ดร.สิริกานต์ สุวรรณผู อาจารย์ประจำสาขาวิชาศิลปศาสตร์และศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น นำนักศึกษาโครงการ 1 บวก 3 ของมหาวิทยาลัย เข้าร่วมกิจกรรม ‘ค่ายอัตลักษณ์’ ในต.บ้านหม้อ อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย
หนึ่งในกิจกรรมคือ ได้เรียนรู้การทำ ‘แจ่วสูบ’ น้ำพริกพื้นถิ่น คนริมน้ำโขง อาหารพื้นถิ่นที่ได้รับการสืบทอดมายาวนาน
นางเกษาภรณ์ งามเหลือ ประธานวิสาหกิจชุมชนแปรรูปปลา บ้านหม้อ อ.ศรีเชียงใหม่ กล่าวว่า ในอดีตชาวบ้านทำอาหารเรียบง่าย ใช้วัตถุดิบที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น จึงมีการคิดทำน้ำพริกจากใบบอน
ใบบอน เมื่อสัมผัสถูกจะคันผิวมาก จึงต้องมีวิธีทำที่ถูกต้อง
เมื่อเก็บใบบอนมาแล้ว นำมาตากแดดรำไร 3 วัน จากนั้นนำมานวดกับน้ำซาวข้าว ผสมมะนาวและเกลือ เพื่อลดความคัน
นวดเสร็จนำมาหมักใส่กระบอกไม้ไผ่ไว้ 3 วัน แล้วนำมานึ่ง จะได้ใบบอนเตรียมไว้ทำแจ่ว กลิ่นจะคล้ายใบยาสูบ จึงเรียกว่า ‘แจ่วสูบ’
ส่วนเครื่องทำน้ำพริก จะมีพริก หอม กระเทียม ตำกับปลาน้ำโขงรมควัน หรือใช้ปลาทูตามสะดวก ปรุงรสด้วยน้ำปลาร้าต้มสุก เสร็จแล้วโรยใบขิงทำให้กลิ่นหอม ช่วยกลบกลิ่นใบบอนที่คล้ายใบยาสูบ
กลายเป็น ‘น้ำพริกแจ่วสูบ’ กินคู่กับผักเสี้ยนดอง
ล่าสุดนำเมนูแจ่วสูบไปร่วมแข่งขันในรายการยกครก ทางไทยพีบีเอส ได้รางวัลที่ 2 ของประเทศมาแล้ว
ประภาพร ปัญญาตระกูล
