โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา จัดงาน “คุรุบูชา” งานทำบุญประจำปี และพิธีรดน้ำดำหัวพ่อครู แม่ครู เมื่อวันที่ 22 เม.ย. ที่โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา จ.เชียงใหม่
บรรยากาศในงานอบอุ่นด้วยมิตรภาพที่งดงาม คละเคล้าความสนุกสนาน ละอ่อนน้อยเกล้าผม นุ่งซิ่น ถือซ้า (ตระกร้า) ใบใหญ่ ด้านในมีข้าวตอก ดอกไม้ น้ำส้มป่อย ฯลฯ ตระเตรียมมากราบครู ขณะที่เด็กชายสวมชุดพื้นเมืองเรียบง่ายแต่คงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ล้านนา
ช่วงเช้าเป็นพิธีสงฆ์ ทำบุญสืบชาตาและอุทิศส่วนกุศลให้พ่อครูแม่ครูผู้ล่วงลับ ภาพถ่ายของพ่อครูแม่ครูหลายท่านจัดเรียงไว้อย่างดีพร้อมเครื่องบูชา
หลังพิธีสงฆ์ บรรยากาศในงานเริ่มคึกคักตั้งแต่ตั้งขบวนแห่ ก่อนเคลื่อนตัวช้าๆ จากปากทางเข้าโฮงเฮียนสู่ลานพิธีรดน้ำดำหัวพ่อครู-แม่ครู บริเวณร่มไม้ใหญ่ มีทั้งการฟ้อนนำ ฟ้อนรับ เสียงกลองสะบัดชัยและเครื่องดนตรีประโคมกึกก้องจากสองมือของเด็กๆ ที่เปี่ยมด้วยพลัง ก่อนจบด้วยการแสดงจากเครือข่ายและเยาวชนสืบสานหลายร้อยชีวิตที่เดินทางมาจากทั่วสารทิศ
นายชัชวาล ทองดีเลิศ ประธานคณะกรรมการก่อตั้งมูลนิธิสืบสานล้านนา โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา กล่าวว่า สำหรับคนเฒ่าคนแก่ คนสูงอายุ ครูบาอาจารย์ได้เห็นเด็กๆ ลูกศิษย์ซึ่งมีหลายรุ่นยังไม่ละจารีตประเพณีอันนี้เป็นความสุขอย่างยิ่ง เป็นความปีติ ปลาบปลื้มข้างใน เพราะจริงๆ แล้ว เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ สังคมไทยกำลังเผชิญกับสิ่งนี้ การเคารพซึ่งกันและกัน การอ่อนน้อมถ่อมตน การขอสูมาอภัยซึ่งกันและกัน ตอนนี้สังคมในปัจจุบันหายากยิ่ง การที่มีเด็กเล็กๆ รุ่นใหม่ๆ เข้ามา ร่วมในจารีตประเพณีเหล่านี้เป็นสิ่งดี และสิ่งเหล่านี้จะหล่อหลอมบ่มเพาะให้เด็กๆ อ่อนโยน เคารพผู้มีพระคุณ เผื่อแผ่ไปถึงการเคารพมนุษย์ทุกคนด้วยความรัก การสืบทอดภูมิปัญญาล้านนาจะได้ดีต่อเมื่อเขาเคารพครูบาอาจารย์ ตั้งใจและทุ่มเทมาก เป็นพลังของการเรียนรู้ที่เรียกว่าการศึกษาเพื่อชีวิตและจิตวิญญาณ
ด้านครูเอ เมธาวี ธรรมชัย ครูผู้สอนฟ้อนพื้นเมือง ทั้งฟ้อนเล็บ ฟ้อนก๋ายลาย ฟ้อนเจิง ฯลฯ มีลูกศิษย์หลายรุ่น อายุน้อยสุด 5 ขวบ เผยว่าไม่เคยคิดมาก่อนว่าจะมานั่งจุดนี้ เราเคยเป็นละอ่อนน้อยมาขอเรียนกับแม่ครู รู้สึกตื้นตันบอกไม่ถูก ขอให้ลูกศิษย์ทุกคนมีความสุข สุขภาพที่แข็งแรง หมั่นแสวงหาความรู้ใส่ตัว
มาที่ ต้นกล้า จินจันทร์ วัย 15 ปี จากบ้านเรียนต้นกล้า ที่มาร่วมฟ้อนดาบ ฟ้อนเจิง และลงข่วงลองเชิง กล่าวว่า มาไหว้ครูทุกปี ครูจะให้พร ทางเหนือเรียกว่า “ปั๋นปอน” ผมอยากให้ครูมีสุขภาพแข็งแรง อยู่สอนคนรุ่นใหม่ไปนานๆ ทั้งด้านวัฒนธรรม ความรู้ต่างๆ ที่มีอยู่ในตัวครู อยากให้ครูถ่ายทอดให้ ผมจะตั้งใจเรียน ผมเรียนวิชาดนตรีล้านนา ส่วนฟ้อนดาบก็เรียนมา 2-3 ปีแล้ว ตอนนี้อยากเรียน “ตั๋วเมือง” หรืออักษรล้านนาเพราะจะเป็นประโยชน์ในการเรียนรู้ สืบทอดและรักษา “ปั๊บสา” ของคนรุ่นเก่า
ต้น นายต้นตะวัน สุวรรณศรี อายุ 21 ปี จากชมรมอนุรักษ์สืบสานศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ศิษย์วัดชัยสถาน (ป่าเสร้าน้อย) อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ หนึ่งในเครือข่ายโฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา ที่ชักชวนพี่น้องเยาวชนศิษย์วัดชัยสถานกว่า 20 คน ซึ่งโดดเด่นด้านการตีกลอง รางวัลถ้วยพระราชทานฯ มาร่วมงาน บอกเล่าความรู้สึกว่าเหมือนพี่น้องได้กลับบ้านมาเจอกัน ได้อยู่กันพร้อมหน้า เสียงฆ้องเสียงกลองในการแสดงช่วยกระชับมิตรแม้จะมาจากหลายพื้นที่
“ผมได้รดน้ำดำหัวพ่อแม่ซึ่งเปรียบเสมือนพระในบ้านแล้ว ต่อมาก็ร่วมกันรดน้ำดำหัวครูบาอาจารย์ผู้มีพระคุณต่อเรา ท่านพร่ำสอนให้เรามีวิชาความรู้ติดตัว เป็นการขอสูมา คารวะครูบาอาจารย์ ที่เราอาจล่วงล้ำก้ำเกิน และเป็นโอกาสอันดีที่มาขอพรปีใหม่ จะได้เกิดสิ่งดีๆ อันเป็นมงคลแก่ตนเองและครอบครัว เหมือนเติมพลังใจในการเรียนรู้ว่าเราเป็นศิษย์มีครู”
ต้นเล่าด้วยว่ามีพ่อครูหลายท่านที่ได้ร่ำเรียนมาร่วมในงานนี้ พ่อครูมานพ ยาระณะ ศิลปินแห่งชาติปี 2548 สาขาศิลปะการแสดง เคยสอนกลองชัยมงคล พ่อครูคำ กาไว สอนกลองสะบัดชัย วันนี้แม้ท่านจากไปแล้วแต่ยังอยู่ในใจลูกศิษย์ทุกคน วันนี้เป็นวันดีที่มีโอกาสรดน้ำดำหัว พ่อครูมาลา คำจันทร์ หรือ เจริญ มาลาโรจน์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2556 พ่อครูส่างคำ จ่างยอด และพ่อครูแม่ครูอีกหลายท่าน น้ำเสียงของครูยังก้องอยู่ในความทรงจำ…
“ขอให้มีโชค มีชัย เจริญก้าวหน้า อายุมั่นขวัญยืน และขอให้รักษาสืบต่อสิ่งที่ร่ำเรียนมาจนถึงรุ่นลูกหลาน”
