คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
น้าชาติ ประชาชื่น [email protected]
ต่อจากเมื่อวานนี้ (2 พ.ค.) “น้ำหวาน” อยากทราบว่า ทำไมทหารไทยต้องไปร่วมรบสงครามโลกครั้งที่ 1 วันนี้เหล่าทหารหาญจากสยามเดินทางสู่สมรภูมิฝรั่ง เศสแล้ว ทั้งนี้ สรุปความจากข้อเขียน “เมื่อนักบินไทยไปสงครามโลกครั้งแรก” โดย พ.อ.อ.รัชต์ รัตนวิจารณ์ ว่า
19 มิถุนายน 2461 ทหารอาสาทั้งหมดเดินทางลงเรือที่กรุงเทพฯ โดยเรือ “ศรีสมุท”, “กล้าทะเล” และ “สุครีพครองเมือง” ไปที่เกาะสีชัง เพื่อลงเรือ “เอมไปร์” ในวันที่ 20 มิถุนายน เวลา 10.20 น. และออกเดินทางสู่ฝรั่งเศส โดยเดินทางถึงเมืองมาร์เซย์ ในวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2461 และเข้าฝึกต่างๆ ทั้งการฝึกการบินชั้นต้น บินรบ ฝึกนักบินขับไล่ ฝึกยิงปืนในอากาศ ฝึกทิ้งระเบิด ฝึกยุทธวิธีทางอากาศ ฝึกบินตรวจการณ์ ตรวจตำบลกระสุนตก และถ่ายรูปทางอากาศ เป็นต้น จนพร้อมออกรบได้
15 มีนาคม พ.ศ. 2461 (ขณะนั้นยังนับ 1 เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่) หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 1 ก่อนที่ทหารไทยจะเดินทางกลับจากประเทศฝรั่งเศส ได้จัดให้มีพิธีมอบธงชัยเฉลิมพลที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงส่งไปพระราช ทาน และผู้แทนของกองทัพฝรั่งเศสได้นำตรามาให้แก่ผู้บังคับบัญชากองบินทหารบกไทย คือ พ.อ.พระเฉลิมอากาศ รับตราเลจิยอง ดอนเนอร์ ชั้น 4 และ พ.ต.หลวง ทะยานพิฆาฎ รับตราเลจิยอง ดอนเนอร์ ชั้น 5
1 พฤษภาคม 2462 ทหารอาสาจากกองบินทหารบกชุดแรก 341 คน เดินทางกลับสยาม ปีเดียวกันนั้น ในวันที่ 14 กรกฎาคม กองทหารอาสาพร้อมธงชัยเฉลิมพล จำนวน 1 กองร้อย 138 คน ได้รับเชิญจากรัฐบาลฝรั่งเศสให้ร่วมเดินสวนสนามฉลองชัยชนะผ่านประตูชัยกรุงปารีส และ 19 กรกฎาคม กองทหารอาสาพร้อมธงชัยเฉลิมพล จำนวน 55 คน ได้รับเชิญจากรัฐบาลอังกฤษให้ร่วมเดินสวนสนามฉลองชัยชนะในกรุงลอนดอน ตามด้วย 22 กรกฎาคม กองทหารอาสาพร้อมธงชัยเฉลิมพล จำนวน 1 กองร้อย 167 คน ได้รับเชิญจากรัฐบาลเบลเยียมให้ร่วมเดินสวนสนามฉลองชัยชนะในกรุงบรัสเซลส์ และ 19 สิงหาคม กองบินทหารบกส่วนสุดท้าย เดินทางออกจากท่าเรือเมืองมาร์เซย์ กลับสยาม
ในราชการสงครามครั้งนั้น มีผู้สำเร็จได้เป็นนักบิน จำนวน 95 คน ช่างเครื่อง จำนวน 225 คน ได้เป็นกำลังอันสำคัญของกิจการบินของประเทศไทยในเวลาต่อมา และแม้กองบินทหารบกจะไม่ทันเข้าสู่สมรภูมิ เพราะสงครามสงบลง แต่ก็ได้รับเหรียญ “ครัวซ์ เดอ แกร์” ประดับที่ธงชัยเฉลิมพลด้วย
24 กันยายน พ.ศ. 2462 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯให้สร้างอนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ขึ้น ณ สนามหลวง (บริเวณสามเหลี่ยมทางมุมตะวันตกเฉียงเหนือ ฝั่งตรงข้ามโรงละครแห่งชาติ) เพื่อบรรจุอัฐิทหารอาสาที่เสีย ชีวิต ทรงประกอบพิธีเปิดอนุสาวรีย์และทรงบรรจุอัฐิทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งเสียชีวิตจากการปฏิบัติราชการ จำนวน 19 นาย (เสียชีวิตในประเทศไทยก่อนออกเดินทาง 2 นาย และเสียชีวิตที่ฝรั่งเศส 17 นาย) ได้จารึกนามของผู้เสียชีวิตไว้ทั้งหมด ตลอดกระทั่งวันเกิด วันถึงแก่กรรม และสถานที่ถึงแก่กรรมของทุกคน
นับว่าล้วนเป็นผู้ซึ่งได้สละชีวิตเป็นชาติพลีเพื่อเผยแพร่เกียรติคุณของชาติไทยและกรุงสยาม รวมทั้งเพื่อรักษาความศักดิ์สิทธิ์แห่งธรรมระหว่างประเทศให้บรรดาคนไทยทั้งหลายได้ระลึกถึงและเป็นแบบอย่างอันดีงามสืบไป
