สดจากเยาวชน - เด็กก๊อหลวงพะเยา ฝึกทำนาฟาดข้าว

ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านก๊อหลวง จ.พะเยา ส่งเสริมนักเรียนตัวน้อยเรียนรู้วิถีทำนาตั้งแต่เริ่มปลูกไปจนถึงการฟาดข้าว เผยยุคสมัยเปลี่ยนไป เด็กๆ เริ่มไม่รู้จักวิถีชุมชนในอดีต

โรงเรียนบ้านก๊อหลวง ต.ทุ่งกล้วย อ.ภูซาง จ.พะเยา จัดกิจกรรมช่วงระหว่างเรียนในการเรียนรู้วิถีชุมชนด้วยการปลูกข้าว เกี่ยวข้าว และฟาดข้าว โดยนายวิจารย์ หมดสังข์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านก๊อหลวง พร้อมด้วยครูผู้สอนหลายคนนำนักเรียนตั้งแต่ชั้น ป.3 ถึง ป.6 มาเรียนรู้วิถีชุมชน เด็กๆ ต่างสนใจเป็นอย่างมาก

หลังจากเมื่อช่วงกลางปี 2567 ทางโรงเรียนนำเด็กนักเรียนมาร่วมกันปลูกข้าวสร้างแรงขับเคลื่อนเรียนรู้วิถีชุมชน จนมาถึงหลังปีใหม่ 2568 เข้าสู่การเกี่ยวข้าวและฟาดข้าว ซึ่งถือเป็นการปูพื้นฐานที่จะทำให้เด็กๆ เรียนรู้ความเป็นอยู่ในสมัยอดีตและปัจจุบันที่ยังคงหลงเหลือในเรื่องการปลูกข้าวและเกี่ยวข้าวตามแบบฉบับที่รุ่นผู้เฒ่าผู้แก่เคยกระทำมา

นายวิจารย์ หมดสังข์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านก๊อหลวง กล่าวว่า ภาพที่เห็นเหล่านี้ส่วนหนึ่งตนเองขับเคลื่อนและปลูกฝังการเรียนรู้วิถีชุมชนจากรุ่นสู่รุ่น ด้วยปัจจุบันนี้จะเห็นได้ว่าข้าวที่ปลูกในยุคสมัยนี้ใช้รถปลูกทุ่นแรงคน และยังมีรถเกี่ยวข้าวให้เห็นในพื้นที่ จ.พะเยา และต่างจังหวัด แต่ตนเองมีแนวคิดที่จะปลูกฝังสิ่งเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการปลูกข้าวที่ช่วยกัน หรือแม้กระทั่งการลงแขกเกี่ยวข้าวที่ใช้เพียงแรงคนช่วยกันเท่านั้น

“นอกจากนี้ ยังมีอีกหนึ่งกิจกรรมที่เด็กๆ สนใจมาก คือการฟาดข้าว ที่คนสมัยนี้แทบจะไม่เห็นพื้นที่ไหนทำกันแล้ว เพียงแต่ อ.ภูซาง ในบางแห่งยังมีให้เห็น ซึ่งน้อยมากที่บางบ้านจะร่วมกันทำออกมาด้วยการใช้แรงคนที่แสนเหนื่อย ประกอบกับการขายข้าวที่ไม่สามารถทิ้งไว้นานได้ สิ่งเหล่านี้จะเลือนหายไปทีละน้อย แต่มาวันนี้ผมพาเด็กๆ มาลองทำกิจกรรมฟาดข้าวโดยมีชาวบ้านเข้ามาสอนให้ความรู้ความเข้าใจว่าการฟาดข้าวมีข้อดีอย่างไร และประโยชน์ที่เราทำนั้นได้อะไรกลับไป” ผอ.โรงเรียนบ้านก๊อหลวงกล่าว

นายวิจารย์กล่าวต่อไปว่า แม้โรงเรียนนี้จะเป็นสถานศึกษาเล็กๆ และเด็กๆ ที่เข้าเรียนมีไม่ถึงร้อยคนก็ตาม แต่ทุกกิจกรรมที่ทำนั้นล้วนปลูกฝังให้เด็กๆ เหล่านี้ไม่ลืมวิถีชุมชนที่พวกเขาเติบโตมา สิ่งเหล่านี้ถ้าต่อยอดสืบสานกันต่อไปเชื่อว่าอนาคตไม่ว่าจะ 5 ปี หรือ 10 ปีก็อาจจะไม่สูญหายไป

สุรชัย ศรีชัย