อาชีพเพาะกล้าข้าว ธุรกิจเกษตรสมัยใหม่ ลดการสูญเสียต้นทุน เพราะลดปริมาณการสูญเสียเมล็ดข้าวระหว่างเพาะปลูก และยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญเติบโต เนื่องจากการเพาะกล้าก่อนลงแปลงจะช่วยลดความสูญเสียของต้นอ่อนจากโรคและแมลงต่างๆ
และทุกวันนี้ ต้นทุนทำนาสูงขึ้นเรื่อยๆ ทั้งค่าปุ๋ย ค่าแรง อีกทั้งการทำนาหว่านก็ประสบปัญหาตามมา ทั้งวัชพืช ข้าวดีด ต้นข้าวไม่แข็งแรง รวมทั้งปัญหาภัยแล้ง น้ำท่วม ที่ทำให้ผลผลิตเสียหาย
เป็นเหตุผลให้ชาวนาในจังหวัดกาฬสินธุ์หลายรายฝ่าวิกฤตต้นทุนทำนาสูง เน้นปลูกข้าวที่ได้คุณภาพ โดยนำนวัตกรรมทำนายุคใหม่เข้ามาใช้ ทำให้เกิดอาชีพ “รับจ้างเพาะต้นกล้า” รวมถึงรับเหมาดำนาด้วยรถ กลายเป็นอาชีพใหม่ที่น่าจับตา สร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการในฤดูกาลทำนาไม่น้อยกว่า 260,000 บาท ได้เงินมากว่าทำนาขายข้าวเปลือกหลายเท่าตัว
การทำนาของเกษตรกรใน จ.กาฬสินธุ์ ทั้งในพื้นที่ใช้น้ำชลประทาน และนอกเขตชลประทานที่อาศัยน้ำฝนเป็นหลัก ในปัจจุบันพบว่าส่วนหนึ่งที่ทำนาตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นฤดูฝนนิยมทำนาหว่าน เพราะสะดวก ประหยัดทุนกว่าทำนาดำ
ส่วนกลุ่มที่ทำนาในช่วงกลางฤดูฝนจะพบว่า ทำนาดำเป็นส่วนน้อย ซึ่งเป็นกลุ่มสมาชิกผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์เมล็ดพันธ์ุข้าวกาฬสินธุ์ ขณะเดียวกันยังพบว่า ได้เกิดกลุ่มผู้ปลูกข้าวที่หันมานิยมการเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวในกระบะ ก่อนใช้นวัตกรรมสมัยใหม่ในการดำนาที่สะดวกและรวดเร็วขึ้น โดยใช้เครื่องจักรหรือรถดำนาเข้ามาใช้ในแปลงนา
นายสุบิน พัฒน์มณี อายุ 58 ปี ชาวนาบ้านน้อยดอนกระต่าย หมู่ที่ 14 ต.ลำพาน อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์ กล่าวว่า ตนทำทั้งนาปรังและนาปี ที่ผ่านมาทำนาหว่านเพราะประหยัดทุนและเวลา แต่ต้นข้าวที่ทำนาหว่านจะมีปัญหาตามมาหลายปัญหา เช่น สิ้นเปลืองปุ๋ยเคมี เกิดวัชพืช มีการปลอมปนของพันธุ์ข้าวหรือข้าวดีด ต้นข้าวไม่แข็งแรง ออกรวงน้อย หรือตอนที่เป็นต้นกล้าหากประสบภัยแล้งก็ตายง่าย ปีใดประสบน้ำท่วมก็เน่าตายง่าย
หากเมล็ดข้าวงอกไม่ดีก็ต้องเสียเวลามาปักดำ โดยไปหาซื้อต้นกล้าจากเพื่อนชาวนาอีก ที่ผ่านมาการทำนาจึงเสี่ยงกับการขาดทุนเพราะต้นทุนสูงมาก โดยเฉพาะค่าปุ๋ยเคมี ค่าแรง หากผลผลิตได้น้อยก็ขาดทุน ยิ่งปีใดราคาขายข้าวเปลือกตกต่ำตันละ 6,000-7,000 บาทก็ขาดทุนยับเยิน
ด้าน นายครรชิต ถิ่นสะอาดไกรเลิศ อายุ 50 ปี บ้านเลขที่ 73 หมู่ 4 ต.ลำปาว อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์ ผู้ประกอบการรับจ้างเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวและรถดำนา กล่าวว่า เดิมตนเองก็ทำนาหว่าน แต่เจอปัญหา ต่างๆ มากมาย ซึ่งเป็นปัญหาซ้ำซากแก้ไขไม่ได้ จึงหันมาใช้วิธีการทำนาแผนใหม่โดยใช้รถดำนา
โดยเพาะเมล็ดพันธุ์ในกระบะ พอต้นกล้าได้อายุปักดำก็ใช้รถดำนาลงแปลงนา ซึ่งเป็นรถดำนาที่ใช้สินเชื่อ ธ.ก.ส.ผ่อนส่งรายปี ผลดีของการเพาะเมล็ดพันธุ์และใช้รถดำนาจะช่วยประหยัดทั้งเมล็ดพันธุ์ มีระยะห่างระหว่างกอ พอดีกับการเจริญเติบโต และออกรวง ประหยัดปุ๋ยเคมี รวมทั้งมีความแข็งแรง ต้านทานโรค ให้ผลผลิตสูง โดยลงมือทำนาแบบนี้มาเป็นปีที่ 2 แล้ว โดยทำทั้งนาปีและนาปรัง
นายครรชิตกล่าวอีกว่า เมื่อการทำนาแบบใหม่นี้ได้ผลดี เพื่อนชาวนาก็สนใจมาว่าจ้างให้ตนเพาะพันธุ์ข้าวให้ และจ้างเหมาดำนา หากเป็นเมล็ดพันธุ์ของเราก็พร้อมดำนาให้ คิดราคาค่าจ้างเหมาไร่ละ 1,600 บาท หากเป็นเมล็ดพันธุ์ของเจ้าของนา แต่เราเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวให้ก็จะคิดค่าจ้างเหมาเพียงไร่ละ 1,200 บาทเท่านั้น รวมค่ารถดำนา
โดยพื้นที่ประมาณ 1 ไร่ ใช้เวลาดำนาประมาณ 20-30 นาทีก็เสร็จ เร็วและประหยัดค่าใช้จ่ายกว่าใช้แรงงานคนถอนกล้าปักดำหลายเท่าตัว
“ความสะดวกรวดเร็วของการดำนายุคใหม่ที่รับจ้างเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวในกระบะ และนำรถดำนามาใช้บริการ ทุกวันนี้ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก มีเพื่อนชาวนาทั้งในพื้นที่และนอกพื้นที่มาติดต่อว่าจ้างหลายราย ค่าเฉลี่ยทั้งใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวกับเรา หรือใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวของเขา ฤดูกาลทำนาครั้งหนึ่ง รวมพื้นที่ประมาณ 200 ไร่ ราคาไร่ละ 1,200-1,600 บาทดังกล่าว หรือถัวเฉลี่ยไร่ละ 1,300 บาท
ก็จะมีรายได้จากการรับจ้างในทำนาฤดูกาลละประมาณ 260,000 บาททีเดียว ตลอด 2 ปีที่ผ่านมาทำให้ชำระค่ารถดำนาได้หมดแล้ว ต่อไปนี้ก็จะมีแต่กำไรและค่าซ่อมบำรุงเท่านั้น” นายครรชิตกล่าว
วิธีดำนาโดยใช้รถดำนา ซึ่งเป็นนวัตกรรมหรือเครื่องจักรกลทางการเกษตรใหม่ กำลังได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ มีทั้งรุ่นคนนั่งขับและรุ่นเดินตาม แต่เนื่องจากรถดำนาราคาค่อนข้างสูง ชาวนาส่วนใหญ่ยังไม่มีทุนทรัพย์เพียงพอ จึงหันมาว่าจ้างเพื่อนชาวนา ทั้งจ้างเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวและใช้รถรับจ้างดำนา จึงเกิดเป็นอาชีพใหม่ เหมือนพลิกวิกฤตเป็นโอกาส ทำเงินได้หลักแสน บางรายมองว่ากำไรดีกว่าขายข้าวอีกด้วย
ยุทธนา เกียรติดำเนินงาม
