มะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว สายน้ำดำเนินสะดวก และป่าชายเลนริมฝั่งทะเล อาจเป็นภาพคุ้นตาของคนสมุทรสาคร แต่เมื่อสิ่งเหล่านี้มองผ่านสายตาวัยรุ่นที่หยิบกล้องขึ้นมาเป็น “นักเล่าเรื่อง” เรื่องธรรมดาใกล้ตัวกลับกลายเป็นสารคดีที่ชวนให้คนดูตั้งคำถาม
นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นกับเยาวชนจาก 8 โรงเรียนในจังหวัดสมุทรสาคร ที่เข้าร่วมกิจกรรม “Young รักษ์สมุทรสาคร” ภายใต้โครงการ Panasonic Cares ซึ่งกลุ่มบริษัทพานาโซนิคในประเทศไทย ร่วมกับ BIG CAMERA เปิดพื้นที่การเรียนรู้นอกห้องเรียนให้เด็กใช้เรื่องราวรอบตัวสร้างคอนเทนต์ที่มีความหมายต่อสังคม
ตลอดระยะเวลากว่า 1 เดือน พวกเขาไม่เพียงฝึกฝนการใช้กล้องรวมถึงอุปกรณ์ต่างๆ และเทคนิคการสร้างคอนเทนต์ แต่ยังเรียนรู้ขั้นตอนการฝึกคิดประเด็น การเล่าเรื่อง การถ่ายภาพและวิดีโอ ก่อนลงพื้นที่จริงเพื่อพูดคุยกับผู้คน สำรวจชุมชนและธรรมชาติ แล้วนำสิ่งที่ค้นพบกลับมาพัฒนาเป็นสารคดีสั้น โดยมีทีม LUMIX Thailand, BIG CAMERA และผู้เชี่ยวชาญด้านการสร้างสรรค์คอนเทนต์ร่วมเป็นเมนเทอร์
รองชนะเลิศอันดับ 1
จาก 8 เรื่องราวของ 8 ทีม มี 3 ผลงานที่ได้รับรางวัล แต่ละเรื่องสะท้อนว่าบางครั้งการเรียนรู้ที่สำคัญอาจเริ่มต้นจากสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวเราที่สุด
ใบเตย กนกวรรณ มีทอง อายุ 17 ปี ตัวแทนทีมหลักสองฟิล์ม โรงเรียนหลักสองส่งเสริมวิทยา เจ้าของรางวัลชนะเลิศจากผลงาน “มะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว ราชาแห่งมะพร้าวน้ำหอม” เผยว่า “พวกเราตั้งใจเล่าเรื่องมะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้วในมุมที่มากกว่าความหวาน หอม และรสชาติที่ขึ้นชื่อ เพราะตั้งแต่เนื้อ น้ำ เปลือก ไปจนถึงกะลา ล้วนนำไปใช้ประโยชน์ต่อได้ และเมื่อได้ลงพื้นที่พูดคุยกับชาวสวนจึงค้นพบว่ามะพร้าวไม่ได้เป็นเพียงผลผลิตขึ้นชื่อ แต่ยังเชื่อมโยงกับอาชีพ รายได้ และวิถีชีวิตของคนในชุมชน
รองชนะเลิศอันดับ 2
ใบเตยยังค้นพบวิธีมองโลกผ่านกล้องที่ต่างออกไป “จากเดิมที่คิดแค่ว่าอยากจับกล้องให้ภาพออกมาสวย กลายเป็นการจับกล้องด้วยหัวใจของนักเล่าเรื่อง เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวออกมาให้สมบูรณ์และพาคนดูเข้าไปถึงเรื่องราวของคนในพื้นที่”
ด้าน ปอนด์ ฐิติพัทธ์ แดงพยนต์ ตัวแทนทีมโรงเรียนวัดธรรมจริยาภิรมย์ รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 จากผลงาน “ดำเนินสะดวก สายน้ำแห่งวัฒนธรรม” เล่าว่า ทีมไม่ได้ต้องการทำสารคดีเกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องการบันทึกความสัมพันธ์ระหว่างคลอง ผู้คน และวัฒนธรรมของชุมชนเอาไว้
ทีมชนะเลิศ
การลงพื้นที่ยังทำให้ปอนด์ค้นพบบทเรียนอีกอย่างที่ไม่มีอยู่ในตำราการถ่ายภาพ นั่นคือ “ต้องฟังให้มากกว่าการถ่าย” เรื่องราวและความรู้สึกของคนในพื้นที่คือสิ่งที่ทำให้ภาพมีชีวิต
สำหรับ เกมส์ ชนิสร อ้นทอง ตัวแทนทีมพันท้ายร้ายที่สุด โรงเรียนพันท้ายนรสิงห์วิทยา รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 จากผลงาน “ป่าชายเลน เกราะป้องกันชายฝั่ง ที่เป็นดั่งบ้านของสัตว์และแหล่งอาหารของคน” บอกเล่าว่า “พวกเราเห็นปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งและภัยธรรมชาติในบ้านเกิดมากขึ้น จึงอยากให้คนรู้จักป่าชายเลนในมุมที่มากกว่าพื้นที่สีเขียว และมองสมุทรสาครมากกว่าภาพ ‘เมืองโรงงานอุตสาหกรรม’ เพราะบ้านเกิดของเรายังมีธรรมชาติ ผู้คน และเรื่องราวอีกมากที่ควรรู้จักและช่วยกันดูแลรักษาให้ยั่งยืนต่อไป”
ร่วมเปิดมุมมองใหม่ของสมุทรสาครผ่านสารคดี “Young รักษ์สมุทรสาคร” จากเยาวชนทั้ง 8 ทีม ได้ที่เฟซบุ๊ก LUMIX Thailand
