คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
น้าชาติ ประชาชื่น [email protected]
เอาตรงๆ เลยนะ น้าชาติ ซอมบี้เกิดขึ้นได้จริงๆ ไหม ขอบคุณคร้าบ
ดีเลิศ
ตอบ ดีเลิศ
ข้อมูลคำตอบนำมาจากเว็บไซต์คลังความรู้ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในหมวดชีววิทยา ว่า “ซอมบี้” หนึ่งในคำคุ้นหูที่ไม่น่ามีใครไม่รู้จัก โดยเดิมทีนั้นคำว่าซอมบี้ใช้เรียกมนุษย์ที่ครั้งหนึ่งตายไปแล้ว แต่กลับมาเดินมีชีวิตได้อีก ตามความเชื่อของลัทธิวูดูที่ว่า ซอมบี้ถูกควบคุมด้วยเวทมนตร์ของพ่อมดที่เรียกว่าบอคอร์ เพื่อเอาไว้ใช้เป็นแรงงาน และยังเชื่ออีกว่าหากซอมบี้ได้กินเกลือก็จะกลับไปยังหลุมศพของตนอีกครั้ง
แต่ปัจจุบันวัฒนธรรมสมัยใหม่เปลี่ยนแปลงภาพซอมบี้ไปต่างจากความเชื่อเดิมมาก จะเห็นซอมบี้ผ่านสื่อต่างๆ มากมาย โดยเฉพาะในภาพยนตร์และทีวี เป็นที่มาของข้อสงสัย เป็นไปได้หรือไม่ที่จะมีซอมบี้เกิดขึ้นในชีวิตจริง
อย่างไรก็ตาม คำถามที่ดูจะไร้สาระนี้เมื่ออ้างอิงโดยหลักการทางวิทยาศาสตร์ คำตอบที่ได้คือ “เป็นไปได้” แต่อาจจะไม่ได้เหมือนในภาพยนตร์ มาดูกันว่าในทางวิทยาศาสตร์ซอมบี้จะปรากฏออกมาในรูปแบบใดได้บ้าง
1. ซอมบี้อาจเกิดจากปรสิต เรื่องปรสิตที่เข้าควบคุมร่างกายจนเป็นซอมบี้ บางคนอาจมองเป็นเรื่องตลก แต่ที่จริงแล้วปรสิตที่สามารถเข้าควบคุมร่างกายนั้นมีอยู่จริง ได้แก่ ปรสิต Sacculina Carcini ที่อยู่ในปู ปรสิต Dicrocoelium dendriticum ที่อยู่ในมด และปรสิต toxoplasma gondii ในลำไส้ของแมว ซึ่งเป็นปรสิตที่น่ากลัวที่สุด
มันจะถูกปล่อยออกมาจากมูลของแมวเพื่อหลอกให้หนูมากิน ปรสิตชนิดนี้จะเข้าสู่ร่างกายหนูแล้วควบคุมให้สภาพร่างกายเหมือนซอมบี้ ก่อนจะบังคับตัวหนูให้เดินไปให้แมวกิน เพื่อกลับสู่วงจรเดิมอีกครั้ง
เรื่องนี้มนุษย์ไม่อาจละเลยได้ เพราะมีโอกาสติดปรสิตชนิดนี้จากแมว หากปรสิต toxoplasmosa gondii เข้าสู่ร่างกายมนุษย์ มันจะส่งผลต่อสมองและอารมณ์ ทำให้มีความกล้าดีเดือดไร้เหตุผล ยิ่งเป็นสตรีที่กำลังตั้งท้องยิ่งมีอารมณ์แปรปรวนหนักกว่าเดิม
และซอมบี้จะเกิดขึ้นบนโลกแน่นอน หากนำปรสิตชนิดนี้ไปพัฒนาเป็นอาวุธชีวภาพ
2. ซอมบี้อาจเกิดจากพิษ พิษในทางวิทยาศาสตร์มีหลายชนิด บางชนิดมีฤทธิ์ควบคุมร่างกายของมนุษย์ได้ เช่น พิษจากดอก Belladonna, พิษจากปลาปักเป้า, พิษจากแอปเปิ้ลหนาม
พิษพวกนี้จะทำให้ร่างกายของมนุษย์ทำงานช้าลงและหยุดทำงาน นอกจากพิษดังกล่าวแล้ว โปรตีน alkaloids ยังมีฤทธิ์ทำลายเซลล์สมองและระบบความจำของมนุษย์ เรื่องนี้มีเรื่องเล่าว่า ชาวเฮติชื่อ Clairvius Narcisse เสียชีวิตในปี 1962 ด้วยโรคความดันโลหิต แต่แล้วอีก 18 ปีต่อมาเขาออกจากหลุมศพมาเดินไปรอบหมู่บ้านท่ามกลางความแตกตื่นของชาวบ้าน เขาบอกว่าเขากลายเป็นซอมบี้ในไร่อ้อย เมื่อนึกทุกอย่างได้จึงเดินกลับบ้าน
3. ซอมบี้อาจเกิดจากไวรัส การระบาดของไวรัสจนคนกลายเป็นซอมบี้นับเป็นประเด็นยอดนิยมของภาพยนตร์ และมีความเป็นไปได้จริง เพราะบนโลกนี้มีไวรัสที่ชื่อว่า Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) หรือโรควัวบ้า ไวรัส BSE เคยระบาดอย่างหนักในปี 1986 ที่อังกฤษ ผู้ที่ได้รับไวรัสชนิดนี้จะมีอาการเบื่ออาหาร ความจำเสื่อม ประสาทหลอน เครียด โกรธง่าย ประสาทสัมผัสในร่างกายจะค่อยๆ ตายลง
นอกจากนี้ยังมีอาการอาละวาดคลุ้มคลั่ง ไม่รู้สึกตัว ก้าวร้าวรุนแรง ไล่ทำร้ายผู้อื่น อันเกิดมาจากโรคพิษสุนัขบ้า (Rabies virus) หรือไวรัสจากค้างคาวผลไม้ (Nipah virus) ซึ่งโรคอันเกิดจากไวรัสเหล่านี้มีผลต่อสมอง ทำให้เกิดนิสัยดุร้าย ควบคุมตัวเองไม่ได้
4. ซอมบี้อาจเกิดจากการแบ่งตัวของเซลล์ประสาท เป็นประเด็นที่เกิดขึ้นจริงในอดีต ไก่ตัวหนึ่งมีชีวิตอยู่ได้เพราะขวานตัดเส้นประสาทสำคัญไม่หมด ทั้งที่โดนตัดหัวออกไป นอกจากนั้นเซลล์ประสาทใหม่ยังถูกสร้างขึ้น ทำให้มันมีชีวิตอยู่ได้โดยไม่ต้องมีสมอง ใช้ลำตัวหายใจและเคลื่อนไหวได้ราวไก่ซอมบี้
เรื่องนี้ทำให้มีการแอบทดลองกับสุนัข โดยนำสุนัขที่ตายแล้วไปแช่แข็งให้เซลล์และเนื้อเยื่อในร่างกายคงสภาพเดิมไว้ จากนั้นใช้ไฟฟ้ากระตุ้นให้สุนัขกลับมามีชีวิต
5. ซอมบี้อาจเกิดจากอาการทางจิต โรคจิตเภท (Schizophrenia) เป็นอาการทางจิตเวชที่ทำให้ผู้ป่วยหวาดระแวง เห็นภาพหลอน ไม่อยู่ในโลกความจริงและอาจบุกจู่โจมทำร้ายผู้อื่น
