ที่น้ำตกวังหินลาด หมู่ที่ 1 ตำบลโพรงจระเข้ อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง สถานที่ท่องเที่ยวชุมชนโอท็อปนวัตวิถี คลาคล่ำไปด้วยนักท่องเที่ยวที่เดินทางไปพักผ่อนเล่นน้ำคลายร้อน ส่วนใหญ่จะไปเป็นครอบครัว นำอาหารไปปูเสื่อรับประทานร่วมกัน ส่วนที่ไม่ได้นำอาหารไปเองก็ซื้อจากร้านค้าของชาวบ้าน สร้างความคึกคักและสร้างรายได้เข้าสู่ชุมชน
นอกจากนั้นยังมีเด็กและเยาวชนจากคณะมโนราห์ “นิรุท ศ.แปลกศิลป์” คณะมโนราห์ในพื้นที่ รวมกลุ่มกันรำมโนราห์เปิดหมวกหารายได้เสริมและสร้างเสริมประสบการณ์การรำมโนราห์ ในทุกๆ วันอาทิตย์ ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก ต่างหยอดเงินลงในกล่องเพื่อเป็นขวัญกำลังใจให้น้องๆ ตลอดช่วงการแสดง
น้องๆ จะแบ่งกลุ่มการแสดงออกเป็น 3 รุ่น รุ่นเล็ก อายุ 5-12 ปี รุ่นกลาง อายุ 13-15 ปี และรุ่นใหญ่ อายุ 16 ปีขึ้นไป เน้นการรำตามท่าที่ถูกต้องของการรำมโนราห์ เริ่มจากน้องๆ รุ่นเล็กที่เพิ่งหัดรำ จำนวน 5 คน ต่อด้วยนักแสดงรุ่นกลาง 7 คน ปิดท้ายด้วยรุ่นใหญ่อีก 5 คน ซึ่งจะแสดงการรำมโนราห์ตัวอ่อนและม้วนตัวอย่างสวยงาม โดยมีประชาชนนำธนบัตรฉบับละ 100 บาท มอบให้เพื่อเป็นกำลังใจ โดยวางไว้ให้นางรำตัวอ่อนใช้ปากคาบหยิบธนบัตร เรียกเสียงปรบมือและความชื่นชมได้อย่างมาก
จากนั้นมีการออกพราน โดยพรานเป็นตัวตลกของมโนราห์ เมื่อออกรำจะต้องสวมหน้ากาก เรียกว่า “หน้าพราน” ท่ารำของพรานนั้นจะเป็นท่ารำที่ตลก น้องๆ แสดงได้อย่างดี เรียกเสียงหัวเราะจากผู้ชม
น.ส.นลินี บูลกาญ อายุ 17 ปี ประธานนักเรียน และประธานชมรมนาฏศิลป์ โรงเรียนวิเชียรมาตุ 2 คนรำมโนราห์ตัวอ่อน บอกเล่าว่า ปกติคณะมโนราห์ “นิรุท ศ.แปลกศิลป์” จะมีนักแสดงทุกรุ่น รวมทั้งกลุ่มเด็กและเยาวชน รับงานแสดงมโนราห์ทั่วไปเช่นเดียวกับคณะอื่นๆ ทั้งการรำแก้บน รำมโนราห์โรงครู หรือรำมโนราห์เพื่อพิธีกรรมต่างๆ
น้องนลินีเล่าต่อว่า ตนเองเริ่มฝึกรำมโนราห์มาตั้งแต่อายุ 5 ขวบ ดูจากรุ่นพี่ จนตอนนี้สอนการรำให้น้องๆ ในคณะ สืบสานส่งต่อรุ่นต่อรุ่น น้องๆ ที่มารำมโนราห์มีทั้งลูกหลานชาวคณะ เด็กและเยาวชนที่มีเชื้อสายมโนราห์ รวมทั้งน้องๆ ในพื้นที่ที่ชื่นชอบการรำมโนราห์ รวมกันประมาณ 20 คน เพื่อมารำเปิดหมวกหารายได้เสริมและฝึกฝนการรำที่น้ำตกวังหินลาดในช่วงวันหยุด เสาร์-อาทิตย์ เพื่อนำเสนอศิลปะการแสดงมโนราห์ท้องถิ่นปักษ์ใต้ต่อนักท่องเที่ยวและช่วยกันอนุรักษ์ต่อไป
โนรา หรือมโนราห์ ได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปี 2552 ในสาขาศิลปะการแสดง และยูเนสโกขึ้นทะเบียนมโนราห์เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ เมื่อปี 2564
เมธี เมืองแก้ว
