สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ : สดจากเยาวชน

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ

คอลัมน์ สดจากเยาวชน

โดย มัณฑนา ชอุ่มผล

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ : สดจากเยาวชน – ของเล่นพื้นบ้าน แม้ดูไม่ทันสมัย แต่บอก   อัตลักษณ์และตัวตนของชุมชนได้เป็นอย่างดี ดังเช่นของเล่นของชาวลาวครั่ง บ้านสะนำ อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี ที่ชาวบ้านและเด็กๆ ช่วยกันสืบสานและหัดทำหัดเล่นไม่ให้สูญหาย

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ

พิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านลุงชมภู คณฑา หลังจากที่คุณลุงชมภูได้จากไปเมื่อปี 2561 ลูกหลานและคนในชุมชนจึงแบ่งพื้นที่ใต้ถุนบ้านเป็นแหล่งเรียนรู้และเผยแพร่ภูมิปัญญาเครื่องมือดักสัตว์แบบโบราณและของเล่นให้เด็กๆ และผู้สนใจได้มาเรียนรู้ ตามเจตนารมณ์ของคุณลุงชมภูที่ต้องการส่งต่อความรู้เหล่านี้ให้ลูกหลานในชุมชน

“ผมชอบมาบ้านลุงชมภูครับ มีของเล่นให้เล่น ชิ้นที่ผมชอบที่สุดคือจรวดไม้ไผ่ครับ” น้องจั่นเจา ด.ช.พัชรพล ชาวป่า เล่าให้ฟังถึงของเล่นชิ้นโปรด

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
ควายมะพร้าวของเล่นภูมิปัญญา
สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
ควายมะพร้าวขวิดกันแบบนี้ค่ะ
สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
ของเล่นมีล้อ

ของเล่นพื้นบ้านส่วนใหญ่ทำจากไม้และเชือก แต่ก็นำมาเล่นให้สนุกได้ผ่านความรู้และภูมิปัญญา

“วันนี้ลุงคอย กับป้าบัวไร ป้าทองเลย จะสอนพวกผมทำควายมะพร้าวครับ ทำครั้งแรก ไม่เคยทำเลยครับ ต้องมาตัดก้านมะพร้าวกันเองในสวนไปก่อน แล้วลุงจะสอนให้ครับ” น้องเป็นหนึ่ง ด.ช.นิธิพัฒน์ แง่มแก้ว เล่าถึงความตื่นเต้นในการทำของเล่นด้วยตัวเอง ครั้งแรก

ลานบ้านลุงชมภูจึงกลายเป็นห้องเรียนถ่ายทอดความรู้ที่มีคนในชุมชนช่วยกันสานต่อ เพื่อให้ลูกหลานภูมิใจกับวัฒนธรรมลาวครั่งของชุมชนตนเอง ควายมะพร้าวเป็นของเล่นที่ทำง่ายและดูเหมือนจะเล่นง่าย แต่เมื่อได้ลองเล่นก็สนุกจนหอบหายใจไม่ทันทั้งเด็กและคนแก่

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
ลุงป้าย้อนวัยเล่นสนุกกับเด็กๆ อีกครั้ง
สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
คุณตาและคุณยายตั้งใจถ่ายทอดความรู้

“สมัยก่อนคนแก่เขาทำกับข้าวก็จะขูดมะพร้าวไปแกง เด็กๆ อย่างเราก็จะเอากะลามาทำเขาควาย ไปตัดก้านมะพร้าวมา ใส่เขากะลาเข้าไป แค่นี้ก็สนุกแล้ว” ตาคอย คณฑา เล่าด้วยความสนุก

เมื่อเด็กๆ บ้านสะนำได้ลองทำควายมะพร้าวด้วยฝีมือตัวเองแล้วเอามาเล่นแข่งกัน เสียงหัวเราะและความสนุกจึงไม่แพ้กับสมัยตาคอยยังเด็กๆ เพราะการเล่นไม่ว่าวัยไหนก็สนุกด้วยกันได้

“ตอนแรกที่เล่นผมคิดว่าจะไม่เหนื่อยครับ แต่จริงๆ ใช้พลัง แขนมากๆ เลยครับ เหงื่อออกเต็มเลย แต่ผมว่าดีนะครับ ของเล่นทำจากของในสวนหมดเลย ไม่ต้องซื้อ พังก็ทำใหม่ครับ” น้องปลื้ม ด.ช.ธนกฤต ธรรมศิริ เล่าไปเช็ดเหงื่อไป

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
ลงมือทำของเล่นด้วยตัวเองทุกคน
สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
เด็กๆ ได้ฝึกกล้ามเนื้อและพลังแขน

ได้เห็นภาพความสุขและสนุกในการถ่ายทอดความรู้เรื่องของเล่นแล้ว แสดงให้เห็นความเข้มแข็งในการรักษาวัฒนธรรมและตั้งใจถ่ายทอดให้ลูกหลานของชาวบ้านสะนำ ซึ่งต่อไปในอนาคตจะมีคนหลากหลายมาดูงานที่พิพิธภัณฑ์ชุมชนบ้านลุงชมภูและชุมชนบ้าน สะนำแห่งนี้ เด็กๆ ก็จะได้ทำหน้าที่เป็นวิทยากรสาธิตการเล่นของเล่นต่างๆ และช่วยรักษาภูมิปัญญาให้สืบทอดต่อไป

สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
จรวดไม้ไผ่ยิ่งเล่นยิ่งได้พลังแขน
สนุกวิถีลาวครั่ง ของเล่นที่บ้านสะนำ
เด็กและผู้ใหญ่หัวใจเดียวกัน

“ถ้าเกมคอมพิวเตอร์มันจะไม่ได้สัมผัสเอง นี่สัมผัสเอง ได้ตั้งแต่ความรู้ ไม่ต้องหา ไม่ต้องซื้อของ หาของในป่าเอา ก็ทำไว้เยอะๆ ไม่ให้เด็กลืม พอทำเป็นแล้วภูมิใจครับ” น้องปลื้มพูดอย่างภาคภูมิใจ

อยากรู้ว่าควายมะพร้าวเล่นอย่างไร สนุกแค่ไหน และบ้านลุงชมภู บ้านสะนำ อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี ยังมีของเล่นอะไรน่าสนใจอีก ติดตามในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน “สนุกเล่นบ้านสะนำ” วันเสาร์ที่ 11 พฤษภาคมนี้ ทางช่อง 3 ช่อง 33 เวลา 06.25 น.

บทความก่อนหน้านี้ตำรวจมั่นใจ! ไร้คนป่วน พิธีพระราชทานอภัยโทษ ปล่อยตัว ไผ่ ดาวดิน
บทความถัดไป‘หงส์’ถูกใจเล่น‘บางกอกฯ’ ลุกส์หน้าดุตรงตามคาแร็กเตอร์