หัวใจเต้นผิดจังหวะ ภาวะที่คนส่วนใหญ่มักไม่รู้
‘หัวใจเต้นผิดจังหวะ’ เป็นหนึ่งในโรคหัวใจ พบได้ทั่วไปในผู้ป่วยทุกกลุ่มวัย โดยเกิดจากสาเหตุที่แตกต่างกันไปในผู้ป่วยแต่ละราย บางรายเกิดความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด เช่น มีผนังหัวใจหนามาก บางรายไม่ได้เป็นมาตั้งแต่กำเนิด
นพ.อภิชัย โภคาวัฒนา แพทย์อายุรกรรมโรคหัวใจและ หลอดเลือด เฉพาะทางโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ โรงพยาบาลสุขุมวิท กล่าวว่า ต้องรู้จักก่อนว่า หัวใจปกติทำงานอย่างไร
สำหรับหัวใจ มีหน้าที่ในการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงยังส่วนต่างๆ ของร่างกาย หัวใจมีทั้งหมด 4 ห้อง หัวใจห้องบนจะบีบส่งเลือดไปยังห้องล่างและหัวใจห้องล่างจะบีบส่งเลือดไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายอีกทีหนึ่ง จังหวะการเต้นของหัวใจคนปกติจะอยู่ที่ 60-150 ครั้ง/นาที แต่ถ้าหัวใจมีการเต้นช้าหรือเต้นเร็วกว่านี้ เราจะเรียกว่า ‘หัวใจเต้นผิดจังหวะ’
นพ.อภิชัยกล่าวถึงสาเหตุของภาวะการเต้นของหัวใจผิดปกติว่า การเต้นของหัวใจผิดจังหวะไม่ว่าจะเต้นช้า หรือเต้นเร็วมีสาเหตุต่างกัน การรักษาก็จะแตกต่างกัน
ภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ คือ การที่หัวใจเต้นเกิน 100 ครั้ง/นาที แต่สาเหตุการเกิดอาจจะเกิดได้จากการที่เราตั้งใจให้มันเต้น เร็วขึ้นเองได้จากการเล่นกีฬาหรือออกกำลังกาย ทำให้มีเลือดสูบฉีดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อมากขึ้น ยิ่งถ้าคนอายุน้อยๆ หัวใจสามารถเต้นเกิน 150 ครั้ง/นาที ก็เป็นได้
แต่สาเหตุของโรคที่แท้จริงหรือที่เราไม่ได้ตั้งใจ แต่หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะเองคือวงจร ไฟฟ้าที่หัวใจผิดปกติ มีจุดกำเนิดไฟฟ้าที่หัวใจผิดปกติบางคนเป็นตั้งแต่เกิดแล้ว แต่ยังไม่แสดงอาการอาจจะแสดงอาการในช่วงวัยรุ่นก็ได้
ส่วนภาวะหัวใจเต้นช้าผิดจังหวะ คือ ภาวะที่หัวใจเต้นช้ากว่า 60 ครั้ง/นาที
อย่างไรก็ตามในขณะที่เรานอนมีโอกาสที่หัวใจเต้นช้าได้ถึง 45 ครั้ง/นาที เพราะร่างกายไม่ได้ใช้พลังงานหรืออยู่ในช่วงพักผ่อน แต่ถ้าในขณะปกติหัวใจเต้นช้ากว่า 60 ครั้ง/นาที ถือว่าผิดปกติแน่นอน และไม่ว่าจะออกแรงแค่ไหนหัวใจก็ไม่ได้เต้นเร็วขึ้น
สาเหตุหลักๆ ของการที่หัวใจเต้นช้าผิดปกติ คือ เกิดจากต้นกำเนิดการเต้นของหัวใจทำงานช้าลงหรือเริ่มเสื่อม ทางเดินไฟฟ้าหัวใจเกิดความเสียหายทำให้นำสัญญาณได้ไม่ดีหัวใจจึงเต้นช้าลง
เราจึงสังเกตได้ว่าภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกตินี้มักจะเกิดกับผู้สูงอายุ เพราะเกิดจากความเสื่อมของการทำงานของหัวใจนั่นเอง แต่ต้องระวังให้ดี
สาเหตุที่ทำให้หัวใจเต้นช้าผิดจังหวะอาจเกิดจากปัจจัยอื่น เช่น ในบางครั้งผู้ที่ทานยาลดความดัน อาจทำให้หัวใจเต้นช้าลงด้วยเช่นกัน หรือผู้ที่มีภาวะไทรอยด์ต่ำ ทำให้ น้ำหนักขึ้น อ่อนเพลีย ไม่มีแรงและหัวใจเต้นช้ากว่าปกติได้
สำหรับผู้ป่วยภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่ไม่ได้เป็นมาตั้งแต่กำเนิดนั้น สามารถป้องกันได้ด้วยการหมั่นดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ เข้ารับการตรวจร่างกายประจำปี
ถ้ามีอาการผิดปกติ อาทิ ใจสั่น หัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ เหนื่อย เจ็บหน้าอก หน้ามืด เป็นลม หรือ รู้สึกได้ว่าหัวใจเต้นผิดจังหวะ ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยหาสาเหตุ
