นิทานโลงไม้ เพิงผาผีแมนบ้านไร่ : คอลัมน์สดจากเยาวชน

นิทานโลงไม้ – ใครมีบ้านอยู่ใกล้โบราณสถาน เช่น จังหวัดพระนครศรีอยุธยา หรือจังหวัดสุโขทัย นับว่าโชคดีแล้วเพราะมีแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ใกล้บ้าน

แต่เด็กๆ ที่บ้านไร่ อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน มีแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์อายุนับหมื่นปีอยู่ในหมู่บ้านจะน่าตื่นเต้นขนาดไหน และตอนนี้กำลังจะจัดการให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำหรับผู้สนใจ

น้องต้นกล้าและพี่แต้ม

“ที่นี่บ้านไร่ จ.แม่ฮ่องสอน อ.ปางมะผ้า ครับ ที่เพิงผาจะมีโลงศพแล้วก็เป็นถ้ำครับ ผมไม่เคยไป ไปเป็นครั้งแรก ตื่นเต้นมากครับ เสื้อแขนยาวกางเกงขายาวก็น่าจะขึ้นไปได้แล้ว แล้วก็เอาเสบียงขึ้นไปด้วย รองเท้าต้องเป็นรองเท้าแบบพร้อมลุยเลยครับ” ด.ช.รัชภูมิ พรมคุด หรือ น้องต้นกล้า เล่าให้ฟังถึงความตื่นเต้นการขึ้นไปเพิงผาผีแมนบ้านไร่ครั้งแรก

เพิงผาผีแมนบ้านไร่ อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน อยู่บนภูเขาหินปูนที่ล้อมรอบหมู่บ้าน ชาวบ้านที่บ้านไร่เห็นโลงไม้เก่าแก่นี้เป็นประจำ อยู่แล้ว แต่ไม่ทราบว่ามีคุณค่าทางการศึกษาโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ไทย

“น้องๆ ที่บ้านไร่ก็จะมีหลากหลายชนเผ่า มีไทยใหญ่ ม้ง ลีซู ปะโอ คนเมือง ปะกาเกอะญอ แล้วก็คนจากภูมิภาคอื่นๆ ที่แต่งงานเข้ามา ที่เข้ามาครั้งนี้ก็เพื่ออบรมน้องๆ เยาวชนให้กลายเป็นไกด์ท้องถิ่น แต่เราใช้คำว่าเป็นเหมือนเจ้าบ้านค่ะ เวลาที่มีคนเข้ามา เจ้าบ้านน้องๆ ก็จะเป็นคนพาเขาเข้าไปท่องเที่ยวตามสถานที่ต่างๆ ที่ชุมชนเขาคัดเลือกไว้ว่าเป็นจุดเด่นของบ้านเขา ตอนนี้ก็คิดว่าหมู่บ้านพร้อมนะคะเพราะว่าเขาเตรียมการมาสักระยะหนึ่งแล้ว ตอนนี้เรามาเสริมเรื่องเนื้อหาข้อมูลกับความกล้าแสดงออกของน้องๆ ในการนำชมให้กับนักท่องเที่ยว” วอกัญญา ณ หนองคาย หรือ พี่ตูน นักโบราณคดีกล่าวถึงการเข้ามาอบรมให้น้องๆ เยาวชนในพื้นที่ครั้งนี้

การเดินทางจากตัวหมู่บ้านไปที่เพิงผาบ้านไร่นั้นต้องใช้รถกระบะผ่านทุ่งข้าวที่เรียกว่าทุ่งวัวดำซึ่งเป็นแหล่งที่พบหลักฐานทางโบราณคดีพวกเศษหม้อเศษภาชนะอายุ 700 ปี หรือยุคเริ่มสร้างเมืองเชียงใหม่ และยิ่งเดินทางลึกเข้าไปหาหุบเขา หลักฐานทางโบราณคดีก็ยิ่งเก่าแก่มากขึ้น

เพิงผาบ้านไร่พบโลงไม้และเสาตั้งโลง

น้องต้นกล้าขี่หลังพี่ชายข้ามน้ำ

“ด่านแรกเราต้องผ่านน้ำมาก่อนครับถึงจะขึ้นเพิงผาผีแมนได้ เมื่อก่อนมีสะพานตรงนั้น แล้วน้ำมาแรงพัดทั้งสะพาน ทางขึ้นจะชันๆ หน่อยนะครับ” น้อง ต้นกล้าเล่าด้วยแววตาสนุกหลังจากเดินข้ามน้ำมาเตรียมตัวขึ้นภูเขา

ธรรมชาติของภูเขาหินปูนมีความลาดชัน แต่ธรรมชาติข้างทางระหว่างขึ้นก็สวยงามเช่นกัน มีลำธารเล็กๆ ให้เดินข้ามสัมผัสบรรยากาศผจญภัย แต่เด็กๆ ทำงานสวนหรือไร่กับผู้ปกครองแข็งแรงและขึ้นเขาได้ง่ายๆ สบายๆ การเดินทางครั้งนี้จะต้องดูจุดพักระหว่างทางให้ นักท่องเที่ยวที่จะมาในอนาคตและบอกวิธีระวังรักษาแหล่งโบราณคดีในบ้านตัวเองให้ถูกต้องด้วย

แหล่งโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์เพิงผาบ้านไร่นี้ขุดค้นพบโครงกระดูกมนุษย์โบราณที่ตรวจอายุได้ถึง 9,700 ปี โลงไม้ที่พบก็ตรวจอายุได้ 2,200 ปี เรียกได้ว่าเป็นแหล่งโบราณคดีที่ใช้งานต่อเนื่องนับหมื่นปี และคำว่าก่อนประวัติศาสตร์นั้นหมายถึงแหล่งที่ยังไม่พบจารึกหรือตัวอักษรที่นักโบราณคดีสามารถตีความได้ จึงต้องอาศัยการกำหนดอายุจากการทดสอบทางวิทยาศาสตร์เท่านั้น

แต่ถ้าให้ขึ้นมาท่องเที่ยวคนเดียวน้อง ต้นกล้าก็แอบหวั่นใจอยู่เหมือนกัน

“ก็น่ากลัวอยู่แล้วครับ แต่เรามากันเยอะก็ไม่ค่อยน่ากลัว ขึ้นมาที่เพิงผานี้เราได้มาเรียนรู้เรื่องราวก่อนประวัติศาสตร์จากพี่ๆ นักโบราณคดีครับ ผมภูมิใจที่บ้านเรามี สถานที่แบบนี้ ทำให้บ้านเรามีชื่อเสียงครับ” น้องต้นกล้ากล่าวอย่างภูมิใจในแหล่งประวัติศาสตร์ของบ้านตัวเอง

ใครอยากเห็นโลงไม้อายุ 2,200 ปี และแหล่งโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ว่าเป็นอย่างไร ติดตามน้องต้นกล้า พี่ๆ เยาวชนบ้านไร่ อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน ตามพี่ๆ นักโบราณคดีไปเรียนรู้ ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน “นิทานโลงไม้” ออกอากาศวันเสาร์ที่ 22 ธันวาคมนี้ ทางช่อง 3 ช่อง 33 เวลา 06.25 น.