ริมคลองภาษีเจริญ ไม่ไกลจากวัดนิมมานนรดี มีบ้านหลังหนึ่งที่ในวันหยุดมักเต็มไปด้วยเสียงพูดคุยและเสียงนับจังหวะ
บางคนเพิ่งมาครั้งแรก บางคนฝึกอยู่ที่นี่มาหลายเดือน ขณะที่บางคนอยู่กับ “วายุบุตร” มานานหลายปี
พี่นก นิรมล เยือนบ้านหลังใหม่
จากพื้นที่เดิมที่วัดกำแพงบางจาก วันนี้วายุบุตรเดินทางมาถึง “บ้านศิลป์ธาราวายุบุตร” บ้านหลังใหม่ที่ ครูบอล ศราวุธ จันทรวรรณมาน ตั้งใจให้เป็นมากกว่าสถานที่ฝึกโขนหรือเชิดหุ่นละครเล็ก
“ผมตั้งใจให้เหมือนกับเป็นบ้านหลังหนึ่ง ใครมาเหมือนมาเที่ยวบ้านพ่อบ้านแม่ เด็กก็มาใช้ได้ มานั่งเล่น มาทำการบ้าน หรือเด็กแถวนี้อยากจะมานั่งเล่นก็มาได้ครับ”
บ้านของวายุบุตร
บ้านหลังใหม่ทำให้คณะกลุ่มเยาวชนวายุบุตรมีพื้นที่กว้างขึ้นสำหรับความตั้งใจเดิม ทั้งการฝึกศิลปะ การแสดง และการเปิดพื้นที่ให้เด็กในชุมชนเข้ามาทำความรู้จักศิลปะที่เป็นรากเหง้าของตัวเอง โดยยังคงสอนฟรี เรียนฟรี เหมือนที่ผ่านมา
การเรียนที่นี่ไม่มีทางลัด กว่าจะเชิดหุ่นละครเล็กได้ เด็กต้องเริ่มจากการฝึกโขน ฝึกท่าทาง ฝึกกำลัง ฟังจังหวะ ก่อนจะค่อยๆ เรียนรู้กลไกของหุ่น
ครูบอล เรี่ยวแรงสำคัญเบื้องหลังวายุบุตร
ครูบอลเล่าว่า เส้นทางกว่าจะถึงวันที่ได้เชิดหุ่นจริงอาจใช้เวลาถึง 8 ปี แต่ระหว่างทางเด็กไม่ได้เรียนเพียงท่ารำหรือวิธีเชิดหุ่น
“โขน” ศรศิลป์ นุชวงษ์นาช เด็กคนหนึ่งที่เรียนกับครูบอลมา 6-7 ปี บอกว่าการเรียนโขนทำให้เขาฝึกทั้งความอดทนและความแข็งแรงของร่างกาย จากวันที่การตีลังกา การฟังจังหวะ หรือการใช้ลำตัวยังเป็นเรื่องยาก วันนี้เขามองเห็นว่าตัวเองพัฒนาขึ้นและยังตั้งใจจะฝึกต่อไป
หน่วยก้านน้องใหม่
ขณะที่ “อะตอม” ฐกฤต ทองไทย ยังจำวันแรกของตัวเองได้ว่า “แรก ๆ ก็ยากครับ เพราะว่าเพิ่งเข้ามาก็ยังไม่เป็น ก็ต้องให้พี่เขาสอนไป”
จากวันที่เป็นน้องใหม่ที่ยังทำอะไรไม่เป็น การฝึกทำให้เขาได้ท่ามากขึ้น ได้รู้จักรุ่นพี่และเกิดความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน
โชว์เชิด ‘นางสุพรรณมัจฉา’
ภาพพี่สอนน้องจึงเป็นเรื่องธรรมดาที่เกิดขึ้นในบ้านหลังนี้ คนที่เคยมีใครจับมือสอนในวันแรก ค่อยๆ เติบโตขึ้น จนวันนี้เป็นฝ่ายจับมือน้องและถ่ายทอดสิ่งที่ตัวเองเคยได้รับมา การเรียนรู้จึงไม่ได้เดินทางจากครูไปสู่เด็กเท่านั้น แต่ยังส่งต่อจากเด็กคนหนึ่งไปสู่อีกคน จากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง
บ้านหลังใหม่จึงไม่ใช่เพียงที่อยู่ใหม่ของหุ่นละครเล็ก “คณะกลุ่มเยาวชนวายุบุตร” แต่เป็นพื้นที่ที่ทำให้ศิลปะไทยยังมีที่ทางอยู่ในชีวิตของเด็กๆ วันนี้เด็กในชุมชนสามารถเดินเข้ามาลองเรียน คนที่ฝึกมานานมีพื้นที่ แบ่งปันสิ่งที่รู้ และในวันข้างหน้าครูบอลยังตั้งใจให้ที่นี่มีพื้นที่แสดงเล็กๆ เปิดให้ผู้คนและนักท่องเที่ยวเข้ามาชมและเรียนรู้
ห้องเรียนริมคลอง
เพราะการส่งต่อไม่จำเป็นต้องหมายถึงการทำทุกอย่างให้เหมือนเดิม บ้านเปลี่ยนได้ วิธีการเรียนรู้เติบโตไปได้ตามเวลา สิ่งสำคัญคือสิ่งที่คนรุ่นหนึ่งเรียนรู้มา ยังมีทางเดินไปถึงคนรุ่นถัดไป
วันนี้เด็กบางคนเพิ่งก้าวเข้ามาเป็นครั้งแรก บางคนยังฝึกท่าที่ยังทำไม่ได้ ขณะที่บางคนซึ่งเคยเป็นน้องกำลังเติบโตขึ้นมาเป็นพี่
จากพี่สู่น้อง การเรียนรู้ที่ส่งต่อกัน
ตราบใดที่ยังมีคนเรียน คนสอน และมีมืออีกคู่ยื่นมารับช่วงต่อ ศิลปะในบ้านหลังนี้ก็ยังมีลมหายใจและเดินทางต่อไปได้จากรุ่นสู่รุ่น
จากบ้านหลังเดิมสู่พื้นที่แห่งใหม่ที่ยังคงส่งต่อความตั้งใจเดิม ตามไปดูเรื่องราวบ้านหลังใหม่ “บ้านของวายุบุตร” ที่ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ฝึกซ้อม แต่ยังเป็นพื้นที่ให้เด็กเติบโตและช่วยกันต่อลมหายใจให้ศิลปะไทยเดินทางต่อไปจากรุ่นสู่รุ่น
ฝึกชักเชิดพญานาค
รับชมพร้อมกันวันเสาร์นี้ เวลา 13.00 น. บนแพลตฟอร์มออนไลน์ ติดตามได้ทางเพจทุ่งแสงตะวัน และยูทูบ ช่อง PayaiTV ติดต่อฝ่ายรายการ 08-1809-6906 [email protected] หรือทาง Inbox Facebook
