มัคคุเทศก์น้อย พาท่องท่าระแนะ

มัคคุเทศก์น้อย พาท่องท่าระแนะ – หากใครมาเยือนเมืองตราด คงไม่พลาด ที่จะต้องเช็กอิน ถ่ายรูปเก๋ๆ กับความมหัศจรรย์ของรากไม้ขนาดเล็ก-ใหญ่เกี่ยวกันสลับซับซ้อนแผ่กระจายไปรอบทิศทาง รากของต้นตะบูน อายุนับร้อยยืนต้นเคียงคู่ผืนป่าชายเลน เป็นความงดงามที่ธรรมชาติรังสรรค์ มอบให้คนบ้านท่าระแนะ ตอบแทนที่ช่วยกันรักษาดูแล

น้องปอนด์

บ้านท่าระแนะ ต.หนองคันทรง อ.เมือง จ.ตราด ตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำตราด ห่างจากใจกลางเมืองตราดเพียง 12 กิโลเมตรเท่านั้น มีป่าชายเลนธรรมชาติขนาด 2,000 ไร่ เป็นส่วนหนึ่งของหมู่บ้านและชีวิต เป็นชุมชนเล็กๆ แสนน่ารัก อบอวลไปด้วยความสุขจากผู้คน ทำมาหากินแบบเกื้อกูลกับระบบนิเวศในชุมชนของตน ผู้คนที่นี่ประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านและเกษตรกรรม

หากย้อนกลับไปเมื่อปี 2490 พื้นที่บริเวณป่าชายเลนบ้านท่าระแนะถูกสัมปทาน ไม้ป่าชายเลนที่สมบูรณ์ถูกตัดจนโล่งเตียน เปลี่ยนเป็นถ่านคุณภาพดี ช่วงเวลาสั้นๆ แต่ก็ทำให้ผืนป่าอันอุดมกลายเป็นป่าเสื่อมโทรม เมื่อน้ำเสีย ป่าหมด สัตว์ทะเลไม่มีที่พักพิงก็เริ่มหายไป ส่งผลกระทบถึงวิถีชีวิตดั้งเดิมรวมทั้งรายได้ของชุมชน บทเรียนครั้งนี้ทำให้ชาวบ้านเริ่มตระหนักและเห็นคุณค่าของผืนป่า

ลุงณรงค์เล่าเรื่องป่าชายเลนในอดีต

ลุงณรงค์ เพ่งจินดา เป็นชาวบ้านคนแรกๆ ที่ลุกขึ้นมาฟื้นฟูป่า บอกเล่าความทรงจำเมื่อครั้งป่าเสื่อมโทรม “ตอนนั้นจำได้ว่าคลองมันกว้างมาก เพราะต้นโกงกางถูกตัดจนโล่งเตียน จะออกเรือเข้าป่าหากุ้งหอยปูปลามาทำกินก็ลำบากมาก พอไม่มีป่า สัตว์น้ำก็ไม่เหลือเลย ชาวบ้านถึงกับต้องอพยพไปหากินต่างจังหวัดกันเลย”

ลานตะบูน

หลังจากสัมปทานถูกยกเลิกในปี 2534 วิธีของลุงณรงค์ก็คือให้ป่าฟื้นด้วยตัวเอง โดยคอยดูแลอยู่ห่างๆ ไม่ให้ใครเข้าไปบุกรุกทำลาย ผ่านไปหลายปีไม้ชายเลนหนาตา สัตว์ทะเลก็ตามมา แถมทุกวันนี้ยังเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่น่าสนใจ

“สวัสดีครับ พวกผมเป็นมัคคุเทศก์น้อยบ้านท่าระแนะครับ” เด็กชายวีรชัย ธูปชาวนา หรือ น้องปอนด์ มัคคุเทศก์น้อยเจ้าถิ่นกล่าวต้อนรับ

เมื่อมาถึงบ้านท่าระแนะ กิจกรรมแรกที่ห้ามพลาดคือการล่องเรือชมป่าชายเลน ผ่านป่าโกงกางโชว์รากระเกะระกะจนมาถึงบริเวณป่าตะบูน หรือที่เรียกกันว่า มหัศจรรย์ลานตะบูน ไฮไลต์ของที่นี่

“ที่ลานตะบูนนอกจากจะมีมุมสวยๆ ให้ถ่ายรูปแล้วนะครับ ยังมีการโยนโบว์ลิ่งด้วยลูกตะบูนด้วย หรือใครอยากจะแข่งหาปูแสม ปูเปี้ยว หอยพอกก็สนุกดีครับ”

จากนั้นก็ล่องเรือ ขึ้นฝั่งเดินเล่นที่เส้นทางศึกษาธรรมชาติ เก็บใบโกงกางไปชุบแป้งทอด และชิมชาร้อยรู หรือกระเช้าผีมด สมุนไพรชายเลน เคล็ดลับความแข็งแรงของคนท่าระแนะ และยังมีหอชมวิวที่จะได้เห็นวิวป่าชายเลนสุดลูกหูลูกตา

เรียนรู้การสานใบคันทรง

นอกจากกิจกรรมในป่าชายเลนแล้ว ยังมีกิจกรรมการสานหมวกใบคันทรงที่ชวนให้มาลงมือทำงานหัตถกรรมเด่นของคนท่าระแนะ เป็นหมวก เป็นที่รองแก้ว รองจานกลับบ้านเป็นที่ระลึก หรือถ้าใครสนใจเรื่องเกษตรก็สามารถไปเที่ยวชมเลือกซื้อเลือกหาผักสดๆ กันถึงแปลงผักอินทรีย์ของชาวบ้านได้

กิจกรรมท่องเที่ยวหลากหลาย นอกจากจะมีผู้ใหญ่และปราชญ์ชาวบ้านในชุมชนคอยดูแลให้ความรู้แล้ว ยังมีไกด์เด็กเจ้าถิ่นอาสาคอยบอกเล่าเรื่องราวในชุมชน เรียกได้ว่าเป็นบทเรียนและเป็นโอกาสดีๆ สำหรับเด็กๆ ในชุมชนที่จะได้รู้จักบ้านตัวเองให้มากขึ้น

“ที่ผมได้มาเป็นมัคคุเทศก์น้อยรู้สึกภูมิใจครับที่ได้เกิดมาในที่ที่อุดมสมบูรณ์แบบนี้ ถ้าไม่มีป่าก็ไม่มีที่ท่องเที่ยวสวยๆ แบบนี้ ไม่มีสัตว์ป่า ไม่มีอาหารกินครับ”

มัคคุเทศก์น้อยยินดีต้อนรับ

ทุกวันนี้ชาวบ้านท่าระแนะชื่นใจและภูมิใจกับแหล่งท่องเที่ยวที่เกิดจากการดูแลด้วยความเอาใจใส่ของทุกคนในชุมชน ปรับตัวเป็นเจ้าบ้านเพื่อต้อนรับและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้นักท่องเที่ยว และยังเป็นพื้นที่การเรียนรู้ให้เด็กๆ อีกด้วย

น้องปอนด์บอกว่า “อยากให้มาเที่ยวที่บ้านท่าระแนะครับ ผมจะคอยต้อนรับให้ดีที่สุดเลย” เที่ยวท่องล่องคลองไปกับเด็กๆ มัคคุเทศก์น้อย ในทุ่งแสงตะวัน ตอน ท่องท่าระแนะ วันเสาร์ที่ 17 พฤศจิกายน เวลา 06.25 น. ทางช่อง 3 ช่อง 33 ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้ทาง www.payai.com หรือ เฟซบุ๊กทุ่งแสงตะวัน