งานฝีมือที่สร้างสรรค์ขึ้นด้วยฝีมืออันชำนาญของสตรีชาวไทยภูเขา มีภูมิปัญญาการฝึกหัดเรียนรู้และสืบสานมาจากบรรพบุรุษต่อกันมาเนิ่นนาน
คุณยายสวมเสื้อลายกายกอง
ผืนผ้าแต่ละผืนจึงเป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงเอกลักษณ์ วิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรมที่แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ได้อย่างชัดเจน ลวดลายที่ปรากฏบนผืนผ้ายังบ่งบอกได้ว่าผู้สวมใส่เป็นคนที่ใด จากหมู่บ้านหรือชุมชนใด
จันทร์คำ ปู่เป็ด
สำหรับคนกะเหรี่ยงโผล่ง บ้านหล่ายแก้ว อำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ ลวดลายดั้งเดิมที่บ่งบอกตัวตนความเป็นคนโผล่งที่เด่นชัด คือ “ลายกายกอง” ที่เป็นอัตลักษณ์ปรากฏบนเสื้อผ้าอาภรณ์สตรี
กราฟิก ซิกแซ็ก
“กายกอง” เป็นภาษากะเหรี่ยง ในภาษาไทยหมายความว่า “คดโค้งไปมา” ชื่อของลายกายกองบ่งบอกเทคนิควิธีการทอที่มีการสลับสีโค้งไปโค้งมา ซิกแซ็กราวลวดลายกราฟิก หญิงสาวชาวกะเหรี่ยงโผล่งนิยมใช้เสื้อลายกายกองนี้เป็นเสื้อตัวแรกเมื่อเข้าพิธีแต่งงาน
จ๊ะจ๋า ชัญญาภัทร์ ปู่เป็ด
สีหลักคือสีแดงและสีเหลืองซึ่งมีความหมายซ่อนไว้ลึกซึ้ง
สีแดงบ่งบอกความเป็นสายเลือดแห่งกะเหรี่ยง ส่วนสีเหลืองเป็นสัญลักษณ์แห่งความชุ่มเย็น
แขนยาว ผ่าหน้า แบบประยุกต์
การสร้างลวดลายกายกองในสมัยก่อน ผู้ทอจะทอผ้าผืนสีพื้นแล้วปักลวดลายลงไปเป็นช่องๆ เนื้อผ้าจึงมีความหนานุ่มเหมาะสมกับสภาพอากาศหนาวเย็นบนดอย
ลายกายกองประดับลูกเดือย
จ๊ะจ๋า ชัญญาภัทร์ ปู่เป็ด สาวนักออกแบบรุ่นใหม่ ผู้หยิบเอาดีเอ็นเอลายผ้าแต่งงานดั้งเดิมมาออกแบบใหม่ให้เรียบโก้ร่วมสมัย เล่าถึงวันแต่งงานของเธอว่า “แม่จะเตรียมผ้าซิ่นกับเสื้อไว้ให้ค่ะ เป็นเสื้อลายกายกอง ในพิธีแต่งงานของผู้หญิงกะเหรี่ยงจะต้องใส่เสื้อลายกายกอง พอมาทำแบรนด์ Karen Weaving Doitao ก็เอามาประยุกต์ใหม่ให้เป็นเสื้อคลุมใส่ได้ในทุกๆ โอกาสค่ะ”
สีสันจากธรรมชาติที่หลากหลาย
จากงานปักมือที่ใช้เวลานาน สู่การพัฒนาเทคนิคการจกและทอลายเข้าด้วยกัน ทำให้ลายกายกองไม่เคยหายไปจากชีวิตชาวกะเหรี่ยงโผล่ง แต่โจทย์ที่ท้าทายกว่านั้นคือจะพาเสื้อผ้าในวิถีชีวิตนี้ก้าวเข้าสู่โลกแฟชั่นได้อย่างไรโดยไม่ทำลายรากเหง้าดั้งเดิม
ลายกายกองแบบปักลงบนผ้าพื้น
ตุ้ย จันทร์คำ ปู่เป็ด ครูภูมิปัญญาด้านผ้าทอกะเหรี่ยง คุณพ่อของจ๊ะจ๋า ให้ข้อมูลว่า “ตอนแรกผมทำแค่เสื้อลายกายกองแบบดั้งเดิม แต่ลูกสาวอยากพัฒนาแบบให้มีแขนและเปิดหน้า เป็นแนวเสื้อคลุม ผมก็ต้องไปศึกษาพอสมควร ถามผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชนว่าจะขัดกับวิถีวัฒนธรรมหรือเปล่า พอได้คำตอบก็เริ่มทำออกมา ผลตอบรับดีมาก”
สีแดงเหลืองตามประเพณีดั้งเดิม
เมื่อคนรุ่นใหญ่เปิดใจ และคนรุ่นใหม่ใส่ความสร้างสรรค์ รูปแบบและเฉดสีใหม่ๆ ของลายกายกองจึงทยอยอวดโฉมอย่างเต็มภาคภูมิ ไม่ว่าโลกแฟชั่นจะหมุนไว เปลี่ยนไปกี่ยุคกี่สมัย ลายกายกองของชาวกะเหรี่ยงโผล่ง บ้านหล่ายแก้ว ยังคงก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคง เพราะภูมิปัญญาได้รับการส่งต่อและเติมเต็มด้วยพลังสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่
สตรีกะเหรี่ยงโผล่งในชุดเสื้อลายกายกอง
พบเรื่องราวภูมิปัญญาที่ก้าวล้ำในโลกแฟชั่นสมัยใหม่ จากดอยสู่ดาว ในทุ่งแสงตะวันออนไลน์ ทางเพจเฟซบุ๊ก “ทุ่งแสงตะวัน” และยูทูบ PayaiTV คลิกชมเรื่องราวหลากหลายจากซีรีส์กะเหรี่ยงโผล่งดอยเต่า จุใจ ทุกที่ทุกเวลา
