คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
น้าชาติ ประชาชื่น [email protected]
น้าชาติ อยากรู้ว่าหมอกมีขึ้นได้ ยังไง ทำไมบางทีเห็นตอนเช้ามากๆ บางวันหายไปเร็วมาก
เกี๊ยว
ตอบ เกี๊ยว
คำตอบนำมาจากเว็บไซต์กรมอุตุนิยมวิทยา ว่า หมอก (fog) เป็นน้ำในอากาศ หรือ ไฮโดรมีทีเออร์ (hydrometeor) ชนิดหนึ่งที่ประกอบด้วยกลุ่มละอองน้ำขนาดเล็กมาก มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ลอยอยู่ในอากาศใกล้พื้นดิน โดยปกติจะทำให้ทัศนวิสัยทางแนวนอนที่ผิวพื้นโลกลดลงเหลือน้อยกว่า 1,000 เมตร แต่บางครั้งก็อาจเกิดหมอกหนาทึบทําให้ทัศนวิสัยต่ำกว่า 100 เมตร ถ้าทัศนวิสัยมากกว่า 1,000 เมตร เรียกว่า หมอกบาง หรือหมอกน้ำค้าง (mist)
หมอกเกิดจากการกลั่นตัวของไอน้ำเมื่ออุณหภูมิในอากาศมีค่าเท่ากับอุณหภูมิจุดน้ำค้าง ไอน้ำจะกลั่นตัวเป็นละอองน้ำ หมอกกับเมฆจึงต่างกันเพียงว่า หมอกมีฐานอยู่ติดกับพื้นดิน ส่วนฐานเมฆอยู่เหนือพื้นดินขึ้นไป หมอกจะไม่เกิดเมื่ออุณหภูมิจุดน้ำค้างต่างจากอุณหภูมิอากาศเกิน 4 องศาฟาเรนไฮต์ หรือประมาณ 2.2 องศาเซลเซียส
หมอกแบ่งออกตามลักษณะการเกิด ดังนี้ 1.หมอกที่เกิดจากการเย็นตัวของอากาศ (Cooling fog) เป็นหมอกที่เกิดขึ้นภายในมวลอากาศ แบ่งย่อยออกได้อีก คือ 1.1 หมอกที่เกิดจากการแผ่รังสีความร้อน (radiation fog) เป็นหมอกที่เกิดเหนือพื้นดินในเวลากลางคืน และจางหายไปในเวลาเช้า ภายหลังดวงอาทิตย์ขึ้น
หมอกชนิดนี้มักเกิดในวันที่อากาศดี ท้องฟ้าแจ่มใส ลมอ่อน และอากาศมีความชื้นสูง เกิดจากในตอนกลางคืนพื้นดินจะคายความร้อนหรือแผ่รังสีออกได้มากเป็นเหตุให้พื้นดินเย็นลง อากาศในชั้นล่างที่อยู่ติดพื้นดินจะเย็นลงด้วย จนมีอุณหภูมิเท่ากับจุดน้ำค้าง ทำให้ไอน้ำในอากาศที่อยู่ใกล้พื้นดินกลั่นตัวเกิดเป็นหมอก
1.2 หมอกที่เกิดจากการพาความร้อนในแนวนอน (advection fog) หมอกที่เกิดขึ้นในชั้นต่ำๆ ของมวลอากาศชื้นซึ่งเคลื่อนที่ไปบนผิวพื้นที่เย็นกว่าจนทำให้อุณหภูมิของอากาศข้างล่างลดลงต่ำกว่าอุณหภูมิจุดน้ำค้าง หมอกชนิดนี้มักเกิดจากอากาศชื้นเคลื่อนที่ไปบนผิวพื้นน้ำที่เย็นจัด เช่น หมอกทะเล
1.3 หมอกลาดเนินเขา (up-slope fog) หมอกที่เกิดตามลาดเนินเขาด้านรับลม เนื่องจากอากาศยกตัวสูงขึ้นตามลาดเขาทำให้เกิดการขยายตัวแบบแอเดียแบติก (adiabatic expansion) แล้วเย็นลงจนถึงอุณหภูมิจุดน้ำค้างจนไอน้ำกลั่นตัวกลายเป็นหมอก
2.หมอกที่เกิดจากการระเหย (Evaporation fog) เกิดขึ้นโดยการระเหยอย่างรวดเร็วของน้ำจากผิวหน้าน้ำที่อุ่นและกระจายเข้าไปในมวลอากาศเย็นและมีเสถียรภาพคือมีการทรงตัวดี ทำให้มวลอากาศเย็นนั้นอิ่มตัวและเกิดเป็นหมอก ซึ่งแบ่งได้ดังนี้
2.1 หมอกในแนวปะทะอากาศ (frontal fog) หมอกที่เกิดขึ้นในบริเวณแนวปะทะอากาศ โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ หมอกซึ่งเกิดก่อนแนวปะทะอากาศอุ่น, หมอกซึ่งเกิดตามหลัง แนวปะทะอากาศเย็น และหมอกซึ่งเกิดขณะแนวปะทะอากาศเคลื่อนผ่าน
2.2 หมอกไอน้ำ (steam fog) หมอกที่เกิดจากการระเหย คือเมื่อไอน้ำระเหยเข้าไปหรือเพิ่มเข้าไปในอากาศซึ่งเย็นจัดกว่ามากและมีการทรงตัวดี ตัวอย่างเช่น มวลอากาศเคลื่อนผ่านแนวน้ำแข็งก่อนจะผ่านไปเหนือผิวพื้นทะเลที่อุ่น
หมอกจะสลายตัวมีหลักสังเกตดังนี้ 1.เมื่อมีความร้อนเกิดขึ้น เช่น ดวงอาทิตย์ส่องในตอนเช้า หมอกเมื่อได้รับความร้อนก็จะยกตัวกลายเป็นเมฆหรือระเหยกลายเป็นไอหมด 2.เมื่อลมมีกำลังแรงขึ้น หมอกจะสลายตัวได้เร็วขึ้น และ 3.เมื่อมีเมฆปกคลุมท้องฟ้ามากขึ้นจะทำให้หมอกสลายตัวยิ่งขึ้น
