โรงเรียนริมป่า บ้านป่าเนเจอร์สคูล – สําหรับเด็กเล็ก การเรียนๆ เล่นๆ ช่วยสร้างบรรยากาศให้เกิดการเรียนรู้ เด็กๆ มีความอยากเรียนรู้ อยากเล่น อยากลอง อยากสัมผัสธรรมชาติอยู่ในตัว การได้เรียนรู้โลกธรรมชาติ เชื่อมโยงไปสู่การเรียนรู้หลายด้านไม่มีสิ้นสุด
เกรียงไกร สุวรรณภักดิ์ สร้างพื้นที่การเรียนรู้แบบนี้ที่บ้านป่าเนเจอร์สคูล จ.สระบุรี พื้นที่สีเขียวติดเขาใหญ่ด้านทิศตะวันตก มีลำน้ำธรรมชาติ ล้อมรอบไปด้วยภูเขา อากาศสดชื่นเย็นสบาย บ้านป่าเนเจอร์สคูลเป็นโรงเรียนสอนพิเศษ เน้นการศึกษาธรรมชาติสำหรับเด็กหลายวัย ทั้งเด็กเล็กวัยอนุบาลไปจนถึงประถม และเด็กโตวัยมัธยม จัดตารางการเรียนรู้หลากหลาย พืช สัตว์ แมลง นก ทะเล สิ่งมีชีวิตในธรรมชาติ รวมถึงวิชาการออกไปใช้ชีวิตในธรรมชาติ
ทุกวิชาที่บ้านป่าเนเจอร์สคูล เด็กๆ เรียนรู้จากผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญ ให้ความสำคัญกับการลงมือทำด้วยตัวเอง ได้ประสบการณ์จริง เรียนบ้าง เล่นบ้าง เป็นการเรียนรู้ที่หลายครอบครัวฝันถึง บางวิชาเรียนต่อเนื่องจริงจังหลายครั้งในระยะเวลาหลายเดือน
การเรียนรู้ธรรมชาติสร้างอะไรให้เด็กๆ เกรียงไกรหรือครูเกรียงบอกว่า “ในการเรียนเรื่องธรรมชาติ เด็กๆ จะเห็นของจริงที่เป็นธรรมชาติ เด็กๆ มีพื้นฐานความอยากผจญภัย อยากเรียนรู้ อยากมองเห็น อยากสัมผัสอะไรมากมายไปหมด แต่บางทีพ่อแม่ที่อยู่ในเมืองมาตลอด พอพูดว่าไปเดินป่าก็จะคิดไปว่าน่ากลัว แต่ที่นี่เป็นจุดเริ่มเล็กๆ ที่ให้พ่อแม่มาลองดูว่าการเรียนรู้ในธรรมชาติเราอาจจะไม่ต้องไปเดินป่าสาหัสสากรรจ์ก็ได้ เรามาเรียนรู้ธรรมชาติที่อยู่รอบตัวอย่างนี้ นี่เป็นจุดเริ่มต้น”
เรียนแบบนี้แล้วได้อะไร “เวลาเรียนเรื่องพวกนี้เด็กๆ จะมองเห็นสิ่งต่างๆ แล้วจะสามารถเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ ที่อยู่ในธรรมชาติเข้าด้วยกัน เขาจะเริ่มมองเห็นว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่ในธรรมชาตินั้นเชื่อมต่อกัน ไม่ได้มีอย่างใดอย่างหนึ่งอยู่เพียงลำพัง มีการปฏิสัมพันธ์กัน มีการเกื้อกูลกันในระบบของธรรมชาติ เด็กๆ จะเริ่มมองเห็นว่าตัวเองนั้นเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติด้วย การเชื่อมโยงแบบนี้เวลาเขาคิดเรื่องอะไรที่จะมีผลต่อธรรมชาติ เขาอาจจะมองในอีกมุมมองหนึ่ง เขาจะคิดถึงธรรมชาติด้วยว่าจะมีผลกระทบอะไร”
แม้จะบอกว่าเป็นโรงเรียนสอนพิเศษ แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนจะเอาลูกมาปล่อยทิ้งไว้แล้วก็ไป ที่นี่เป็นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน พ่อแม่ที่มาบ่อยๆ คุ้นเคยกันแล้วก็จะดูแลแนะนำช่วยผู้ปกครองที่มาใหม่ๆ เป็นการเรียนรู้ไปโดยปริยาย ทุกคนจะเป็นครอบครัวเดียวกัน เป็นความอบอุ่นประทับใจ
ครอบครัวที่มาเจอกันตั้งแต่ลูกๆ ยังเล็กๆ จะอยู่เรียนรู้ร่วมกันไปยาวๆ ถึงตอนนี้ก็ 10 ปีแล้ว แรกๆ ผู้ปกครองส่วนใหญ่เป็นคน ในกรุงเทพฯ แต่ในปัจจุบันมีกลุ่มคนที่ทำ โฮมสคูลมากขึ้น บ้านป่าเนเจอร์สคูลจึงมีเด็กมาจากหลายที่หลายแห่ง เช่น ขอนแก่น เชียงใหม่ บุรีรัมย์ ภูเก็ต ตรัง ทุกครอบครัวกลายเป็นเพื่อนกัน เวลามีอะไรก็ส่งข่าวถึงกัน เหมือนเป็นครอบครัวเดียวกันที่ใหญ่ขึ้น เป็นสังคมอีกสังคมหนึ่งที่ดีในอนาคต
โรงเรียนบ้านป่ามีห้องโล่งๆ เพียงอาคารเดียว เป็นห้องสำหรับเรียนรู้ร่วมกัน พื้นที่ส่วนอื่นเปิดโล่งในธรรมชาติ มีสนามสำหรับกางเต็นท์ แคมปิ้ง มีคอร์สสั้นๆ และการเรียนรู้ต่อเนื่อง ปีนี้บ้านป่าเนเจอร์สคูลเริ่มทำโครงการวิจัยผีเสื้อกลางคืน เด็กๆ ก็จะเรียนกันไปยาวๆ 1 ปี น่าสนใจว่างานวิจัยของเด็กๆ จะเป็นอย่างไร
ติดตามการเรียนรู้ในแบบเรียนๆ เล่นๆ ของบ้านป่าเนเจอร์สคูลในรายการทุ่งแสงตะวัน เสาร์นี้ ตอน บันทึกธรรมชาติ 5 กันยายน 2563 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเฟซบุ๊ก “ทุ่งแสงตะวัน”
