คอลัมน์ ข่าวสดสุขภาพ
รายงานพิเศษ
ปัจจุบันมีรายงานวัยรุ่น และวัยทำงาน นิยมใช้คอนแท็กต์เลนส์เพื่อความสวยงามเพิ่มมากขึ้น ทั้งคอนแท็กต์เลนส์ตาโต (Big eyes) คอนแท็กต์เลนส์เปลี่ยน สีตา (Colored contact lens) คอนแท็กต์เลนส์ คอสเพลย์ (Cosplay) ที่มีลวดลายต่างๆ
แต่กลับมีข้อมูลที่ชี้ว่ามีผู้สวมใส่จำนวนมากที่มิได้ตระหนักถึงผลร้ายที่อาจเกิดขึ้นและหลายครั้งมีความรุนแรงจนถึงขั้นสูญเสียดวงตาได้ถ้าเกิดการอักเสบติดเชื้อที่กระจกตา
พญ.สมพร จันทรา จักษุแพทย์ผู้เชี่ยว ชาญด้านกระจกตา โรงพยาบาลราชวิถี กล่าวว่า กระจกตา นับเป็นสิ่งหนึ่งที่มีความบอบบางเป็นอย่างมาก เพราะ กระจกตามีลักษณะเป็น เนื้อเยื่อใส อยู่ในส่วนหน้าสุดของลูกตา มีรูปร่างโค้ง มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตร มีหน้าที่หักเหแสงเพื่อให้ตาเรามองเห็น
แต่ด้วยลักษณะเฉพาะของกระจกตาที่มีความบอบ บางเช่นเดียวกับเนื้อเยื่ออ่อนอื่นๆ ในร่างกาย จึงมีความเสี่ยงต่อการอักเสบได้สูง โดยเรียกอาการอักเสบของเนื้อเยื่อกระจกตาว่า “โรคกระจกตาอักเสบ” ซึ่งสามารถเกิดได้ในทุกช่วงอายุ และพบได้จากหลายสาเหตุ ทั้งจากการติดเชื้อจากพฤติกรรมเสี่ยงหรือการไม่ติดเชื้อ อันเป็นผลมาจากโรคอื่นๆ อาทิ โรคภูมิแพ้ โรคแพ้ภูมิตนเอง เป็นต้น
จากข้อมูลทางสถิติล่าสุดระหว่าง ปี 2550-2554 โดยโรงพยาบาลรามาธิบดี พบว่ามีผู้ป่วยจากการติดเชื้อกระจกตา 435 ราย และยังคงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ส่วนมากมีสาเหตุจากสิ่งแปลกปลอมเข้าตา ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการใช้คอนแท็กต์เลนส์ โดยพบมาก ในกลุ่มอายุระหว่าง 15-25 ปี
อาการของโรคกระจกตาอักเสบ ได้แก่ ตาแดง เจ็บตา มีขี้ตา ตามัว สู้แสงไม่ได้ มีน้ำตาไหลมากตลอดเวลา เมื่อตรวจตา อาจพบมีแผลจุดขาวที่กระจกตา กระจกตาฝ้า กระจกตาบาง บวม มีหนองในช่องหน้าม่านตา โดยอาการและความเร็วของการดำเนินโรคจะขึ้นกับความรุนแรงของเชื้อ
นอกจากนี้ยังอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้เช่น กระจกตาทะลุ การอักเสบลุกลามเข้าไปในน้ำวุ้นตา ต้อหินแทรกซ้อน ต้อกระจกแทรกซ้อน และในบางรายอาจต้องรับไว้รักษาในโรงพยาบาลเพื่อดูแลอย่างใกล้ชิด
สำหรับผู้ที่ใช้คอนแท็กต์เลนส์ที่ต้องมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ที่กระจกตาสูง ควรดูแลและป้องกันดังนี้
1.การตรวจตาจากจักษุแพทย์ เพื่อประเมินว่าตน เองมีโรคที่พึงระวัง ในการใส่คอนแท็กต์เลนส์หรือไม่ เช่น โรคตาแห้ง โรคภูมิแพ้ โรคตา อักเสบ สำหรับการ ตรวจค่าสายตา ค่าความโค้งของกระจกตาเพื่อเลือก ชนิด ขนาดของเลนส์และค่าสายตาที่เหมาะสม พร้อมรับฟังแนะนำการดูแลรักษาความสะอาดคอนแท็กต์เลนส์ที่ถูกต้องก็เป็นสิ่งสำคัญ
2.การเลือกซื้อคอนแท็กต์เลนส์ ควรเลือกจากสถานที่ที่มีความน่าเชื่อถือและได้รับการอนุญาตนำเข้าคอนแท็กต์เลนส์ที่ถูกต้อง ไม่ควรใช้คอนแท็กต์เลนส์มือสองที่ผ่านการใช้งานหรือมีรอยเปิดบรรจุภัณฑ์มาก่อน
3.ศึกษาขั้นตอนการใช้งานที่ถูกต้องและการทำความสะอาด โดยควรล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และเช็ดให้แห้งก่อนใส่และถอดคอนแท็กต์เลนส์เสมอ พร้อมปฏิบัติตามวิธีการล้างคอนแท็กต์เลนส์อย่างเคร่งครัด โดยไม่ล้างด้วยน้ำประปาหรือน้ำเกลือเพียงอย่างเดียว
4.ใช้คอนแท็กต์เลนส์ตามระยะเวลาที่กำหนดเท่านั้น และรักษาความสะอาดของตลับแช่เลนส์โดยล้างสบู่ให้สะอาดผึ่งให้แห้งทุกครั้งหลังใช้งานและควรเปลี่ยนตลับใหม่ทุกเดือน
5.ใส่คอนแท็กต์เลนส์เฉพาะเวลาที่จำเป็น ควรใส่คอนแท็กต์เลนส์ด้วยจำนวนชั่วโมงที่น้อยที่สุด แต่ไม่ควรนานเกิน 8 ชั่วโมง ต่อวัน และควรมีเวลาพักตาจากการใส่ คอนแท็กต์เลนส์ในช่วงเวลาที่ไม่ต้องใช้สายตา เพื่อป้องกันการเกิดภาวะกระจกตาขาดออกซิเจน ภาวะเส้นเลือดงอกใหม่ที่กระจกตา เยื่อบุตาและกระจกตาอักเสบ
พญ.สมพรกล่าวด้วยว่า การตระหนัก ถึงสัญญาณบอกอาการเสี่ยงเป็นโรคกระจกตาอักเสบเป็นสิ่งที่สำคัญ และเมื่อมีอาการดังกล่าวแล้วผู้ป่วยไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมาใช้เองเพื่อหลีกเลี่ยงการดื้อยาในอนาคต แต่ควรรีบพบจักษุแพทย์อย่างเร็วที่สุด เนื่องจากการรักษาในระยะแรกเริ่มมักจะให้ผลการรักษาที่ดีกว่า โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนน้อยกว่า
ทั้งยังช่วยลดการสูญเสียการมองเห็นและการสูญเสียดวงตาได้มากยิ่งขึ้น
