จากหนังสือ TWILGHT OVER BURMA (My Life as a Shan Princess) เรื่องเล่าของ อิงเง ซาร์เจนต์ มหาเทวีแห่งรัฐฉานชาวออสเตรีย มาเป็นชื่อไทยอันไพเราะว่า สิ้นแสงฉาน ฝีมือการแปลของ มนันยา ที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางจนสำนักพิมพ์มติชนพิมพ์จำหน่ายเป็นครั้งที่ 11 แล้ว
ขณะเดียวกันเรื่องนี้ยังดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ในชื่อเดียวกันออกฉายไปแล้วในประเทศต่างๆ แต่ถูกระงับห้ามฉายทั้งในพม่าและไทยไปอย่างน่าเสียดาย
สะพานรถไฟก๊อกเต๊ก
ศูนย์อาชีพและธุรกิจมติชน (มติชนอคาเดมี) จึงจัดโปรแกรมทัวร์สำหรับผู้สนใจอยากไปสัมผัสบรรยากาศสถานที่จริงในอดีตที่กล่าวถึงจากตัวหนังสือและสื่อภาพยนตร์ ในชื่อ เมื่อสิ้นแสงฉาน ประเทศพม่า มัณฑะเลย์-รัฐฉาน เพื่อย้อนรอยประวัติศาสตร์และความรักตามคำบอกเล่าของ อิงเง ซาเจนต์ มหาเทวีชายาแห่งสีป้อ และเจ้าจ่าแสง เจ้าฟ้าหลวงแห่งแคว้นสีป้อ ในรัฐฉานของพม่า
ทัวร์ทริปนี้เป็นเชิงศิลปวัฒนธรรมฟื้นเส้นทางจากอดีตสู่ปัจจุบัน ลัดเลาะเยี่ยมชมสถานที่สำคัญๆ ได้สาระความรู้ในเชิงประวัติศาสตร์อันน่าเศร้าของชาวไต (ไทยใหญ่) จากช่วงยุครุ่งเรืองนับพันปี สู่การล่าอาณานิคมของอังกฤษ ไปจนถึงสมัยใต้การปกครองของเผด็จการรัฐบาลทหารพม่า กว่าจะเปิดประเทศเสรีมากขึ้นในปัจจุบัน
สลับกับบรรยากาศเฮฮาเรียกเสียงหัวเราะ รอยยิ้ม ตลอดเส้นทาง ด้วยมุขสดๆ ของวิทยากรอย่าง อ.สมฤทธิ์ ลือชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอุษาคเนย์ และสแตนลีย์ ไกด์หนุ่มรูปหล่อจากรัฐฉาน ลูกคู่เข้าขากันอย่างกลมกลืน
ไกด์สแตนลีย์ และอ.สมฤทธิ์
และมี ก้อง-คณินพงศ์ บัวชาติ รับหน้าที่ดูแลทัวร์ไทยทั้งคณะ 33 ชีวิต ถือเป็นกรุ๊ปใหญ่สุดและชุดแรกที่เดินทางเข้ารัฐฉานอย่างเป็นทางการ
นับตั้งแต่เดินทางจากท่าอากาศยานดอนเมือง สู่สนามบินเมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า คณะต้องต่อด้วยรถบัสเข้าสู่รัฐฉาน
ระหว่างทางแวะเมืองเมย์เมียว ชมสวนพฤกษศาสตร์ (National Botanical Gardens) ที่มีความหลากหลายของพันธุ์พืชนานาชนิด จอดพักที่น้ำตกอันสวยงาม ปเวก๊อก (PweKaug Water Fall) หรือ นิวแฮมป์เชอร์ ฟอลส์
ก่อนสักการะมหาอันทูกันธาร์เจดีย์ (Maha Aunt Htoo Kan Tar Pagoda) พระพุทธรูปแกะสลักจากมัณฑะเลย์ จากนั้นจึงรถไฟขบวนพิเศษ ตามรอยเส้นทางลำเลียงกองทัพญี่ปุ่น สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2
ขบวนรถลัดเลาะทิวไม้บนที่ราบสูงอันกว้างใหญ่ วิ่งขนานแนวเทือกเขาตลอดแนวยาวสุดลูกหูลูกตา ชมทิวทัศน์ ผ่านสะพานรถไฟ ก๊อกเต๊ก สะพานรถไฟที่สูงเป็นอันดับ 2 ของโลก ชนิดที่ อ.สมฤทธิ์ต้องพร่ำบอกลูกทัวร์ทั้งคณะเรียกเสียงฮาว่า ทุกท่านที่มาต้องตื่นนะครับ นี่เป็นไฮไลต์อีกจุดหนึ่งของทริปนี้ เพราะถ้าท่านไม่ตื่น ผมก็ไม่รู้ว่าท่านจะมาเที่ยวกันทำไม…
จากโปรแกรมเที่ยวอันตื่นตาตื่นใจบนรถไฟ ลงมาแวะเยี่ยมชมหมู่บ้านข้างทาง สัมผัสชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนที่นั่น ก่อนกลับไปขึ้นรถบัส มุ่งเข้าเมืองสีป้อ อันเป็นตำนานรักอมตะของเจ้าชายแห่งรัฐฉานกับสาวออสเตรีย ที่มาบันทึกผ่านหนังสือ สิ้นแสงฉาน ดั้นด้นไปชมหอเจ้าฟ้าเมืองสีป้อ และขึ้นดอยสูงชมวิวทิวทัศน์ทั้งเมือง รวมทั้งดูแสงอาทิตย์อัสดง ค่อยๆ พ้นขอบฟ้าอย่างประทับใจ
เข้าพักค้างคืนที่โรงแรมมิสเตอร์ชาร์ลส์ (Mr.Charles Hotel) พบการต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองจากชาวเมืองสีป้อ ชมฟ้อน และการรำโต หรือ ก้าโต การแสดงที่ให้ผู้แสดงสองคนมุดเข้าไปอยู่ในหุ่นคล้ายกับกวาง ซึ่งไทยใหญ่เรียกว่า โต เป็นสัตว์ในนิยายสมัยพุทธกาล
จากนั้นก็จะเต้นรำไปตามจังหวะกลองก้นยาวอย่างน่าสนุกสนาน เป็นการฟ้อนรำในช่วงงานวันออกพรรษา ตามความเชื่อชาวไทยใหญ่ที่ว่า นกโต เป็นสัตว์ที่ได้ร่วมถวายการฟ้อนรำแด่พระพุทธเจ้าในช่วงวันออกพรรษา
เช้าอรุณรุ่งร่วมทำบุญ วันออกพรรษาตามประเพณีตรงกับชาวไทย ที่วัด KYAUNG KHAM แล้วบึ่งขึ้นทิศเหนือสู่เมืองแสนหวี ติดชายแดนจีน เพื่อแวะเจดีย์วัดกำก่อ ภายในสถานที่แห่งนี้ มีการก่อสร้างเจดีย์ และสถูปไว้ ที่สำคัญด้านหลังยังมีต้นไม้ใหญ่ ชาวบ้านเรียกว่า ต้นกำก่อ ตามความเชื่ออันเป็นตำนานของชาวไต รัฐฉานที่นี่
จากคำบอกเล่าของไกด์หนุ่มสแตนลีย์ ขยายความที่มาว่า ต้นไม้ใหญ่สองต้นนี้ เป็นการปลูกร่วมกัน เป็นพันธสัญญาใจระหว่าง เจ้ากำก่ายน้อย เจ้าฟ้าไทยใหญ่ กับ สมเด็จพระนเรศวร เจ้าชายแห่งอโยธยา ด้วยความเชื่อที่ว่า หากรากแก้วต้นไม้ใหญ่สองต้นนี้ เชื่อมติดกันเมื่อใด แผ่นดินทั้งสองจะกลับมารวมเป็นหนึ่งเดียวกัน
ด้วยเหตุนี้ พม่าจึงพยายามกีดกันและตัดรากแก้วไม่ให้ต้นไม้ทั้งสองนี้มาเชื่อมกัน ในอดีตตามบันทึก พระองค์ดำทรงกรีธาทัพใหญ่ขึ้นมา เพื่อจะมาช่วยเมืองแสนหวีปลดแอกจากพม่า แต่ทรงสวรรคตเสียก่อนที่เมืองหาง เชียงตุง ขณะที่เจ้าเมืองอังวะยกขึ้นมายึดแสนหวีได้ ทว่าเมื่อเสด็จกลับไปไม่นานก็ประชวรแล้วสวรรคตเช่นกัน
อย่างไรก็ดี นักวิชาการไทยอย่าง อ.สมฤทธิ์ ลือชัย ท่านไม่ปักใจเชื่อว่าจะเป็นความจริง เพราะตามหลักฐาน พระนเรศยังเสด็จมาไม่ถึงเมืองแสนหวี และไม่มีบันทึกใดๆ กล่าวอ้างยืนยัน
ผู้สนใจประวัติศาสตร์บางท่านให้ข้อสมมติฐานว่า อาจเป็นไปได้ เมื่อครั้งที่พระนเรศยังเป็นองค์ประกันอยู่ที่หงสา แล้วเคยเสด็จขึ้นมาเที่ยวดินแดนแห่งนี้ จึงได้ทำสัญญาใจตั้งจิตอธิษฐานกับเจ้าฟ้าแสนหวี ซึ่งอาจเป็นพระสหายร่วมกันก่อนหน้านั้นก็เป็นได้ ทั้งนี้แล้วแต่ความเชื่อของแต่ละบุคคล ชวนให้คิดค้นขุดคุ้ยกันเล่นๆ
จากนั้นเข้าชม หอคำเจ้าแสนหวี ดูซากกำแพงเก่าที่ถูกทิ้งระเบิดทำลายช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทิ้งไว้เพียงอนุสรณ์ให้จดจำ
แล้วเดินทางกลับลงมาพักค้างคืนเมืองล่าเสี้ยว ที่โรงแรมมานซู (MAN SU) พร้อมออกไปร่วมงานวัดฉลองคืนออกพรรษา สัมผัสประเพณีวัฒนธรรมที่ใกล้เคียงกับเราที่สุด ที่วัดชื่อเดียวกันใกล้ๆ กับโรงแรมที่พักนั่นเอง
เช้าวันรุ่งขึ้น ย้อนลงใต้ข้ามหุบเขาสูงชัน เส้นทางคดเคี้ยวตลอดเส้นทาง ก่อนขึ้นบนถนนไฮเวย์ รถวิ่งผ่านเมืองสะกายแลเห็นแต่ไกล สถานที่สำคัญแห่งใหม่ในบริเวณใกล้เคียง สันนิษฐานว่า น่าจะเป็นสถานที่ชุมชมของชาวโยเดียหรือเชลยไทยสมัยอยุธยา ซึ่งมีผู้สำรวจตรวจสอบสถูปแห่งหนึ่งว่าจะเป็นของ เจ้าฟ้าอุทุมพร กษัตริย์ไทยสมัยอยุธยาเสียกรุงครั้งที่ 2 ผู้โดนกวาดต้อนมาเป็นเชลยทั้งที่อยู่ในสมณเพศ ของจริงหรือไม่..?!
จากนั้นจึงกลับสู่เมืองมัณฑะเลย์เข้าชมพระราชวังมัณฑะเลย์ ที่พระเจ้ามินดง สร้างขึ้นตามผังภูมิจักรวาลแบบพราหมณ์ปนพุทธ รายล้อมด้วยตำหนักที่ประทับมเหสี ราชเวที ราชชายา ราชธิดา และหมู่มวลสนมมากมาย จนนับได้ว่าเป็นกษัตริย์ที่มีชายามากที่สุดพระองค์หนึ่ง รวมทั้งขึ้นไปดูหอคอยสูงที่ใช้ทอดพระเนตรบ้านเมือง จนถึงยุคอังกฤษยกทัพเข้าตีบ้านเมืองก่อนพม่าล่มสลายกลายเป็นเมืองขึ้น
ถัดมาได้เห็น วิหารชเวนันดอร์ สร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลัง ดูการแกะสลักปิดทอง ศิลปะงานไม้ จากเชลยช่างไทยสมัยอยุธยา และ วัดกุโสดอ สถานที่เก็บพระไตรปิฎกอันเก่าแก่ รวมทั้งชมพระอาทิตย์ตก เก็บภาพความทรงจำพร้อมกันที่ สะพานไม้อูเบ็ง สะพานไม้สักที่ยาวที่สุดในโลก 1,208 ต้นอายุกว่า 200 ปี ทอดข้ามทะเลสาบคองตามัน ไปสู่วัดจอกตอจี เจดีย์ตามแบบวัดอนันดาแห่งพุกาม
เช้าตรู่วันรุ่งขึ้นก่อนเดินทางกลับ ทางคณะไปนมัสการพระมหามัยมุนี สิ่งศักดิ์สิทธิ์สูงสุด 1 ใน 5 ของพม่าที่ถือเป็นลมหายใจของพระพุทธเจ้า เป็นต้นแบบพระพุทธรูปทองคำขนาดใหญ่ทรงเครื่องกษัตริย์พม่า ขนานนามกันว่า พระพุทธรูปทองคำเนื้อนิ่ม นำมาจากรัฐยะไข่ สมัยพระเจ้าปดุงกรีธาทัพไปยึดมา แล้วสร้างวัดมหามุนี (วัดยะไข่) เพื่อประดิษฐาน โดยรอบยังมีโบราณวัตถุยึดจากกรุงศรีอยุธยาเมื่อคราวกรุงแตกครั้งที่ 1 ให้ชมอีกด้วย
เป็นโปรแกรมสุดท้ายก่อนช็อปปิ้ง ให้ลูกทัวร์มติชนอคาเดมี อิ่มเอมกับความสุข และประทับใจอย่างเต็มอิ่ม ตลอดทริปการเดินทาง แล้วขึ้นเครื่องกลับเมืองไทยโดยสวัสดิภาพถ้วนหน้ากัน
ผู้สนใจติดตามโปรแกรมท่องเที่ยวเดินทาง สำคัญๆ น่าสนใจได้เช่นนี้อย่างต่อเนื่องได้ที่ ศูนย์อาชีพและธุรกิจมติชน (มติชนอคาเดมี) โทร.0-2954-3977-84 ต่อ 2115, 2116, 2123, 2124 โทร.08-2993-9105, 08-2993-9097 หรือติดตามรายละเอียดเพิ่มเติ่มได้ที่เว็บไซต์ www.matichonacademy.com และเฟซบุ๊ก Matichon.Academy.Thailand
