สดจากเยาวชน : ไอเดียเด็กไทย! ทดลองบนอวกาศ

กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโน โลยีแห่งชาติ (สวทช.) เผยความสำเร็จของเยาวชนไทย เมื่อ “แจ๊กซ่า” คัดเลือกไอเดียการทดลอง เรื่อง “การเคลื่อนที่ของวัตถุที่มีน้ำหนัก ต่างกันภายในสลิงกี้ในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง” (Inside the Slinky) ของ น.ส.ศวัสมน ใจดี นักเรียนชั้นม.6 โรงเรียนศรีบุณยานนท์ และ น.ส.วริศา ใจดี นักเรียนชั้นม.4 โรงเรียนสาธิต มศว ปทุมวัน ขึ้นไปทดลองในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วงบนสถานีอวกาศนานาชาติ

นางกุลประภา นาวานุเคราะห์ ผู้ช่วย ผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า สวทช. และสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) (สทอภ.) ร่วมกับองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น หรือ แจ๊กซ่า (Japan Aerospace Exploration Agency : JAXA) จัดทำโครงการ Asian Try Zero-G 2018 เพื่อเปิดรับแนวคิดการทดลองวิทยาศาสตร์จากเยาวชนไทยส่งให้มนุษย์อวกาศญี่ปุ่น นายโนริชิเงะ คะไน เลือกนำไปใช้ทดลองในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วงบนสถานีอวกาศนานาชาติ

“ในโครงการมีเยาวชนภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก จากนิวซีแลนด์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ เวียดนาม ญี่ปุ่น รวมทั้งประเทศไทย สนใจส่ง ไอเดียการทดลองวิทยาศาสตร์เข้าร่วมจำนวน 40 เรื่อง ทางแจ๊กซ่า คัดเลือกไอเดียเด็กไทย 1 เรื่อง คือ “การเคลื่อนที่ของวัตถุที่มีน้ำหนักต่างกันภายในสลิงกี้ในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง” ของ น.ส.ศวัสมน ใจดี และ น.ส.วริศา ใจดี ขึ้นไปทดลองจริงในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง บนสถานีอวกาศนานาชาติ เมื่อวันที่ 13 ก.พ.ที่ผ่านมา

เยาวชนทั้งสองร่วมรับชมการถ่ายทอดสดการทดลองจากสถานีอวกาศนานาชาติ ผ่านห้องบังคับการที่ศูนย์อวกาศสึคุบะ และร่วมกิจกรรมหลักสูตรฝึกมนุษย์ อวกาศระยะสั้น 1 วัน ร่วมกับเยาวชนจาก 4 ประเทศ ได้แก่ ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และสิงคโปร์”

น.ส.วริศา กล่าวว่า ตนและพี่สาวสนใจและติดตามโครงการ Asian Try Zero-G 2018 มาก และร่วมส่งข้อเสนอการทดลองทางอวกาศเข้าร่วมทุกปีตั้งแต่ปี 2558 ปีแรกก็ได้รับเลือก รู้สึกสนุกอยากส่งอีกเรื่อยๆ จึงพยายามศึกษาดูการทดลองในปีเก่าๆ เพื่อไม่ให้แนวคิดซ้ำเดิม

“ในปีนี้เห็นว่าสลิงกี้ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่มีให้เลือกใช้แต่ไม่ค่อยถูกนำมาใช้ จึงไปค้นหาสลิงกี้ที่มีในกล่องของเล่น สิ่งที่พบคือสลิงกี้ที่พลิกไปมาและมีตัวต่อของเล่นเข้าไปอยู่ในนั้น หากเราดึงสลิงกี้ให้ยืดออก ของเล่นข้างในก็จะร่วงตกลงมาตาม แรงโน้มถ่วงของโลก จึงเกิดแนวความคิดไอเดียการทดลองเพื่อศึกษาดูการเคลื่อนที่ ของวัตถุที่มีน้ำหนักต่างกันภายในสลิงกี้ในสภาพไร้แรงโน้มถ่วง

โดยเราจะออกแรง กระทำในลักษณะที่ต่างกันกับสลิงกี้ที่ภายในช่องว่างบรรจุลูกบอลทำจากวัสดุต่างกันและมีน้ำหนักต่างกัน แต่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากัน เช่น จับสลิงกี้ยืดออกในแนวนอน ยืดออกในแนวตั้ง พลิกกลับไปมา แล้วสังเกตดูการเคลื่อนที่ของลูกบอลวัสดุต่างกันคือฟองน้ำ ไม้ พลาสติก และลูกเหล็ก”

ด้าน น.ส.ศวัสมน กล่าวถึงผลการทดลองว่า จากการทดลองในครั้งนี้พบว่าในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง น้ำหนักของวัตถุไม่มีผลต่อทิศทางการเคลื่อนที่ของวัตถุภายในสลิงกี้เลย สิ่งที่มีผลคือแรงกระทำจากภายนอกที่กระทำต่อสลิงกี้ ผลการทดลองเป็นไปตามสมมติฐานที่ตั้งไว้ แต่มีจุดสังเกตอีกอย่างหนึ่งคือหากเราใช้สลิงกี้ที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ขึ้น โดยใช้วัตถุที่มีน้ำหนักเท่ากันแต่มีรูปทรงแตกต่างกัน การเคลื่อนที่ของวัตถุนั้นๆ ภายในสลิงกี้จะเหมือนหรือแตกต่างไปจากเดิมอย่างไร หากมีโอกาสอยากจะทดลองเพิ่มเติม

“สิ่งที่ได้จากผลการทดลองนี้ทำให้เราทั้งสองคนคิดถึงหลักการเคลื่อนย้ายวัตถุจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง โดยออกแรงกระทำที่ท่อนำส่ง วัตถุไม่ว่าหนักหรือเบาจะถูกทำให้เคลื่อนที่ได้โดยการออกแรงที่เท่ากันในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง หลักการนี้นำไปประยุกต์ใช้ได้ในอวกาศ อนาคตในเรื่องการขนส่งสิ่ง ของระหว่างจุดสองจุดในท่อนำส่งระบบสุญญากาศ

การมีโอกาสร่วมชมการทดลองที่ถ่ายทอดสดจากสถานี ISS มายังภาคพื้นดินที่ห้องบังคับการที่ศูนย์อวกาศเมืองสึคุบะ น่าตื่นเต้นและเป็นประโยชน์กับพวกเรามาก เพราะได้เห็นได้พูดคุยกับมนุษย์อวกาศโดยตรง ได้เปิดโลกทัศน์จากการรับฟังแนวความคิดการทดลองของเพื่อนๆ ประเทศอื่นๆ รวมทั้งการเข้าชม Tsukuba Expo Center และเข้าร่วมกิจกรรมจำลองการฝึกทำภารกิจบนอวกาศ แม้จะไม่ได้ขึ้นไปอยู่บนอวกาศตามที่เราฝันกันไว้จริงๆ แต่พวกเราก็ใกล้ความฝันขึ้นมาอีกขั้นหนึ่งแล้ว”

น้องศวัสมน ยังวาดภาพ นายโนริชิเงะ คะไน มนุษย์ อวกาศญี่ปุ่น เพื่อมอบให้เป็นที่ระลึกแทนคำขอบคุณ โดยเจ้าหน้าที่แจ๊กซ่าสแกนภาพวาดและส่งผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตให้นายโนริชิเงะที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่บนสถานีอวกาศนานาชาติ

สร้างความประทับใจให้กับมนุษย์อวกาศและเป็นการสานฝันสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนไทย ทั้งสองอย่างมาก