อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า เป็นอุทยานขนาดใหญ่ มีเนื้อที่ราวๆ 433,750 ไร่ กินพื้นที่ถึง 3 จังหวัด ได้แก่ ตรัง นครศรีธรรมราช และพัทลุง โดยมีที่ทำการอุทยานฯ อยู่ที่ ต.เขาปู่ อ.ศรีบรรพต จ.พัทลุง
ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นป่าเทือกเขาบรรทัด มีภูเขาสลับซับซ้อนมากมาย มี ‘เขาหินแท่น’ เป็นยอดเขาสูงสุดในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า

อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า
ชาวบ้านเรียกอุทยานแห่งนี้ว่า “ป่าพรหมจรรย์” หมายถึง ป่าที่มีธรรมชาติอันงดงามและอากาศที่บริสุทธิ์ เพราะตั้งอยู่ในเขตเทือกเขาบรรทัดอันสลับซับซ้อน และปกคลุมด้วยป่าดิบชุ่มชื้นตลอดปี
สำหรับชื่อของอุทยานแห่งชาติเขาปู่ เขาย่า ตั้งตามชื่อของภูเขาที่ชาวพัทลุงรู้จักดี โดยเฉพาะ ‘เขาปู่’ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ และเป็นที่สิงสถิตของดวงวิญญาณ ‘ตาปู่’ ผู้เป็นเทพกึ่งคนธรรพ์อันเป็นที่กราบไหว้ของชาวตำบลเขาปู่และประชาชนทั่วไป

ป่าพรหมจรรย์ ในเขตเทือกเขาบรรทัด
ไฮไลต์ในอุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า เช่น ‘บ้านทาร์ซาน’ เอกลักษณ์ของอุทยานตั้งอยู่ในตอนกลางของพื้นที่ซึ่งเป็นที่ราบ เพลิดเพลินไปกับบรรยากาศริมลำธารและพักผ่อนสบายๆ ในบ้านที่ให้บรรยากาศใกล้ชิดธรรมชาติ

ป่าพรหมจรรย์ ในเขตเทือกเขาบรรทัด
‘จุดชมวิวผาผึ้ง’ ต.เขาปู่ อ.ศรีบรรพต จ.พัทลุง อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 300 เมตร เป็นลานชมวิวบริเวณหน้าผาให้ได้ชมธรรมชาติอย่างอิ่มตาอิ่มใจ โดยเฉพาะในช่วงเดือน ก.พ.ถึง ก.ค.ของทุกปี จะมองเห็นผึ้งหลวงมาทำรังที่บริเวณหน้าผานับร้อยๆ รัง น่าตื่นตาตื่นใจยิ่งนัก

จุดชมวิวผาผึ้ง
‘ถ้ำมัจฉาปลาวน’ ต.เขาปู่ อ.ศรีบรรพต จ.พัทลุง อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 2 กิโลเมตร เป็นถ้ำขนาดกลาง มีห้องโถงใหญ่ 3 ห้อง ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อย มีแอ่งน้ำกว้างประมาณ 200 เมตร แอ่งน้ำนี้เกิดจากต้นน้ำซึ่งไหลผ่านทะลุเขาในวังหน้าถ้ำ เป็นผาหินสีนิลและร่มรื่นด้วยพรรณไม้นานาชนิด มีฝูงปลามัดอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก
นอกจากปลา ถ้ำแห่งนี้ยังเป็นที่อยู่อาศัยของค้างคาวหลายชนิด อาทิ ค้างคาวหน้ายักษ์และค้างคาวมงกุฎ เป็นต้น

ถ้ำมัจฉาปลาวน
‘ถ้ำรื่นเทพนิมิต’ หรือถ้ำตาปู่ ต.เขาปู่ อ.ศรีบรรพต จ.พัทลุง เป็นถ้ำที่สวยงามมากอีกแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในภูเขาที่เป็นสัญลักษณ์ของ ต.เขาปู่ และเชื่อกันว่าวิญญาณของ ‘ตาปู่’ สถิตอยู่ ณ ถ้ำแห่งนี้
นอกจากนี้ยังมีน้ำตกที่งดงามหลายสายที่อยู่ในพื้นที่อุทยาน แห่งชาติเขาปู่-เขาย่า ได้แก่
‘น้ำตกหนานสวรรค์’ เป็นน้ำตกขนาดเล็กที่เกิดจากแหล่งน้ำซับเทือกเขาบรรทัด และเทือกเขาแดนตรังไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใส ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านวังหอน หมู่ 5 ต.วังอ่าง อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช

น้ำตกหนานสวรรค์
เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สามารถเดินทางไปพักผ่อน ชมธรรมชาติได้ตลอดปี ยกเว้นช่วงฝนตกหนักในเดือนต.ค.-พ.ย.
น้ำตกหนานสวรรค์ แม้จะเป็นน้ำตกที่มีขนาดไม่ใหญ่มาก แต่กลับมีจุดให้เล่นน้ำหลายจุดเลยทีเดียว ไม่ว่าจะเป็นจุดน้ำตื้นที่สามารถให้เด็กๆ มาเล่นน้ำได้ และจุดน้ำลึกให้ว่ายน้ำอย่างสบายใจ
บางคนที่อยากเล่นน้ำสนุกๆ ก็สามารถกระโดดน้ำเล่นตรงผาน้ำตก และปีนต้นไม้ริมน้ำตกกระโดดลงมาสร้างความชุ่มฉ่ำยามหน้าร้อน กระโดดน้ำเล่นให้ชื่นใจ
นอกจากเล่นน้ำแล้ว น้ำตกหนานสวรรค์ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ถ่ายรูปสวยมากๆ เช่นกัน ด้วยบรรยากาศที่โอบล้อมด้วยต้นไม้เขียวขจี บวกกับบ่อน้ำใสสีเขียวมรกต ทำให้ได้ฟีลเหมือนอยู่ในสวนสวรรค์ตามชื่อของน้ำตกเลยก็ว่าได้

น้ำตกธาราวารินทร์
‘น้ำตกธาราวารินทร์’ อยู่ใน ต.น้ำตก อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช เป็นตำบลที่มีพื้นที่เชื่อมต่อกับ จ.ตรัง สภาพพื้นที่ทั่วไปประกอบด้วยภูเขาและป่าไม้กระจายอยู่ทั่วพื้นที่
เป็นน้ำตกที่มีแหล่งน้ำขนาดใหญ่และไหลลดหลั่นลงมาเป็นชั้นๆ เรียบลานหินปูนมีความสวยงามมาก
‘น้ำตกควนประ’ ต.น้ำผุด อ.เมือง จ.ตรัง เป็นน้ำตกที่มีความสวยงาม ซึ่งเกิดจากเทือกเขาบรรทัดไหลลดหลั่นลงมาเป็นชั้น รวมเป็นลำธารสายใหญ่ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของคลองลำภูรา

น้ำตกควนประ
‘น้ำตกปากแจ่ม’ ต.ปากแจ่ม อ.ห้วยยอด จ.ตรัง สภาพป่าเป็นป่าดิบชื้น ตั้งอยู่บนเทือกเขาบรรทัด น้ำตกมีทั้งหมด 7 ชั้น มีความอุดมสมบูรณ์ มีความสวยงาม และมีน้ำตลอดปี บริเวณน้ำตกจะรายล้อมไปด้วยป่าดิบชื้นที่สร้างความร่มรื่น และความชุ่มฉ่ำ เหมาะกับการเล่นน้ำ ชมธรรมชาติ อีกทั้งยังเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของ จ.ตรังอีกด้วย

น้ำตกปากแจ่ม
‘น้ำตกไพรวัลย์’ ตั้งอยู่ในหน่วยพิทักษ์ป่าบ้านพูด เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด ต.คลองเฉลิม อ.กงหรา จ.พัทลุง เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่สุดในพัทลุง ต้นกำเนิดสายน้ำไหลมาจากเทือกเขาบรรทัดที่มีป่าไม้อุดมสมบูรณ์
น้ำตกมีทั้งหมด 7 ชั้น น้ำตกชั้นล่างสุดอยู่ใกล้กับลานจอดรถ สายน้ำตกจะไหลลงมาจากหน้าผาสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง เหมาะกับการลงเล่นน้ำ บรรยากาศโดยรอบน้ำตกเงียบสงบ ยังคงความเป็นธรรมชาติ มีร้านอาหารและร้านค้าให้บริการ
‘น้ำตกเหรียงทอง’ อยู่ในท้องที่หมู่ที่ 1 ต.เขาปู่ อ.ศรีบรรพต จ.พัทลุง ซึ่งอยู่ห่างจากชุมชนบ้านเขาปู่ประมาณ 2 กิโลเมตร

น้ำตกเหรียงทอง
มีต้นน้ำมาจากเทือกเขาบรรทัด อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 240 เมตร เป็นน้ำตกที่มีความสวยงาม
ชั้นบนสุดมีจุดพักชมวิวสามารถมองเห็นทิวทัศน์ของเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย เขาปู่ เขาย่า และเขาป้าแหร้ อีกทั้งยังมีสัตว์น้ำอาศัยในบริเวณน้ำตกมากมาย
‘น้ำตกเขาคราม’ อยู่ในท้องที่หมู่ที่ 10 ต.บ้านนา อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง เป็นน้ำตกที่มีความสวยงาม อยู่ในบริเวณป่าเขาคราม ห่างจากถนนเพชรเกษมประมาณ 7 กิโลเมตร

น้ำตกเขาคราม
โดยน้ำตกเกิดจากเทือกเขาบรรทัด กระแสน้ำไหลผ่านนำความชุ่มชื้นแผ่ปกคลุมหลายท้องที่ น้ำตกมี 9 ชั้น สูงราว 700 เมตร หน้าผาสวยงาม ผาหินลาดกว้าง
ในลำธารมีฝูงปลาโสด ปลาหวด ปลาโทง ปลาแก้มช้ำ มาแหวกว่ายวนเวียนอยู่ ประกอบกับความเย็นฉ่ำจากละอองน้ำตก ทำให้เกิดบรรยากาศน่ารื่นรมย์ยิ่งนัก

น้ำตกหนานปลิว
‘น้ำตกหนานปลิว’ หรือที่เรียกว่า หนานสวรรค์ ต.ลานข่อย อ.ป่าพะยอม จ.พัทลุง เกิดจากแหล่งน้ำซับบนเทือกเขาบรรทัด ตกลงมาเป็นแอ่งน้ำน้อยใหญ่ผ่านหินปูนที่มีน้ำสีเขียวสดใส ก่อนไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใส น้ำตกแห่งนี้ยังไม่มีการพัฒนา แต่ถือว่ายังคงเป็นธรรมชาติที่สดใส และน่าสัมผัสเป็นอย่างยิ่ง
สำหรับที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า อยู่ห่างจากตัวเมือง จ.พัทลุง 37 กิโลเมตร
เปิดทำการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.00-16.00 น. โทร. 0-7461-9674-5, 0-7430-7114