น้าชาติ ประชาชื่น
น้าชาติ ไซบูทรามีนที่ใส่ในยาลดความอ้วนคือสารอะไร ทำไมถึงตาย
พิม
ตอบ พิม
คำตอบนำมาจากข้อมูลของมหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า ไซบูทรามีน (Sibutramine) เป็นยาที่มีข้อบ่งใช้สำหรับรักษาและควบคุมโรคอ้วน (obesity) จัดเป็นยาควบคุมพิเศษซึ่งห้ามซื้อขายในร้านขายยาโดยไม่มีใบสั่งยาจากแพทย์ กลไกการ ออกฤทธิ์ของยา คือ ยับยั้งการเก็บกลับ (reuptake) ของสารสื่อประสาทจำพวก ซีโรโทนิน (serotonin) และ นอร์อีพิเนฟริน (norepinephrine) ที่บริเวณสมองส่วนไฮโปธาลามัส (hypothalamic area) ทำให้สารเหล่านี้ทำงานนานขึ้น ส่งผลให้ความอยากอาหารลดลงและอิ่มเร็วขึ้น ทั้งกระตุ้นกระบวนการเผาผลาญของร่างกายด้วย
ไซบูทรามีนเป็นสารเคมีอินทรีย์ มีลักษณะเป็นผงแป้งสีขาวคล้ายเกลือ หรือน้ำตาล ไม่มีกลิ่น ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลางดังกล่าว ในปี 2540 องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกาได้จัดสารไซบูทรามีนนี้เป็นยาที่ได้รับการควบคุมดูแลเป็นพิเศษและแพทย์ต้องเป็นผู้พิจารณาในการใช้ยาเท่านั้น โดยใช้ในการรักษาโรคอ้วนพร้อมกับการออกกำลังกายและควบคุม น้ำหนัก ช่วยให้ผู้ป่วยน้ำหนักลดลงร้อยละ 5-10
ต่อมาในปี 2553 มีการตรวจสอบพบผลข้างเคียงที่อันตราย อาจทำให้ถึงกับเสียชีวิตกะทันหัน โดยมีภาวะไตวาย ระบบทางเดินอาหารผิดปกติ และเสี่ยงเกิดโรคหัวใจขาดเลือด จึงทำให้ประเทศในแถบยุโรปประกาศยกเลิกไม่ให้ใช้สารนี้ในคนทั่วไป และนำยาไซบูทรามีนออกจากชั้นวางขายและงดจำหน่ายทันที ยาตัวนี้จึงหาซื้อไม่ได้ตามร้านทั่วไปนอกจากในตลาดมืดที่มีการลักลอบผลิต
สำหรับในประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กระทรวงสาธารณสุข ประกาศยกเลิกสารดังกล่าวในทะเบียนตำรับยาและกำหนดให้เป็นยาควบคุมพิเศษที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์และขายได้เฉพาะในสถานพยาบาลเท่านั้น และเมื่อปี 2560 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้แจ้งเตือนภัยผลิตภัณฑ์อาหารเสริมอันตราย 20 ยี่ห้อ โดยพบว่ามีสารไซบูทรามีน ผสมอยู่ ซึ่งผลิตภัณฑ์เหล่านั้นถือเป็นอาหารไม่บริสุทธิ์ ผู้ใดผลิต นำเข้าเพื่อจำหน่าย หรือจำหน่ายอาหารไม่บริสุทธิ์ จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ผลจากการรับสารไซบูทรามีน จะมีอาการความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว ปากแห้ง ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ นอนไม่หลับกระสับกระส่าย คลื่นไส้หรืออาเจียน ท้องผูก ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อตามแขน ขา ตัว และตามข้อต่อต่างๆ ในร่างกาย และอาการที่พบหลังบริโภคไซบูทรามีนไปนานๆ คือหัวใจเต้นผิดจังหวะ เกิดภาพหลอน หรืออาการที่เกี่ยวข้องกับจิตประสาท (ด้วยยาชนิดนี้มีโครงสร้างทางเคมีที่จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับแอมเฟตามีน-Amphetamine) เกิดภาวะไตวาย ระบบทางเดินอาหารทำงานผิดปกติ มีความเสี่ยงเป็นโรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดตีบตัน อันตรายอย่างยิ่งต่อผู้ที่เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด
ปัจจุบันยาลดความอ้วนมากมายหลายผลิตภัณฑ์และรูปแบบ ส่วนใหญ่อยู่ในรูปแคปซูล ยังลักลอบผสมสารไซบูทรามีนและจำหน่ายแพร่หลาย ทั้งที่เป็นอันตรายถึงชีวิตของผู้บริโภค
