ในอดีตบรรพบุรุษของชาวคอนสาร จ.ชัยภูมิ เป็นดั่งนักเดินทาง เพราะก่อนการก่อตั้งเมือง นายภูมิ ชาวนครไทย จ.พิษณุโลก เดินทางตามหาดินประสิวเพื่อส่งเป็นเครื่องบรรณาการ ในสมัยรัชกาลที่ 1 จนมาพบทำเลสร้างเมืองซึ่งเพียบพร้อมด้วยทรัพยากรและธรรมชาติ จึงชักชวนพี่น้องที่อยู่ฝั่งหลวงพระบางซึ่งเป็นภูมิลำเนาเดิมของนายภูมิส่วนหนึ่ง และจากนครไทยส่วนหนึ่ง เข้ามาตั้งรกรากขยายครอบครัวและได้ขึ้นเป็นเจ้าเมืองคอนสารคนแรก ชื่อว่า “หลวงพิชิตสงคราม” หรือ “ปู่หมื่นอร่ามกำแหง” คอนสารจึงกลายเป็นชุมชนใหญ่สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน
ปู่หมื่นอร่ามกำแหง
คอนสารยังอุดมสมบูรณ์
ด้วยเหตุผลของเชื้อสายบรรพบุรุษที่อพยพมาจากนครไทยและหลวงพระบาง ทำให้คอนสารเป็นอีสานที่แตกต่างและงดงาม ชาวบ้านมักเรียกตัวเองว่า “ไทคอนสาร” มีสำเนียงการพูดแบบหลวงพระบาง มีวัฒนธรรมและประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ รวมไปถึงภูมิปัญญาอาหารที่บอกเล่าวิถีบรรพชนไว้ได้อย่างดี
“คั่วเนื้อคั่วปลา” เกิดขึ้นจากภูมิปัญญาของบรรพชนคนคอนสารที่ต้องเดินทางบ่อยๆ ทั้งเข้าป่า ทั้งเข้าไร่ ก่อเกิดเป็นเมนูถนอมอาหารที่แสนอร่อย
คั่วเนื้อคั่วปลา
ย่างเนื้อสัตว์ให้แห้ง
กรรมวิธีที่สำคัญคือการนำเนื้อสัตว์ที่หามาได้จากป่า ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ชนิดใดก็ตาม นำมาทำให้แห้ง ทั้งการย่าง การตากแดด เพื่อคงอายุของอาหารให้เก็บรักษาได้นาน ผสมคลุกเคล้ากับสมุนไพร 8 ชนิดที่เป็นดั่งยาบำรุงร่างกายแก่คนทำงาน มีทั้งขมิ้น ข่า พริกแห้ง กระชาย ตะไคร้ ใบมะกรูด หอมแดง และกระเทียม ตำจนละเอียดแล้วนำไปคั่วกับกะทิ รวมกับเนื้อสัตว์ที่ทำให้แห้งแล้ว คั่วทั้งหมดรวมกันจนแห้งสนิท กลายเป็น “คั่วเนื้อคั่วปลา” ที่มีรสชาติอร่อยกลมกล่อม ทั้งความหวาน เผ็ด เค็ม เข้ากันอย่างลงตัว กินแกล้มข้าวเหนียวและผักพื้นบ้านนานาชนิด
ร่วมมือกันทำทั้งบ้าน
สมุนไพร 8 ชนิด
คั่วเนื้อคั่วปลาจึงเป็นเมนูอร่อยและยังดีต่อสุขภาพ เพราะช่วยบำรุงร่างกาย ล้างสารพิษ กระตุ้นการไหลเวียนเลือด รวมไปถึงดูแลระบบทางเดินอาหารด้วย
นิสาช่วยทำคั่วเนื้อคั่วปลา
“เราจะทำคั่วเนื้อคั่วปลาในช่วงบุญเดือนสี่ไทคอนสารกับบุญเดือนสารทค่ะ” นิสา ด.ญ.กนกวรรณ นามวิจิตร เด็กรุ่นใหม่ของคอนสารที่รู้จักคุ้นเคยกับรสชาติคั่วเนื้อคั่วปลาเป็นอย่างดี แต่ประเพณีบุญเดือนสี่ในปีนี้ นิสาและน้องๆ ได้รู้จักวิธีทำกันด้วย
คั่วเนื้อคั่วปลาในงานบุญเดือนสี่
ตามนิสาและครอบครัวไปทำคั่วเนื้อคั่วปลาที่คอนสาร ชัยภูมิ และชมความงดงามของประเพณีไทคอนสารด้วยกัน ในรายการทุ่งแสงตะวัน ตอน เมนูรวมใจ วันเสาร์ที่ 11 พ.ค. 2567 ทางช่อง 3 กด 33 เวลา 05.05 น. และทางเพจทุ่งแสงตะวัน Youtube Payai TV เวลา 07.30 น.
รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ
