สวนเกษตรไฮเปอร์ปราจีนฯ ท้าพิสูจน์ทุเรียน‘กลิ่นดอกไม้’

ในบรรดาผู้ชื่นชอบทุเรียนย่อมรู้ดีว่าทุเรียนปราจีนบุรีสุดยอดแค่ไหน บวกกับการได้ขึ้นทะเบียนเป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indication : GI) เมื่อปี 2559 ก็ยิ่งทำให้ทุเรียนที่นี่ โดดเด่น

วันก่อน ‘คุณชาญณรงค์ มณีรัตน์’ ผู้อำนวยการกลุ่มสารนิเทศฯ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พาไปชมสวนเกษตรไฮเปอร์ ต.ไม้เค็ด อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี ของ ‘คุณสุชาติ วงษ์สุเทพ’ ซึ่งเป็นสวนหนึ่งในโครงการวิจัย เรื่อง การพัฒนาเกษตรกรไทยสู่ Smart Farmer (กรณีศึกษาการพัฒนาเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนเพื่อการส่งออก) โดย รศ.ดร. วรภัทร วชิรยากรณ์ คณะวิทยาศาสตร์ฯ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ผู้คิดค้นนวัตกรรมการให้น้ำทุเรียนแบบลุ่มน้ำ หรือน้ำขึ้นน้ำลงที่ได้รับอิทธิพลจากดวงจันทร์ (Basin Fertigation) และนวัตกรรมการสร้างระบบนิเวศชักนำรากลอย สามารถแก้ปัญหารากเน่า โคนเน่า ปัญหาไส้ซึมและเต่าเผาได้ ที่สำคัญเนื้อทุเรียนละเอียด ไม่มีเสี้ยน และมีกลิ่นหอมของดอกไม้

รศ.ดร.วรภัทรเล่าว่า ได้นำนวัตกรรมการให้น้ำทุเรียนแบบ Basin Fertigation และนวัตกรรมการสร้างระบบนิเวศชักนำรากลอย มาถ่ายทอดให้กับคุณสุชาติ เนื่องจาก 2 ปีที่แล้ว สวนนี้เจอปัญหาใบโทรม ใบเล็ก ยอดทุเรียนแห้งเป็นก้านธูป บางแปลงมีโรค รากเน่าโคนเน่า เมื่อใช้นวัตกรรมดังกล่าวต้นทุเรียนฟื้นกลับมาแข็งแรง มีภูมิต้านทานโรคและแมลง แต่ละกิ่งแตกยอดได้ 3 ครั้งในหนึ่งปี เมื่อถึงเวลาออกดอกไม่ต้องกักน้ำและราดสารควบคุมการเจริญเติบโต ดอกสามารถออกมาเองเมื่อกระทบหนาวตามธรรมชาติ และความสมบูรณ์ของต้น จากระบบนิเวศของรากที่พึ่งพากับจุลินทรีย์ช่วยตรึงธาตุอาหาร เป็นผลให้ลดการใช้ปุ๋ยและสารเคมีเกษตรอย่างมาก

ทั้งนี้ได้ปรับเปลี่ยนระบบการให้น้ำกับต้นทุเรียนจากเดิมที่ให้น้ำตอนกลางคืนมาเป็นแบบ Basin Fertigation โดยแบ่งการให้น้ำ ออกเป็น 3 ช่วงในแต่ละวัน ช่วงเช้าก่อน 08.00 น. ให้น้ำเต็มความสามารถอุ้มน้ำของดิน พืชสามารถดึงน้ำและธาตุหลักและธาตุรองเพื่อใช้ในการสังเคราะห์แสงได้ ช่วงที่ 2 เวลา 11.00-12.00 น. เป็นเวลาที่ทุเรียนและไม้ผลทั่วไปที่ปลูกในแปลงแบบไม่ยกร่องสวน มักหยุดการสังเคราะห์แสงและเป็นช่วงที่น้ำในระบบน้ำใต้ดินและระบบน้ำในแถบลุ่มน้ำมีน้ำขึ้นน้ำลงสูงสุดในช่วงวัน จึงมีการให้น้ำช่วงนี้ตามน้ำขึ้นน้ำลงจากอิทธิพลของดวงจันทร์ เป็นช่วงที่ทำให้ทุเรียนสร้างกลิ่นหอมดอกไม้เฉพาะตัวออกมา ช่วงที่ 3 เวลา 13.00 และ 14.00 น. ช่วงนี้ในพื้นที่ปลูกแบบไม่ยกร่องสวนทุเรียนจะปิดปากใบเช่นกัน ต่อไปจนแสงสุดท้ายประมาณ 16.00 น. รวมแล้วทำให้ทุเรียนสามารถสังเคราะห์แสงได้นาน 6-8 ชั่วโมง

“เนื้อทุเรียนหมอนทองและพันธุ์อื่นๆ เนื้อแห้ง ไม่เป็นไส้ซึม เต่าเผา เนื้อที่เหนียวเนียนละเอียดเป็นครีมคล้ายชีสเค้ก เนื้อมีกลิ่นหอมดอกไม้เฉพาะตัว เส้นใยละลายน้ำได้ทั้งหมด ไม่มีเส้นใยติดฟันเวลาบริโภค เป็นที่ต้องการของผู้บริโภคอย่างมาก ถึงกับต้องจองข้ามปี”

ด้านคุณสุชาติ ซึ่งมีอาชีพหลักเป็นวิศวกรไฟฟ้า แต่มาทำเกษตรในวันหยุด บอกว่า สวนนี้มีเนื้อที่ 4 ไร่ มีทุเรียน 70-80 ต้น รวมแปลงอื่นอีกทั้งหมด 10 ไร่ ปลูกทุเรียนหมอนทองมากที่สุด รองลงมา ก้านยาว มูซังคิง และพันธุ์อื่นๆ บ้าง และปลูกผลไม้อื่นๆ ด้วย ไม่ว่าจะเป็นเงาะ ลองกอง ขนุน มังคุด และฝรั่ง ก่อนหน้านี้แม่ทำพันธุ์ไม้ขาย มีมะยงชิดและมะนาว ตนเริ่มปลูกเมื่อ 10 ปีที่ผ่านมา หลังมารับช่วงต่อ มีผลผลิตขายได้ช่วง 4-5 ปีที่แล้ว

ช่วงเริ่มต้นทำเกษตรเน้นระบบอินทรีย์ชีวภาพ แต่ไม่ตอบโจทย์และเหนื่อยเกินไป เลยมาลองใช้เคมี ซึ่งได้ผลผลิตดี ทว่าค่าใช้จ่ายสูง และความอร่อยยังไปไม่สุด ขณะที่ตนต้องการให้ทุเรียนในสวนอร่อยกว่าทุเรียนนนทบุรี จึงไปอบรมนวัตกรรมนี้กับรศ.ดร.วรภัทร ซึ่งเน้นนวัตกรรมการให้น้ำแบบลุ่มน้ำและการชักนำรากลอย โดยมีกองฮิวมัสรอบต้นและใช้ไม้ไผ่วางให้มีรูอากาศ ต้นทุเรียนจึงมีอาหารกินตลอด และแม้ฝนจะตกน้ำก็ไม่ขัง ทำให้ทุเรียนไม่เจอปัญหาไส้ซึม

ปกติในแต่ละวันน้ำขึ้นสูงสุดและต่ำสุดไม่เท่ากัน ในรอบ 15 ค่ำ น้ำจะขึ้นสูงสุด และ 8 ค่ำ น้ำจะลดต่ำสุด ขึ้นมาแรม 1 ค่ำขึ้นมาสูงสุดอีกรอบหนึ่ง วนเวียนไปตามแต่ละรอบวันพระ ทำให้ทุเรียนเกิดความเครียด และทำให้เกิดกลิ่นขึ้นมา ซึ่งเป็นกลิ่นดอกไม้ ใกล้เคียงดอกพุด พวกเส้นใยจะละเอียด ทุกคนพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าทำไมทุเรียนไม่เห็นมีกลิ่นทุเรียน ถ้าไปรอทุเรียนสุกแล้วดมกลิ่นอาจไม่เจอจากทุเรียนของสวนไฮเปอร์ เพราะทุเรียนที่นี่ไม่ใช่กลิ่นทั่วไป กลิ่นนี้เกิดจากการให้น้ำในระบบเบซินฯ เป็นความเครียดแล้วจะหลั่งสารพวกนี้ออกมา

ระบบน้ำในสวนเป็นมินิสปริงเกลอร์ โดยทำระบบน้ำขึ้นน้ำลงผลไม้ทุกต้นทั้งสวน พบว่ามะปรางหวานลูกดกมาก ได้เป็นร้อยก.ก.

คุณสุชาติเล่าด้วยว่า ปีที่แล้วได้ผลผลิตเยอะมากไม่ต่ำกว่า 6 ตัน ปีนี้คาดว่าน่าจะน้อยกว่าประมาณ 5 ตันเพราะสภาพอากาศแปรปรวนมากเกินไป โชคดีปีนี้ราคาดีกว่าเพราะผลผลิตน้อย ก.ก.ละประมาณ 200-220 บาท ปีที่แล้ว 150-180 บาท แต่ปีนี้ที่สวนคุณภาพมากขึ้น

“สวนเราเน้นขายออนไลน์และขายปลีกเอง ผมไม่เคยขายส่งให้พ่อค้าหรือล้ง เพราะอยากให้ทุกคนได้ซื้อที่สวน ซึ่งราคาอาจจะสูงเพราะการทำคุณภาพ เราเป็นเกษตรปลอดภัย ผมมั่นใจว่าทุเรียนที่บริหารจัดการด้วยแนวทางของรศ.ดร.วรภัทร แตกต่างจากทุเรียนสวนอื่น ตรงที่เนื้อทุเรียนเนียนละเอียด มีความเป็นครีม ไม่มีเส้นใย ละลายในปาก มีกลิ่นดอกไม้ ถ้าอยากทดสอบว่าทุเรียนเราสมราคาหรือไม่ โทร.08-5835-0829 หรือเพจเฟซบุ๊ก สวนเกษตรไฮเปอร์”

นับเป็นเกษตรกรอีกรายที่นำนวัตกรรมจากงานวิจัยมาใช้ประโยชน์ ทำให้ได้ทุเรียนมีคุณภาพเป็นที่ต้องการของผู้บริโภค

ภาวิณีย์ เจริญยิ่ง