คอลัมน์ ข่าวสดสุขภาพ
รายงานพิเศษ
การทำงานที่ต้องรีบเร่ง อดอาหาร อดหลับอดนอนเพื่อให้งานเสร็จ ทำให้ร่างกาย ต้องแบกรับความตึงเครียด ปราศจากการพักผ่อน รวมถึงการใช้คอมพิวเตอร์วันละหลายชั่วโมง การนั่ง ยืน เดิน ฯลฯ ไม่ถูกท่า หรืออยู่ในท่าซ้ำๆ จนปวดคอ บ่าไหล่ เมื่อยล้าหลัง ขา เท้า ข้อมือ ข้อเข่า หรือปวดศีรษะ และหนักขึ้นๆ กระทั่งเข้าสู่ภาวะออฟฟิศซินโดรม
ศ.นพ.ธไนนิธย์ โชตนภูติ แพทย์หัวหน้าสถาบัน และแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อ สถาบันกระดูกและข้อ โรงพยาบาลพญาไท 2 กล่าวถึงภาวะ “ออฟฟิศซิน โดรม” ว่า เกิดจาก พฤติกรรมการทำงานและใช้ชีวิตไม่เหมาะสม เมื่อรักษาแล้วต้องปรับพฤติกรรม ชีวิต เพื่อหลีกเลี่ยงการเป็นซ้ำหรือเป็นภาวะปวดเรื้อรัง
สำหรับคนไข้ในกลุ่มโรคออฟฟิศซินโดรม จำแนกง่ายๆ 3 ระดับ คือ ระยะเริ่มต้นจะแสดงอาการเล็กๆ น้อยๆ จนคนมองข้ามไป เช่น อาการปวดบ่า ปวดคอ ปวดหลัง ปวดหัว ฯลฯ
ระยะต่อมา คือ ปวดจนแทบขยับเขยื้อนร่างกายแทบไม่ได้ ซึ่งนั่นเป็นสัญญาณเตือนของอาการกล้ามเนื้ออักเสบเรื้อรัง เช่น อาการยกแขนไม่ขึ้น เนื่องจากมีพังผืดเกาะที่บริเวณ สะบักและหัวไหล่ บางรายอาจมีอาการชาไปที่มือหรือนิ้ว
ระยะหนักหน่วง คือ ปล่อยทิ้งไว้โดยไม่มีการปรับพฤติกรรมหรือรักษา อาจนำไปสู่โรคร้าย ที่อันตรายถึงชีวิต เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบเฉียบพลันได้
ส่วนการวินิจฉัยและเข้ารับการรักษา ผศ.นพ.จิระเดช ตุงคะเศรณี แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อประจำคลินิกนวัตกรรมระงับปวด โรงพยาบาลพญาไท 2 ให้ข้อมูลว่า ทีมแพทย์จะพิจารณาจากสาเหตุของโรคก่อน เพื่อคืนสภาพของกระดูกและข้อ กล้ามเนื้อ และเส้นประสาท สู่สภาวะปกติ และเป็นการป้องกันไม่ให้กลับมาเกิดอาการปวดอีก
โดยแนวทางในการรักษาแบบไม่ผ่าตัดมีหลายวิธีขึ้นอยู่กับอาการและความรุนแรงของโรค เช่น การฉีดยาระงับการปวดการอักเสบ การใช้คลื่นความถี่พิเศษไปหยุดยั้งความเจ็บปวดของเส้นประสาท ซึ่งเหมาะสำหรับคนไข้ที่มีอาการปวดเรื้อรัง
สำหรับวิธีง่ายๆ ที่จะหลีกเลี่ยงอาการออฟฟิศซินโดรม ด้วย การปรับพฤติกรรมชีวิต 7 ข้อ
1.เลิกอิริยาบถในการทำงานไม่เหมาะสม ทั้งนั่งหลังค่อม การทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์นานกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน โดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถ หรือการยืน เดิน และอยู่ในอิริยาบถอื่นใดนานเกินไป
2.ลดปัญหาความเครียด เพราะความเครียดนำมาซึ่งอาการยึด ตึง ของเส้นเอ็น กล้ามเนื้อ ได้ทุกส่วน
3.ละจากสภาพแวดล้อมที่ไม่อำนวยความสะดวกต่อการทำงาน โต๊ะทำงานที่ไม่เป็นระเบียบ เก้าอี้ไม่เหมาะสม ไม่มีพนักพิงที่รองรับหลังอย่างมีประสิทธิภาพ การกดแป้นคีย์บอร์ดที่ไม่มีตัวรองรับข้อมือ จะทำให้มีการกระดกข้อมือขึ้นลงซ้ำๆ ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการอักเสบบริเวณเส้นเอ็น เกิดภาวะพังผืดหนา ทำให้ชาบริเวณนิ้ว และข้อมือ
4.ดูแลอาหารการกินให้ตรงมื้อ และครบคุณค่าทางโภชนาการ การรับประทานน้อยเกินไป การอด หรือกินไม่ตรงเวลา ย่อมเกิดโรคอื่นๆ ตามมา รวมถึงการกินที่มากเกินไป กินของไม่มีประโยชน์ ก็เช่นกัน
5.หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ชา กาแฟ หรือเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีน เพราะสารชนิดนี้มีผลกระตุ้น ให้เกิดการหลั่งกรดออกมามาก
6.ส่งเสริมสภาพแวดล้อมอื่นๆ จัดโต๊ะและเก้าอี้ทำงาน และอุปกรณ์ต่างๆ ให้เหมาะกับอิริยาบถประจำวัน ทำห้องทุกห้องในบ้านและที่ทำงานให้ปลอดโปร่ง สะดวกต่อการยืน เดิน และหยิบฉวยสิ่งของ ทั้งยังสร้างความผ่อนคลาย
7.เพิ่มเติมการออกกำลังกาย และ/หรือ กีฬาเป็นประจำ อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3-4 วัน วันละ 30 นาที
เท่านี้ก็ถอยห่างจากออฟฟิศซินโดรมได้
