คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
ต่อจากเมื่อวาน (6 ก.พ.2560)
คำแก้ว ถามมาเรื่อง พระพุทธเจ้า มี 5 พระองค์ คำตอบนำมาจากเอกสารเผยแพร่ของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อธิบายเรื่องพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ ตามแนวคิดพุทธศาสนามหายาน ว่า พุทธศาสนามหายานได้กำหนดจำนวนพระพุทธเจ้าไว้มากมาย โดยแบ่งออกเป็น 3 พระองค์ คือ 1.พระอาทิพุทธเจ้า 2.พระธยานิพุทธเจ้า วันนี้มาอ่านกันต่อ
3.พระมานุษิพุทธเจ้า เป็นผู้ถือกำเนิดมาจากพระอาทิพุทธเจ้า โดยแสดงตนออกมาในรูปของมนุษย์ธรรมดา และอุบัติขึ้นมาในโลกมนุษย์ ทั้งนี้เพื่อเป็นอุบายแห่งการสอนสรรพสัตว์ทั้งหลายให้เร่งปฏิบัติธรรมด้วยความไม่ประมาท พระมานุษิพุทธเจ้ามีจำนวน 5 พระองค์ คือ
1.พระทีปังกรพุทธเจ้า แปลว่า พระผู้ประทานแสงสว่าง อยู่ในปางประทานพรสีเหลือง มีประวัติว่า พระทีปังกรพุทธเจ้าประสูติในตระกูลกษัตริย์ พระกุมารทรงเกษมสำราญอยู่ 10,000 ปี วันหนึ่งเสด็จประพาสอุทยาน ทอดพระเนตรเห็นเทวทูตทั้งสี่ คือ คนแก่ คนเจ็บ คนตาย และสมณะ พระองค์จึงมีพระทัยน้อมไปทางบรรพชา
เสด็จออกบรรพชาในราชอุทยานนั้นด้วยคชยาน 84,000 เชือก มีผู้ออกบรรพชาตามจำนวนโกฏิหนึ่ง หลังจากทรงบำเพ็ญความเพียรอยู่เป็นเวลา 10 เดือน ในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ พระองค์นำบริษัทเข้าไปบิณฑบาตข้าวปายาสในนคร ตอนเย็นทรงปลีกจากคณะ ทรงรับหญ้า 8 กำ จากอาชีวกชื่อ อานันทะ และนำมาปูลาดเป็นโพธิบัลลังก์ใต้ต้นเลียบ (ต้นมะกอก) ปราบพระยามารกับพลมารนับอสงไขย และได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในคืนนั้น พระทีปังกรพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาแก่พระภิกษุผู้บรรพชาตามจำนวนโกฏิหนึ่ง ที่สุนันทาราม ทำให้พระภิกษุโกฏิหนึ่งนั้นสำเร็จเป็นพระอริยบุคคล
2.พระกัสสปพุทธเจ้า ตามทัศนะของนิกายมหายาน ในยุคของพระกัสสปพุทธเจ้ามนุษย์มีอายุยืนถึง 20,000 ปี พระโคตมพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน เป็นศิษย์ของพระองค์ เมื่อพระกัสสปพุทธเจ้าสิ้นพระชนม์แล้ว พระบรมศพถูกฝังไว้ที่ภูเขากุกกุฏปาฐะในภาคเหนือของชมพูทวีป ใกล้พุทธคยา ยังไม่ถวายพระเพลิงจนกว่าพระเมตรไตรย์พุทธเจ้าจะมาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าองค์ที่ 4
โดยพระองค์จะเสด็จไปยังสถานที่ฝังพระบรมศพของพระกัสสปพุทธเจ้า ณ ที่นั้นพระแท่นบรรจุพระบรมศพจะแยกออกจากกัน พระกัสสปพุทธเจ้าจะเสด็จลุกขึ้นมาประทานผ้ากาสาวพัสตร์แก่พระเมตรไตรย์พุทธเจ้า ครั้นแล้วจะมีไฟทิพย์ลุกโพลงขึ้นเผาร่างของพระกัสสปพุทธเจ้า และพระองค์จะเสด็จเข้าสู่นิพพานในเวลานั้น ตามพุทธศิลป์แบบมหายาน นิยมสร้างพระรูปของพระกัสสปพุทธเจ้าให้ทรงสิงโตและครองผ้ากาสาวพัสตร์
3.พระโคตมพุทธเจ้า ตามทัศนะของฝ่ายมหายาน เมื่อพระองค์เสด็จอุบัติขึ้นในโลก ในขณะที่ทรงพระเยาว์จะประทับยืนชี้พระหัตถ์ขวาขึ้นฟ้าและชี้พระหัตถ์ซ้ายลงข้างล่าง แล้วตรัสพระดำรัสว่า “ครั้งนี้เป็นชาติสุดท้ายของเราแล้ว”พระรูปของพระองค์จะอยู่ในลักษณะการทรมานตนเอง มีพระวรกายซูบผอม
ส่วนการปรินิพพานจะอยู่ในลักษณะประทับแบบสีหไสยาสน์ พระหัตถ์ขวารองพระเศียร มีพระสาวก 2 รูปนั่งเฝ้าพระบรมศพ ซึ่งได้แก่พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ แต่ฝ่าย เถรวาทกล่าวว่า พระสาวกทั้ง 2 คือ พระอนุรุทธะและพระอานนท์
4.พระเมตไตรยพุทธเจ้า ทรงมีพระวรกายสีเหลือง มีสายมาลาขาวเหลืองคาดบนพระเศียรมีรูปลักษณ์คล้ายสถูป เครื่องหมายประจำพระองค์คือวรจักร
ตามทัศนะของฝ่ายมหายาน พระเมตไตรยพุทธเจ้า จะเสด็จมาอุบัติขึ้นในโลกในช่วงระยะเวลาที่พระสัจธรรมกำลังได้รับการปฏิรูป กล่าวคือ มีการตีความกันมากขึ้น (ระหว่าง พ.ศ. 500-1,000 ปี) เพื่อตรัสรู้และประกาศพุทธธรรมแก่มวลมนุษย์ตามที่พระโคตมพุทธเจ้าได้ทรงมอบหมายให้ปฏิบัติศาสนกิจแทนพระองค์
5.พระไภสัชชคุรุพุทธเจ้า แปลว่า ยาวิเศษ โดยมีความเชื่อว่า พระพุทธเจ้าองค์นี้เป็นแพทย์ที่รักษาโรคและประทานยาแก่สรรพสัตว์เพื่อให้หายจากโรค สรรพสัตว์ที่ศรัทธาในพระองค์เพียงแค่สัมผัสพระพุทธรูปของพระพุทธเจ้าองค์นี้เท่านั้นก็จะหายจากโรคต่างๆ ได้
