้น อาร์ทูอีทู เขียวเสวย กล้วยหอม ที่โตเร็วและให้ผลผลิตเร็วกว่า ทำให้มีรายได้ไม่ขาดมือ
อีกทั้งมะยงชิดไม่ใช่ไม้ใหญ่ 10 ปี ก็ต้นไม่ใหญ่ การปลูกพืชแทรกจึงไม่ต้องกังวลเรื่องปลูกๆ ถอนๆ แค่ดูว่าพุ่มเบียดกันเมื่อไรค่อยเอาพืชแทรกออก
ส่วนการดูแลรักษา แม้มะยงชิดจะทนแล้ง แต่มีขั้นตอนการดูแลผลผลิตตั้งแต่ระยะบำรุงต้น ช่วงสะสมอาหาร จนถึงการเปิดตาดอก หลังเก็บเกี่ยวก็เป็นระยะฟื้นฟู
“ต้องบำรุงไปเรื่อยๆ จนถึงก่อนเข้าฤดูหนาวเป็นช่วงฉีดปุ๋ย ฮอร์โมน ยาบำรุง เมื่อเข้าฤดูหนาวให้อดน้ำ กระทั่งหนาวจนอุ่นจึงเป็นช่วงเปิดตาดอก ต้องเปลี่ยนตัวยาเพื่อป้องกันเพลี้ยไฟและเชื้อรา ฉีดกันไว้ก่อน กระทั่งดอกบานต้องหยุดเพื่อให้ผสมเกสร จากนั้นรอกลีบดอกโรยและเริ่มออกผลเม็ดเล็กก็ต้องฉีดยากันเชื้อรา เพลี้ยไฟและบำรุงลูก รวมถึงฉีดให้ขั้วเหนียวและบำรุงการขยายเซลล์” ลุงหนุ่ยอธิบายขั้นตอนการดูแล
ก่อนจะบอกว่าสวนที่ดูแบบพื้นๆ ก็มี เน้นรดน้ำอย่างเดียว แต่บ้านสวนสุสิริต้องการให้ผลผลิตมีคุณภาพ เมื่อเก็บเกี่ยวแล้วก็ต้องเน้นบำรุงและฟื้นฟูต้น เพื่อให้ได้ผลผลิตที่คงคุณภาพอย่างต่อเนื่องในทุกๆ ฤดูกาล
ที่สวนไม่ได้เปิดไฟเร่งผลผลิต ปล่อยให้ผลผลิตออกตามธรรมชาติ เก็บเกี่ยวได้ช่วงกลางก.พ. จนถึงช่วงปลายมี.ค. ขนาดมีทั้งใหญ่ กลาง เล็ก ราคาจำหน่ายอยู่ที่กิโลกรัมละประมาณ 70-120 บาท ขึ้นอยู่กับขนาด
ทางสวนไม่ได้ส่งออก แต่เน้นนำส่งถึงลูกค้าโดยตรง เวลาขับรถกลับบ้านที่กรุงเทพฯ ก็นัดลูกค้ามารับตามรายทาง เป็นการขายตรงโดยไม่มีคนกลางมากดดันเรื่องราคา เน้นทำการตลาดปากต่อปาก
นอกจากการจำหน่ายตามออร์เดอร์ที่ลูกค้าสั่งตามช่องทางต่างๆ แล้ว บ้านสวนสุสิริยังเปิดช่องทางขายด้วยการทำเป็นสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตร เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมและเก็บมะยงชิดสดจากต้นด้วยตนเอง และมาถ่ายรูป ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากแต่หากขายพ่อค้าคนกลางจะเหมายกสวนไม่สามารถเปิดให้เข้าชมได้
การเปิดสวนให้เข้าชมไม่เพียงสร้างรายได้เสริม แต่ยังเป็นอีกหนึ่งช่องทางเชื่อมโยงผู้บริโภคกับแหล่งผลิตโดยตรง ทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นคุณค่าและความตั้งใจของเกษตรกรในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การปลูก ดูแล ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว ความสดหวานจากผลไม้บนต้น บรรยากาศสวนเขียวขจี และความอบอุ่นจากวิถีเกษตรกร คือประสบการณ์ที่สร้างความประทับใจได้ยาวนาน
บ้านสวนสุสิริจึงไม่ใช่เพียงแหล่งผลไม้คุณภาพ หากยังเป็นอีกหนึ่งจุดหมายของการท่องเที่ยวเชิงเกษตรใน อ.แก่งกระจาน ที่ชวนให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสความงามของธรรมชาติ และเรียนรู้คุณค่าของผืนดินผ่านผลไม้สีทองแห่งฤดูกาล
สนใจสามารถติดต่อสอบถามรายละเอียด หรือวางแผนเข้าชมสวนได้ โทร. 08-1870-9648 หรือผ่านเพจเฟซบุ๊ก Suansusiri House Farm & Mayongchid Garden Kaengkrachan, Petchaburi
นพกร ปานพวงแก้ว
จ.เพชรบุรี
