พระไหลจากต้นไหลหรือต้นกกดูงดงาม อบอุ่น เรียบง่าย เส้นใยเล็กๆ ที่ถักทอกันอย่างประณีตค่อยๆ ก่อรูปเป็นพระพุทธรูปหลากขนาดหลายรูปทรง
เมื่อมองใกล้ๆ จะเห็นลวดลายที่เกิดขึ้นจากการสานด้วยสองมือเรียงร้อยกันอย่าง นุ่มนวล สีของเส้นไหลที่ผ่านแดดจนกลายเป็นสีน้ำตาลอ่อนให้ความรู้สึกสบายตา สงบงาม
งานสานจากสองมือ
ต้นไหลหรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “ต้นกก” เป็นพืชที่ขึ้นเองตามหนอง คลอง บึง หรือริมสระน้ำ ไม่ต้องปลูก ไม่ต้องใส่ปุ๋ย ดูแลไม่ยาก มีเส้นใยเหนียว ยืดหยุ่น และทนทาน ชาวบ้านในหลายพื้นที่ใช้ไหลมาทำเครื่องจักสาน
ที่บ้านดงน้อย ตำบลพระธาตุ อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ต้นไหลกลายมาเป็นวัสดุสำคัญของงานหัตถศิลป์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
พระไหล
ก้องภพกับแชมพู เด็กน้อยชั้นประถมปีที่ 4 ออกมาเก็บต้นไหลกับคุณยาย ต้นไหลบางต้นสูงกว่าตัวเด็กเสียอีก เมื่อจับดูจะรู้สึกได้ถึงความนิ่มและความยืดหยุ่น “เก็บเยอะ ได้พระเยอะครับ” ก้องภพพูดพร้อมรอยยิ้ม
ภาพเด็กๆ ยายย่า ช่วยกันมัดกำต้นไหล บวกกับเสียงพูดคุยของช่างฝีมือรุ่นใหญ่ล้อมวงสานพระด้วยกันที่ลานบ้านเป็นภาพธรรมดาในชุมชนเล็กๆ
จากต้นไหลสีเขียวสด เมื่อผ่านแดดก็จะกลายเป็นสีน้ำตาลอ่อนนวลตา ก่อนจะถูกกรีดแบ่งเป็นเส้นเล็กๆ สำหรับการสานพระ งานหัตถศิลป์ที่งดงาม ทุกขั้นตอนต้องอาศัยความชำนาญและความอดทน
แชมพูบอกว่า “จะเอาไปทอเสื่อก็ได้ เอาไปสานเป็นพระก็ได้ ตรงหน้าหมู่บ้านมีพระไหลองค์ใหญ่ ยายช่วยกันสาน”
เอกลักษณ์บ้านดงน้อย
เด็กน้อยชี้ชวนให้ชมสัญลักษณ์ของชุมชน พระพุทธรูปจักสานที่เกิดขึ้นจากการร่วมแรงร่วมใจของคนในหมู่บ้าน ก่อนจะกลายเป็นเอกลักษณ์ที่ใครผ่านมาก็ต้องหยุดมอง ตั้งต้อนรับผู้มาเยือน
ตลอดสามปีที่ผ่านมา แม่ๆ ยายๆ บ้านดงน้อยร่วมกันสร้างพระไหลมากกว่าหนึ่งร้อยองค์ในขนาดและรูปแบบต่างๆ ทั้งองค์เล็ก องค์กลางไปจนถึงพระปางต่างๆ สำหรับผู้ที่อยากนำไปบูชา
ก้องภพและแชมพู
สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่เพียงงานศิลปะชิ้นใหม่ แต่เป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงผู้คนต่างวัยเข้าหากัน เด็กๆ ออกไปเก็บต้นไหล ย่ายายใช้ประสบการณ์สานเส้นไหลทีละเส้น คือความสุขเล็กๆ เสียงพูดคุย เสียงหัวเราะ และรอยยิ้มของย่ายายที่กำลังสานพระคือบรรยากาศที่เกิดขึ้นแทบทุกบ่ายในหมู่บ้าน
ช่างฝีมือแห่งบ้านดงน้อย
เมื่อพระไหลค่อยๆ เสร็จสมบูรณ์ รูปทรงของพระพุทธรูปก็ปรากฏขึ้นจากเส้นไหลธรรมดาอย่างน่าอัศจรรย์ คือเรื่องราวของธรรมชาติ ชุมชน และช่างฝีมือที่ถ่ายทอดความศรัทธาลงไปในทุกเส้นใย
ภารกิจเก็บต้นไหล
ล้อมวงสานพระ
เมื่อเรียนรู้จะอยู่กับธรรมชาติอย่างเข้าใจ ธรรมะก็ปรากฏขึ้นอย่างเงียบงาม ทุ่งแสงตะวันอัพคลิปใหม่ทุกวันเสาร์เวลาบ่ายโมงตรงบนแพลตฟอร์มออนไลน์ กดติดตามทางเพจทุ่งแสงตะวัน และยูทูบช่อง PayaiTV คลิกชมได้ทุกที่ทุกเวลา ติดต่อฝ่ายได้ที่ 08-1809-6906 [email protected] หรือทาง Inbox Facebook
กนกวรรณ อำไพ
