คอลัมน์ สดจากเยาวชน
“ทุกสิ่งทุกอย่างในโลกใบนี้ นำมาเชิดเล่นละครได้หมด
เพียงแต่เราให้ชีวิตกับมัน ใส่ลมหายใจให้มัน”
คำกล่าวสรุปปิดท้ายของ แม่แก้ม ศิริจิตร จิตรถาวรกุล จากคณะหุ่นมัมมี่ พัพเพ็ท (MOMMY PUPPET) โดยมีแววตาใสของเด็กๆ วัยประถมที่เปี่ยมล้นด้วยจินตนาการ รับคำกล่าวนี้ด้วยความเชื่อมั่น ภายหลังเข้าร่วมกิจกรรมค่ายพัฒนาทักษะการอ่าน ครั้งที่ 3 ในชื่อ “อรุณเบิกฟ้า ภาษาพาเพลิน ก้าวเดินสู่ศตวรรษที่ 21” ซึ่งมูลนิธิไฟเซอร์ประเทศไทย ร่วมกับมูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย จัดขึ้น โดยนำเยาวชนจากโรงเรียนบ้าน ปิใหญ่ และโรงเรียนตูแตหรำ จ.สตูล ชั้น ป.4-6 ร่วมเรียนรู้การสื่อนิทานผ่านหุ่นมือ ที่ปากเมงรีสอร์ท จ.ตรัง เมื่อเร็วๆ นี้
เด็กๆ กับนิทานเป็นของคู่กัน แต่วันนี้..เมื่อตัวละครในนิทานออกมาโลดแล่นบนเวทีพร้อมกับเรื่องเล่าและเสียงดนตรีน่ารักสดใส เด็กๆ จึงตื่นตาตื่นใจไม่น้อย
คณะหุ่นมัมมี่ พัพเพ็ท โดยแม่แก้มและพ่อโจ้ วิศวิชญ์ จิตรถาวรกุล แนะนำเทคนิคการเล่านิทานหุ่นมือให้โดนใจผู้ฟังด้วยกิจกรรมสนุกสนาน โดยมีหุ่นคุณตาและสัตว์ใหญ่น้อยประกอบการสอนให้เด็กๆ รู้จักการใส่น้ำเสียงหนักเบา จังหวะ และการเคลื่อนไหว เพื่อให้ เรื่องราวน่าสนใจ โดยมีเสียงประกอบจากเครื่องดนตรีชิ้นเล็กๆ ของพี่แอนร่วมสร้างสีสัน
เพราะเป็นเรื่องใหม่ที่เพิ่งได้เรียนรู้ แรกเริ่มเด็กๆ อาจมองว่าพวกเขาคงไม่สามารถเล่านิทานได้สนุกเหมือนแม่แก้ม แต่ทันที่พี่จ้า ด.ช.ศิรวิชญ์ และ น้องจี้ ด.ญ.ณิชาภา ลูกชายและลูกสาวของแม่แก้ม เพื่อนวัยเดียวกัน ออกมาเล่านิทานหุ่นด้วยน้ำเสียงชวนฟังและท่าทางสนุกสนาน เด็กๆ ต่างเพลิดเพลินไปกับนิทานของสองพี่น้อง พร้อมกับเริ่มเชื่อมั่นว่าพวกเขาก็น่าจะเชิดหุ่นได้
ตกเย็นเด็กๆ แบ่งกลุ่มล้อมวงกันแต่งนิทาน “บ้านฉันมีดี” ตามภารกิจที่ได้รับ ก่อนที่ค่ำคืนนั้น…ความสนุกสนาน รอยยิ้ม และเสียงหัวเราะ จะกระจายไปทั่วห้อง
ในละครเรื่องหนึ่ง ย่อมต้องมีคนเขียนบท คนเชิดหุ่น และคนเล่าเรื่อง เด็กๆ แบ่งหน้าที่ช่วยกันคิด ช่วยกันทำ สร้างสรรค์นิทานจากเรื่องราวใกล้ตัว
ชื่อคณะกลุ่มของตนเองที่เด็กๆ ตั้งขึ้น สื่อถึงการมองโลกที่สดใส เปี่ยมไปด้วยอารมณ์ขัน และแฝงไว้ด้วย ลูกเล่นทางภาษา ไม่ว่าจะเป็นทีมมามี่ แพมเพอร์ส, ทีมมัมมี่แกงส้ม, ทีมมัมมี่ผัดเผ็ด เพื่อให้ฟังดูคล้ายคณะ “มัมมี่ พัพเพ็ท” ของแม่แก้ม และยังมีทีมนกแก้ว และทีมแกงส้ม ล้วนเรียกความน่าสนใจจากผู้ชมที่เป็นคณะครู เพื่อนต่างโรงเรียน และพี่ๆ สื่อมวลชน ตั้งแต่ก่อนเริ่มการแสดง
เมื่อถึงคิวการแสดงในกลุ่มของตน เด็กๆ เข้าไปเลือกหยิบจับหุ่นตัวละครก่อนผลุบหายเข้าไปที่ฉากหลังบนเวที เข้าประจำที่!! ละครโรงเล็กของเด็กๆ พร้อมแล้ว!!
คนอ่านบทยืนมั่นเดินเรื่องอยู่ข้างฉาก คนเชิดหุ่นขยับท่าทางประกอบเรื่องเล่า อีกหลายคนคอยเป็นกำลังใจ หยิบโน่นส่งนี่ให้เพื่อนๆ ขณะแสดง
“คุณตาจับโลมา โลมาร้องขอชีวิต วันหนึ่งมีจระเข้จะมาทำร้ายคุณตา เจ้าโลมาตัวเดิมเข้ามาช่วยชีวิตคุณตาไว้ นิทานเรื่องนี้สอนว่าเราต้องมีความกตัญญู”
“ว้ายๆ! ขนมบ้านๆ ฉันไม่กินหรอก ติดคอ กินพิซซ่ากันดีกว่า…วันหนึ่งเพื่อนคนนี้เกิดท้องเสียต้องเข้าโรงพยาบาล จากนั้นจึงหันมากินขนมเปียกปูน ขนมจาก ขนมฝอยทองที่แม่ทำไว้ ซึ่งมีประโยชน์ ราคาไม่แพง และเป็นขนมท้องถิ่นบ้านเรา”
ตัวอย่างเรื่องเล่าที่ผูกเรื่องราวชีวิตใกล้ตัวและของดีบ้านฉัน ด้วยน้ำเสียงสูงต่ำ มีจังหวะจะโคน แฝงคุณธรรม ผนวกเข้ากับทักษะภาษาที่ลื่นไหล นักเชิดรุ่นเยาว์บางกลุ่มยังใช้ฝ่ามือเป็นตัวปลา สองกำปั้นประกบกันอ้าปากพะงาบๆ เป็นหอย ว่ายไปมาอยู่ในฉากท้องทะเลพร้อมกับหุ่นน้อยใหญ่ของแม่แก้ม
วันรุ่งขึ้น เด็กๆ ร่วมกิจกรรมตามฐานต่างๆ เริ่มที่ฐาน “สายย่อ ล้อความ” ฝึกย่อความ, ฐาน “นักล่าหาความรู้” ฝึกเขียนคำพื้นฐาน, ฐาน “อ่านฟังตั้งใจเน้น” ฝึกจับใจความ และฐาน “ท่องโลกจินตนาการ” ดูรูปภาพที่กำหนดก่อนช่วยกันแต่งเรื่องราว พร้อมประดิษฐ์หนังสือ นิทานป๊อปอัพ
“ชอบที่ได้มาร่วมกิจกรรมนี้ครับ ภูมิใจที่ทำให้เพื่อนๆ สนุกสนานผ่อนคลาย ภาษาไทยมีหลายตัวเลยอาจทำให้สับสน ผิดกับภาษายาวีที่มีสระแค่ 6 ตัว ผมเคยตัดกระดาษเป็นกระต่ายแล้วใช้ไม้จิ้มฟันติด ฉายไฟฉายเล่นเป็นหนังตะลุง วันนี้ได้มาเรียนรู้เรื่องหุ่นตุ๊กตาและการทำงานเป็นทีมครับ” น้องยูฟ่า ด.ช.ฟาร์อัยดีน ลีลานนท์ หนุ่มน้อยอารมณ์ดีบอกเล่า
ด้าน น้องฟาดา ด.ญ.สิรินทรา ไชยยัน อายุ 11 ขวบ ชั้นป.4 โรงเรียนบ้านปิใหญ่ ที่ฝันอยากเป็นครูเพราะชอบภาษาไทย เล่าว่า “ได้เรียนรู้เรื่องการเชิดหุ่น หนูภูมิใจที่ได้ใส่เรื่องราวลงไปในตัวหุ่น จะกลับไปเล่าให้ที่บ้านฟัง และเอาตุ๊กตาที่บ้านมาเชิดให้พ่อกับแม่ดูค่ะ”
ค่ายพัฒนาทักษะภาษาไทยนี้ดำเนินต่อเนื่องเป็นครั้งที่ 4 ดร.กิตติมา ศรีวัฒนกุล ผู้จัดการอาวุโส มูลนิธิไฟเซอร์ประเทศไทย กล่าวว่าจัดขึ้นเพื่อมุ่งหวังให้เด็กๆ พัฒนาทักษะชีวิต ทักษะภาษาไทย ฟัง พูด อ่าน เขียนภาษาไทยได้ถูกต้องแม่นยำ คิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ แก้ปัญหาได้ ทั้งยังสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น จากการดำเนินโครงการมาอย่างต่อเนื่อง พบว่าเด็กๆ มีพัฒนาการและศักยภาพที่สูงขึ้น
ด้านแม่แก้มทิ้งท้ายว่า บทละครของเด็กๆ มีเนื้อหาและการนำเสนอที่ดี หุ่นละครมีศาสตร์ของมัน เป็นสิ่งที่ยาก ไม่ใช่การเสแสร้ง แต่คือการปลุกใครคนหนึ่งมานำเสนอ การเล่นละครเราว่ายากแล้ว แต่การสื่อสารผ่านหุ่นละครยากกว่า เพราะหุ่นไม่มีสีหน้า เราต้องทำให้หุ่นมีชีวิต ถ่ายทอดอารมณ์ได้
“อยากให้เด็กๆ กลับไปดูที่บ้าน ทุกสิ่งทุกอย่างเราสามารถใส่ลมหายใจให้กับมัน ทำอย่างไรให้คนอื่นรับรู้สิ่งที่เราอยากสื่อออกไป”
