คอลัมน์ สดจากเยาวชน
ยุพา รอดเกลี้ยง
ความงามของชายหาดและอ่าว รวมไปถึงธรรมชาติบนเกาะลันตา จ.กระบี่ มีเสน่ห์เป็นที่กล่าวถึงในกลุ่มนักท่องเที่ยวมากขึ้นเรื่อยๆ จนได้รับการจัดอันดับจากนิตยสารชั้นนำระดับโลกว่าเป็นเกาะ 1 ใน 6 ของโลก ที่น่าเดินทางมาพักผ่อนและท่องเที่ยว
นอกจากความสงบและความงามของธรรมชาติ เสน่ห์อีกอย่างหนึ่งของเกาะลันตาก็คือการอยู่ร่วมกันอย่างเคารพและเข้าใจกันของคนหลากหลายเชื้อสาย ทั้งคนไทยพุทธ คนมุสลิม คนไทยเชื้อสายจีน และกลุ่มคนดั้งเดิมที่ชื่ออูรักลาโว้ยหรือชื่อที่คนทั่วไปเรียกว่าชาวเลหรือชาวไทยใหม่ ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่มีภาษาพูดเป็นของตัวเอง และยังคงรักษาประเพณีวัฒนธรรมและความเชื่อของตนไว้ ท่ามกลางอัตราความเปลี่ยนแปลงที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
บ้านสังกะอู้ หมู่บ้านเล็กๆ ของชาวเลหรือคนอูรักลาโว้ย ตั้งอยู่ท้ายเกาะลันตา มีประวัติเล่าต่อๆ กันมาว่าบรรพบุรุษอพยพร่อนเร่หาปลามาจากอินโดนีเซีย มาเลเซียเมื่อหลายร้อยปีก่อน ก่อนจะตั้งรกรากเป็นหลักแหล่งและทำอาชีพประมงพื้นบ้านด้วยทักษะและภูมิปัญญาที่สืบทอดต่อๆ กันมา
เกิดและเติบโตมากับทะเล ลูกทะเลทุกคนจึงผูกพันกับทะเล จากการซึมซับและดำเนินชีวิตตามแบบอย่างบรรพชน ลูกคนอูรักลาโว้ย ชัยรัตน์ ทะเลลึก หรือ รถ ก็รู้สึกไม่ต่างจากคนอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือเติบโตเป็นผู้ใหญ่ในวันนี้ก็ตาม
ความทรงจำวัยเยาว์ และวิถีบรรพบุรุษ สร้างสำนึกรักให้เกิดขึ้น ในใจลูกทะเล
ทุ่งแสงตะวันเคยถ่ายทอดวิถี ความเชื่อและประเพณีลอยเรือของคนอูรักลาโว้ยเมื่อ 20 ปีก่อน เป็นภาพแห่งความประทับใจกับประเพณีสำคัญของคนบ้านสังกะอู้และบ้านหัวแหลมแห่งเกาะลันตา ที่ร่วมกันสืบสานความเชื่อของบรรพบุรุษด้วยความเคารพและสามัคคี พิธีนี้ทำกันทุกปี ปีละ 2 ครั้ง ในช่วงขึ้น 13-15 ค่ำ เดือน 6 และเดือน 11 ซึ่งเป็นช่วงเปลี่ยนฤดูกาล ลมมรสุมพัดผ่านอาจทำให้เกิดอันตรายได้ ชาวเลจึงทำพิธีสะเดาะเคราะห์ ขอให้วิญญาณบรรพบุรุษและสิ่งศักดิ์สิทธิ์คุ้มครอง ปกป้องและปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกจากชีวิตและครอบครัว เพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้เกิดขึ้นกับทุกคนในชุมชน
พิธีสำคัญนี้ คนอูรักลาโว้ยแห่งกะลันตายังคงสืบทอดต่อเนื่องทุกปี ถึงแม้จะมี ชาวบ้านเข้าร่วมน้อยลง เพราะบางส่วนหันไปนับถือศาสนาคริสต์ แต่สำหรับ รถ ลูกทะเล ยังคงรักและอยากสืบทอดวิถีคนอูรักลาโว้ยเอาไว้ อย่างน้อยเริ่มจากครอบครัวของตัวเอง
ติดตามชีวิตและความคิดวันวานกับ วันนี้ของ รถ ชัยรัตน์ ทะเลลึก ลูกทะเลจากเกาะลันตา จ.กระบี่ วันเสาร์นี้ 13 พ.ค. ในรายการทุ่งแสงตะวัน ช่อง 3 ช่อง 13 และช่อง 33 เวลา 06.25-06.55 น. ตอน “ลูกทะเล” รวมทั้งทาง PayaiTv และ www.payai.com
