สดจากเยาวชน: วิถี “ปกาเกอะญอ” เรียบง่าย–รวยธรรมชาติ “อร่อย 0 บาท”
สดจากเยาวชน: วิถี “ปกาเกอะญอ” – เราไม่อาจปฏิเสธได้เลยว่าสิ่งต่างๆ ในโลกนี้ล้วนพึ่งพาอาศัยกันและกัน เช่นเดียวกับมนุษย์ที่ต้องพึ่งพาพืชพรรณเพื่อบริโภคให้ดำรงชีวิตต่อไปได้
แต่ในปัจจุบัน หากเปรียบเทียบความสมดุลกันของการพึ่งพาแล้ว มนุษย์พึ่งพาธรรมชาติมากเกินไปเสียจนบางครั้งเป็นการรุกล้ำ ระราน จนก่อเกิดผลเสียมากมาย สะท้อนกลับมาสู่ชีวิตมนุษย์เป็นวงกว้าง เช่น การตัดไม้ทำลายป่า ส่งผลให้โลกร้อน เกิดความแปรปรวนของธรรมชาติ น้ำแล้ง น้ำท่วม
ความอุดมสมบูรณ์ของคะเนจือทะ
ในขณะเดียวกันก็ยังมีพื้นที่อีกมากที่ยังคงพึ่งพาอาศัยธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า อย่างเช่นผู้คนในชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่มีวิถีชีวิตเรียบง่าย พึ่งพาอาศัยธรรมชาติเท่าที่จำเป็นมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
ความเรียบง่ายที่แสดงออกมาอย่างชัดเจนคือการปลูกบ้านสร้างเรือน ชาวเขาปกาเกอะญอจะไม่ตัดไม้ถางที่เพื่อปลูกสร้าง แต่เป็นการปลูกบ้านเรือนแทรกตามพื้นที่ว่างระหว่างต้นไม้ หรือหากตัดก็ตัดเพียงเท่าที่ใช้ หรือสิ่งที่สะท้อนความเรียบง่ายอีกอย่างคือการหาอยู่หากินที่ยังคงพึ่งพาจากพืชพรรณรอบบ้าน รอบป่า เก็บกิน รอเติบโตขึ้นใหม่ วนเป็นวงจรการพึ่งพาที่น่าชื่นชม
“เวลาชาวบ้านไปไร่ ระหว่างทางจะเด็ดผักที่ขึ้นริมไร่ริมป่ากลับมาด้วยค่ะ มีทั้งผักแว่น ผักกูด และอีกหลายอย่างที่ขึ้นตามธรรมชาติค่ะ” แบม ด.ญ.มึเกล่อดา แก้วลืมไพร นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ศูนย์การเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านคะเนจือทะ ต.แม่อุสุ อ.ท่าสองยาง จ.ตาก ที่อาศัยอยู่ที่บ้านคะเนจือทะมานานกว่า 3 ปีบอกเล่า
แบม ด.ญ.มึเกล่อดา แก้วลืมไพร
แบมเป็นเด็กชาวปกาเกอะญอที่มาเรียนและใช้ชีวิตที่บ้านคะเนจือทะเป็นหลัก เห็นวิถีปกาเกอะญอที่พึ่งพาธรรมชาติเช่นนี้เช่นเดียวกับบ้านของแบมด้วย
ในวันหยุดแบมและเพื่อนๆ จะพากันเข้าไร่ ลัดเลาะหาเก็บผัก จับปลา กุ้ง ปู ตามลำธาร มาทำเมนูอร่อยกินร่วมกัน วันนี้ก็เช่นกัน เด็กๆ ตั้งใจจะทำน้ำพริกตาดำ เมนูพื้นถิ่นที่กินกันทุกครัวเรือน “เราจะมาเก็บผักไปต้มกินแกล้มน้ำพริกค่ะ” แบมพูดพลางก้มเด็ดผักเผ็ดป่า ดอกเหลืองจิ๋วที่ขึ้นที่ขอบคันนา
การเข้าป่าเก็บผัก หาอยู่หากินเรียบง่ายนี้ ไม่ใช่เพียงสะท้อนวิถีชาวปกาเกอะญอเท่านั้น แต่ยังเป็นการบอกให้เราเห็นว่าเมื่อเราดูแลธรรมชาติ ธรรมชาติก็จะดูแลเรา หากในอดีตที่ผ่านมา ชาวปกาเกอะญอไม่ช่วยกันดูแลรักษาป่าไม้เอาไว้ ความชุ่มชื่น อุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรต่างๆ ในวันนี้ คงไม่มีเหลือให้เห็น การหาอยู่หากินใกล้บ้านเช่นนี้อาจไม่มีอยู่จริง
เข้าป่ากัน
“แต่ทุกวันนี้เริ่มปลูกข้าวโพดกันมากขึ้นค่ะ พื้นที่ป่าหายไป หาของป่ากินไกลขึ้น หนูรู้สึกเสียดายมากค่ะ” แบมกล่าวพลางชี้ไปให้เห็นเขาหัวโล้นในพื้นที่
ในอดีตชาวปกาเกอะญอทำการเกษตรแบบไร่หมุนเวียน ทำให้มีผลผลิตเก็บกินตลอดฤดูกาล ไม่ทำลายพื้นที่ ดิน ป่า แต่ในปัจจุบันช่างน่าเศร้าเพราะมีชาวบ้านบางส่วนหันมานิยมการปลูกพืชเชิงเดี่ยว เช่น ข้าวโพดและมันสำปะหลัง ทำให้พื้นที่สีเขียวบนภูเขาเริ่มหายไป จนน่ากังวลว่าในอนาคตพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ด้วยน้ำ ป่า อาหารนี้จะเป็นอย่างไร
ติดตามแบมและเพื่อนๆ เข้าป่า หาอยู่หากินด้วยเมนู 0 บาท ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน วิถีเรียบง่าย วิถีปกาเกอะญอ วันเสาร์ที่ 4 กุมภาพันธ์ 2566 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 และทางเพจทุ่งแสงตะวัน เวลา 07.30 น.
นี่คือผักเผ็ดป่าค่ะ
เขาหัวโล้น
บ้านเรือนชาวปกาเกอะญอ
ไร่ข้าวโพด
————————————————————————————————————-
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ รายงาน
————————————————————————————————————-
