คอลัมน์ รู้ไปโม้ด
สวัสดีค่ะ น้าชาติ หนูอยากทราบ วิธีการเก็บรักษาฟิล์มรักษาภาพถ่ายไว้ให้ยาวนะค่ะ ขอบคุณมากค่ะ
Nongree
ตอบ Nongree
เก็บคำตอบว่าด้วยฟิล์มกับภาพ ถ่ายมาจากนิตยสาร thailandoutdoor ที่แนะนำพอสรุปความได้ดังนี้
1.อายุความคงทนของฟิล์มสไลด์ขึ้นอยู่กับที่เก็บ คือต้องเก็บไว้ในที่มืด ในสภาพแวดล้อมที่ดี ซึ่งในความเป็นจริงอาจจะไม่ได้เป็นเช่นนั้น ถ้าเราฉายภาพสไลด์ผ่านทางเครื่องฉายสไลด์ จะพบว่าระยะเวลาจาก 100 ปี จะเหลือเพียง 100 นาทีเท่านั้นเอง ดังนั้น เพื่อที่จะยืดอายุความคงทนของฟิล์มสไลด์ อย่าฉายสไลด์เป็นเวลานานกว่าที่จำเป็นจริงๆ หรือถ้าหลีกเลี่ยงไม่ได้ ก็ควรจะดุปสไลด์ไว้เพื่อฉายโดยเฉพาะ แล้วเก็บฟิล์มสไลด์ต้นฉบับไว้ในที่มืด หรืออย่างน้อยก็ในที่ซึ่งไม่สว่างเกินไป โดยใช้แฟ้มเก็บสไลด์ที่ผลิตมาได้มาตรฐาน และควรเก็บไว้ในที่มีอุณหภูมิต่ำ ถึงกระนั้นก็ตาม ถ้าฟิล์มสไลด์เกิดเสียหาย มีรอยขีดข่วน หรือสีสันซีดจาง ก็ยังสามารถแก้ไขฟิล์มสไลด์ให้เหมือนเดิม กระทั่งดีกว่าเดิมได้ โดยการใช้เทคโนโลยีระบบดิจิตอล
2.ฟิล์มเนกาทีฟสี อายุความคงทนของฟิล์มเนกาทีฟสีน้อยกว่าของฟิล์มสไลด์ ในทางทฤษฎีมีอยู่ว่า ควรจะพรินต์ฟิล์มเนกาทีฟสีเพียงครั้งเดียวแล้วก็เก็บฟิล์มไว้เลย แต่เป็นที่น่าเสียดายว่าภาพ พรินต์นั้นก็มีอายุความคงทนไม่มากเช่นเดียวกัน ทำให้ต้องพรินต์ฟิล์มเนกาทีฟสีอยู่เรื่อยๆ อายุความคงทนของฟิล์มเนกาทีฟสีประมาณ 25-50 ปี (โดยเก็บไว้ในสภาพแวดล้อมแบบเดียวกัน) โดยเฉพาะอายุความคงทน 50 ปี ถือว่ามีความเป็นไปได้เพราะการซีดของ อีมัลชั่น (Emulsion) สามารถถูกแก้ไขได้ในระดับหนึ่งในกระบวนการพรินต์ภาพ ทั้งนี้ การเก็บรักษาฟิล์มเนกาทีฟสีก็เช่นเดียวกับการเก็บฟิล์มสไลด์ คือควรเก็บไว้ในที่มืด อุณหภูมิและความชื้นที่พอเหมาะ
3.ภาพถ่าย เป็นความจริงที่ว่า ภาพสีที่เก็บไว้ในที่มืดจะมีอายุความคงทนกว่าภาพสีที่นำมาแขวนหรือตั้งโชว์ไว้ แต่โดยทั่วไปแล้วใครเล่าจะเก็บภาพสีไว้ในที่มืด และภาพสีที่พรินต์ด้วยกระบวนการ Ilfochrome (หรือที่เรียกกันว่า Cibachrome) จะมีอายุความคงทนนานกว่าภาพสีทั่วไป
ส่วนการโชว์ภาพสีควรมีกระจกหรือแผ่นอะครีลิกปิดอยู่เพื่อป้องกันรังสี UV ซึ่งเป็นอันตรายต่อภาพสี และไม่ให้กระจกหรือแผ่นอะครีลิกสัมผัสกับผิวกระดาษของภาพสีโดยเด็ดขาด นอกจากนั้น แสงอาทิตย์โดยตรง หรือแสงไฟฟลูออเรสเซนส์ ก็ทำให้อายุความคงทนของภาพสีลดลง เพราะแสงเหล่านี้มีรังสี UV มาก และอย่าแขวนภาพสีไว้ในที่ซึ่งมีความชื้นและอุณหภูมิสูง
สรุปว่า ฟิล์มและภาพถ่าย ถ้าเป็นไปได้ควรจะเก็บไว้ในที่ ซึ่งมีความชื้นน้อย (ความชื้นสัมพัทธ์น้อยกว่า 40%) มีอุณหภูมิที่พอเหมาะ (ประมาณ 10-25 องศาเซลเซียส) มีแสงน้อย และควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการเก็บภาพที่ได้มาตรฐานซึ่งผลิตมาเพื่อการนี้โดยเฉพาะ เช่น แฟ้มใส่ฟิล์ม อัลบั้มใส่รูป เป็นต้น
โดยมีข้อที่ควรพิจารณาดังนี้
1.กรด กรดที่มีอยู่ในกระดาษ, พลาสติก, หมึก หรือกาว จะทำให้ภาพพรินต์หรือฟิล์มมีสีซีดเหลืองได้ และกรดยังสามารถระเหยไปทำอันตรายภาพหรือฟิล์มอื่นๆ ได้ด้วย ดังนั้นควรตรวจสอบก่อนว่าผลิตภัณฑ์ที่จะใช้นั้น มีความเป็น กรดอยู่หรือไม่ โดยใช้ปากกาทดสอบความเป็นกรดของ Light Impressions
2.PVC และ PVA พลาสติกที่ทำจากสารเหล่านี้จะทำให้ภาพหรือฟิล์มซีดเหลือง เนื่องจากมีส่วนประกอบของก๊าซ Chlorine Halogen ซึ่งเป็นก๊าซกัดกร่อน ที่ปลอดภัยคือพลาสติกที่ทำจาก Polyethylene, Polyester, Polypropylene, Mylar D และTri-Acetate
3.อัลบั้มแบบแม่เหล็ก เป็นอัลบั้มที่ใช้แว็กซ์เคลือบไว้บนกระดาษ ทำให้ภาพพรินต์ติดอยู่บนกระดาษ แล้วมีแผ่นพลาสติกคลุมป้องกันไว้อีกชั้น แต่ในขณะที่พลาสติกอาจปลอดภัยสำหรับภาพ แว็กซ์จะทำให้ภาพซีดเหลือง จึงไม่ควรใช้อัลบั้มแบบนี้
