กรมส่งเสริมสหกรณ์ โดยนิคมสหกรณ์ปากพญา ต.ปากนคร อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช ร่วมกับสำนักงานประมงจังหวัดนครศรีธรรมราช และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช (เกษตรไสใหญ่) จัดโครงการแก้หนี้สมาชิกในนิคมสหกรณ์
ด้วยการส่งเสริมอาชีพเลี้ยง “ปูขาวอินทรีย์” และยกระดับความสามารถในการผลิตของสมาชิกสหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราช จำกัด ในพื้นที่ลุ่มน้ำปากนคร-ปากพญา ครอบคลุมพื้นที่กว่า 3 พันไร่ ในเขตนิคมสหกรณ์ปากพญา
โดยสำนักงานประมงจังหวัดนครศรีธรรมราชจัดหาลูกปูขาว ขนาด 1 เซนติเมตร จำนวน 22,000 ตัว และอุปกรณ์สำหรับจัดทำน้ำหมักจุลินทรีย์แก่สมาชิกแกนนำจำนวน 5 ราย ที่ผ่านการคัดเลือกจากนิคมสหกรณ์ และจัดการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการเลี้ยง จากทีมอาจารย์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
ตั้งแต่การเตรียมบ่อ การสังเกตลักษณะดินในบ่อ การทำน้ำหมักจุลินทรีย์เพื่อใช้ปรับสภาพน้ำในบ่อ การจัดเตรียมอาหารสำหรับปูอนุบาล เพื่อต้องการให้เป็นโครงการนำร่องต้นแบบให้กับสมาชิกคนอื่นๆ ในนิคมสหกรณ์ และสำหรับผลผลิตที่เกิดขึ้นสหกรณ์นิคมประมงนครศรีฯ จำกัด จะดำเนินการรวบรวมผลผลิตจากสมาชิกส่งออกสู่ตลาดต่อไป
นายสมเจตน์ จันทร์แก้ว หนึ่งในสมาชิกสหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราช จำกัด ที่ได้รับการคัดเลือกให้เลี้ยงปูขาว ภายใต้โครงการนำร่องต้นแบบแก้ปัญหาหนี้สินของนิคมสหกรณ์ปากพญา เผยถึงจุดเด่นของปูขาวว่า
ปูขาว เป็นปูทะเลสายพันธุ์หนึ่ง เป็นปูพื้นเมืองของอ่าวไทย อยู่ตามป่าชายเลน โตเต็มที่น้ำหนักประมาณกิโลครึ่ง ไซซ์แปดขึ้นไปกิโลกรัมละไม่ต่ำกว่า 1 พันบาท มีในธรรมชาติ แต่ส่วนใหญ่จะติดโรคตัวแดงเหมือนกุ้ง ติดโรคแล้วจะไม่มีเนื้อ
ปูขาวมีราคาดี ไม่ค่อยมีปัญหาเหมือนปูดำ ปูแดง ฝั่งอันดามัน ตัวจะเล็กกินไม่อร่อย
นายสมเจตน์เผยต่อว่า ครอบครัวของตนยึดอาชีพเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบธรรมชาติมายาวนาน ผ่านมาหมดทั้งกุ้ง หอย ปู ปลา แต่ปูขาวยังไม่เคยเลี้ยงมาก่อนในพื้นที่ปิด
แต่จากการได้เข้ารับการอบรม มองว่าปูขาวคงเลี้ยงไม่ยาก อาศัยองค์ความรู้จากประสบการณ์เลี้ยงที่ผ่านมา และได้รับความรู้เพิ่มเติมจากวิทยากรที่แนะนำเทคนิคในการเลี้ยงปูตั้งแต่การเตรียมบ่อ ทำน้ำหมักเพื่อลดต้นทุน การเตรียมอาหารที่เหมาะสมกับวัยของลูกปู
ซึ่งอาหารของปูจะเป็นแบบอินทรีย์ ทำเองโดยใช้วัตถุดิบในพื้นที่ ประกอบด้วย ไข่ไก่ น้ำปลา กะปิ ผสมกับหอย ปลาสับเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วนำมาผสมจุลินทรีย์หมัก 2-3 วัน จึงเป็นอาหารลูกปูอนุบาล
ทั้งนี้ เพื่อเป็นการประหยัดต้นทุนในเรื่องอาหารลูกปู โดยอนุบาลลูกปูไว้ประมาณ 1-2 สัปดาห์ได้ตัวขนาด 3-5 เซนติเมตร จากนั้นจึงแบ่งให้เครือข่ายที่อยู่ในทีมอีก 6 ราย รายละประมาณ 320 ตัว เพื่อขยายผลนำไปเลี้ยงในบ่อของตนเองต่อไป
“ผมผ่านการเลี้ยงมาหมดแล้วทั้งกุ้ง หอย ปู ปลา ก็เลยมาลองปูขาวบ้าง ปูก็เลี้ยงมาเป็นสิบปีแล้ว รายได้หลักก็มาจากปูกับกุ้ง ในพื้นที่ผมมี 30 ไร่ แบ่งเป็น 4 บ่อ มีบ่ออนุบาลกุ้งและปู บ่อเลี้ยงขุน และมีเลี้ยงกุ้งกุลาดำด้วย จัดซื้อพันธุ์ลูกกุ้งมาจากสหกรณ์ อาหารที่ใช้เลี้ยงก็เป็นหอยในทะเล ซึ่งมีอยู่ในพื้นที่เป็นจำนวนมาก ลูกปูขาวทางประมงจังหวัดก็สนับสนุนพันธุ์ให้ฟรี อาหารก็เป็นอาหารจากธรรมชาติที่เราผลิตเอง”
ส่วนเรื่องตลาดไม่มีปัญหา ทางสหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราช จำกัด จะทำหน้าที่รวบรวมผลผลิตจากสมาชิก แล้วจะมีพ่อค้ามารับซื้อโดยผ่านการประมูลในราคาที่สูงกว่าท้องตลาดทั่วไป
สมาชิกสหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราชขยายความในเรื่องตลาดกุ้งปูว่า ปกติเมื่อถึงคิวจับกุ้ง จับปู ในบ่อของสมาชิก จะมีพ่อค้าเข้ามาประมูลจากสหกรณ์ ที่ได้รวบรวมผลผลิตจากสมาชิกอยู่แล้ว
สมาชิกส่วนใหญ่ก็จะขายผลผลิตให้กับสหกรณ์ มีบ้างที่ขายกับพ่อค้า เพราะบางรายไม่มีเงินลงทุนเขาก็ไปขอพันธุ์ปูจากพ่อค้าคนกลางมาปล่อยก่อน แล้วก็ทำสัญญาว่าเมื่อได้ผลผลิตจะต้องไปขายเขา
แต่ทั้งนี้ สหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราช จำกัด ก็มีเงินให้กู้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ กุ้ง ปู อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 4 ต่อปี ซึ่งตนก็กู้เงินสหกรณ์มาลงทุนในการปรับปรุงสภาพและจัดซื้อลูกกุ้ง ลูกปู
ขณะที่ นายมนัย ขาวมานิตย์ ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ปากพญา กล่าวว่า ทีมวิจัยพบว่าพื้นที่ลุ่มน้ำปากนคร-ปากพญา เหมาะสำหรับการเลี้ยงปูดำ ซึ่งมีหลายสายพันธุ์ เช่น ปูดำ ปูแดง ปูเขียว ปูขาว
ซึ่งค้นพบว่าปูที่เหมาะกับการเลี้ยงที่นี่ เป็นปูดำสายพันธุ์ปูขาว เลี้ยงง่าย โตเร็วที่สุด ไม่ค่อยเจาะทำลายดิน สามารถนำมาส่งเสริมพัฒนาอาชีพให้สมาชิกในเขตนิคมสหกรณ์ปากพญาให้มีรายได้เพียงพอสำหรับเลี้ยงชีพและมีเงินสามารถชำระหนี้ได้
ด้านนายเฉลิม นวมนิ่ม สหกรณ์จังหวัดนครศรีฯ กล่าวว่า ทางนิคมสหกรณ์ปากพญา เข้าไปส่งเสริมผ่านทางสหกรณ์นิคมประมงนครศรีธรรมราช จำกัด มีสมาชิก 100 กว่าคน ทั้งหมดประกอบอาชีพเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและทำประมงพื้นบ้าน อาชีพเสริมไม่มี เพราะดินเค็มปลูกพืชผักอะไรไม่ได้ เขาจึงมีรายได้จากตรงนี้เป็นหลัก
ล่าสุด นายวิศิษฐ์ ศรีสุวรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ นำคณะลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมติดตามการดำเนินงานของนิคมสหกรณ์ปากพญา พร้อมรับฟังผลการดำเนินงาน ปัญหา อุปสรรค แนะนำแนวทางปฏิบัติงาน และเยี่ยมชมบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของเกษตรกรสมาชิกในนิคม เพื่อหาแนวทางช่วยเหลือต่อไป
