คอลัมน์ อาทิตย์ละต้น
“ลำดวนดอกดกตกเต็ม ยี่เข่งเข็มสารภียี่โถ
รสสุคนธ์ปนมะลิผลิดอกโต ดอกส้มโอกลิ่นกล้าน่าดม”
อิเหนา : พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 2
เข็ม ชื่อพฤกษศาสตร์ Ixora macrothyrsa Teijsm. & Binn เป็นไม้พุ่ม ใบแข็งหนา ออกเป็นคู่ตรงข้ามตามข้อกิ่ง ดอกช่อ ถ้าตูมมีรูปร่างคล้ายเข็ม ออกเป็นช่อแบนใหญ่ตามปลายยอดและกิ่งแขนงตลอดปี มีสีแดง ดอกหอมอ่อนๆ ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ปักชำกิ่ง ตอนกิ่ง
ประโยชน์ รากมีรสหวาน กินแก้โรคตา ช่วยให้เจริญอาหาร ใบใช้ฆ่าพยาธิ แก้ โรคบิด ดอกแก้โรคตาแดง ใบและดอกใช้ทำดอกไม้ประดิษฐ์ ผลแก้โรคริดสีดวงจมูก ปลูกเป็นไม้ประดับตามรั้วขอบทางเดิน
ถิ่นกำเนิดในประเทศไทย ชอบดิน ร่วนซุย ชุ่มชื่นพอสมควร ชอบแดด
