คณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) ฟื้นเส้นทางท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม จัดกิจกรรม Walking Tour “วังบูรพา Rewind : ย้อนรอยความบันเทิงแห่งพระนคร”
โรงแรมคชา เบด
สืบเนื่องจากการร่วมงานบางกอกดีไซน์วีก 2025 (BKKDW 2025) ภายใต้แนวคิด “Design Up+Rising : ออกแบบพร้อมบวก+” อาจารย์ภควดี วรรณพฤกษ์ (อาจารย์ปีย์) อาจารย์ประจำหลักสูตรของคณะฯ ผู้ริเริ่มโครงการ Walking Tour ในครั้งนี้ เล่าว่า จากความสำเร็จของทริป “ทรงวาด…ที่วาดไว้ในความทรงจำ” ในเทศกาล BKKDW 2024 ที่นำเสนอเรื่องราวผ่านมุมมองของ ดร.ยุวรี โชคสวนทรัพย์ (อาจารย์นวล) คณบดีคณะการท่องเที่ยวและการโรงแรม มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ นำมาสู่การต่อยอดเส้นทางท่องเที่ยววังบูรพาในปี 2025 โดยมีแรงบันดาลใจจากงานวิจัยที่ศึกษาประวัติศาสตร์เกี่ยวกับกิจการสถานบันเทิงในกรุงเทพฯ ของอาจารย์นวล ตั้งแต่ยุคสนธิสัญญาเบาว์ริง ผ่านการเปลี่ยนแปลงการปกครอง สงครามโลกครั้งที่ 1 และ 2 จนถึงปัจจุบัน
ร้านออน ล๊อก หยุ่น
เส้นทางทัวร์เริ่มต้นที่โรงแรมคชา เบด ตั้งอยู่ฝั่งตรงข้าม MRT สามยอด เคยเป็นที่ประทับของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร ต้นตระกูลคัคณางค์ อาคารนี้ส่งต่อและเปลี่ยนผ่านการใช้งานหลากหลาย เคยเป็นทั้งโรงพยาบาลของหมอทาเคดะ ห้างศรีจันทร์ ร้านวิทยุธานินทร์ ก่อนจะกลายเป็นโรงแรมกึ่งแกลเลอรี่ในปัจจุบัน
สถานี MRT สามยอด
ประตูสามยอด จุดเริ่มต้นประวัติศาสตร์ความบันเทิงย่านเก่าแก่ ก่อนเริ่มเดินทัวร์อาจารย์นวลเล่าประวัติของประตูสามยอดซึ่งมีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 จากประตูไม้ธรรมดาสู่การพัฒนาเป็นประตูก่ออิฐถือปูน ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 มีการตัดถนนเจริญกรุงผ่านประตูนี้เพื่อให้ชาวต่างชาตินั่งรถม้าตากอากาศ ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีการปรับปรุงประตูให้มี 3 ช่องทาง ช่องซ้ายสำหรับรถราง อีกสองช่องสำหรับรถม้า รถลาก และคนเดิน ลักษณะยอดแหลมทั้งสามจึงเป็นที่มาของชื่อ “ประตูสามยอด”
พ.ศ.2440 ประตูสามยอดถูกรื้อถอนเนื่องจากกีดขวางการจราจรและเกรงว่าจะถล่มเป็นอันตราย พื้นที่ได้รับการพัฒนาและมีห้างร้านของชาวตะวันตกเปิดเพิ่มขึ้น ปัจจุบันบริเวณดังกล่าวอยู่ด้านหน้าสถานี MRT สามยอด ย่านนี้ยังเคยเป็นที่ตั้งของโรงหวย ก ข ซึ่งรัฐเปิดประมูลอากรหวยทุกปี กลยุทธ์ที่นิยมใช้เพื่อดึงให้ลูกค้าเข้าโรงหวยเป็นประจำคือการจัดแสดงละครหรืองิ้ว นับเป็นจุดเริ่มต้นการผสมผสานระหว่างการเสี่ยงโชคและความบันเทิงในย่านวังบูรพา
ดิโอลด์สยามพลาซ่า
คณะทัวร์ออกเดินย้อนรอยประวัติศาสตร์เลียบถนนมหาไชย ผ่านห้างทองลายกนก (อดีตที่ตั้งห้างเซ็นทรัลแห่งแรกในประเทศไทย) ไปจนถึงห้างเมก้า พลาซ่า สะพานเหล็ก ณ สี่แยกวังบูรพา อาจารย์นวลเล่าประวัติวังบูรพา “วังแห่งความรื่นรมย์” พระราชวังสถาปัตยกรรมตะวันตกสร้างในปี 2419 เป็นที่ประทับของสมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช พระอนุชาในรัชกาลที่ 5 ต้นราชสกุลภาณุพันธุ์ ในอดีตเป็นศูนย์กลางดนตรีและศิลปะ มีทั้งดนตรีไทยและตะวันตกบรรเลงยามค่ำคืน โดยมีหลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) เป็นนักดนตรีประจำวัง ซึ่งต่อมาเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างภาพยนตร์เรื่อง “โหมโรง”
ทางขึ้นโรงหนังควีนส์
ในปี 2471 วังบูรพาใช้เป็นสถานศึกษา ทั้งโรงเรียนสตรีภานุทัตช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และโรงเรียนพณิชยการพระนคร จนกระทั่งปี 2495 ทายาทราชสกุลภาณุพันธุ์ขายวังให้นายโอสถ โกศิน นับเป็นการเปลี่ยนผ่านจากวังสู่ศูนย์การค้า จุดเริ่มต้นความบันเทิงสมัยใหม่
หลังการขายพื้นที่ให้นักธุรกิจ ประมาณปี 2497 วังถูกรื้อทิ้ง เพื่อสร้างศูนย์การค้าและโรงภาพยนตร์สามแห่ง ได้แก่ โรงภาพยนตร์คิงส์ ควีนส์ และ แกรนด์ เปิดบริการเป็นทางการเมื่อวันที่ 30 ม.ค. 2497
เมื่อรวมกับตลาดมิ่งเมือง (ปัจจุบันคือดิโอลด์สยามพลาซ่า) และศาลาเฉลิมกรุง ทำให้ย่านนี้กลายเป็นศูนย์การค้าที่ใหญ่ที่สุดในยุคนั้น จากนั้นในปี 2499 มีการสร้างห้างเซ็นทรัลเทรดดิ้ง ซึ่งเป็นศูนย์การค้าเซ็นทรัลสาขาแรกของเมืองไทย
ร้านจีจ้งหว่อ
ในช่วงปี 2499-2500 วังบูรพากลายเป็นแหล่งรวมตัวของวัยรุ่นสมัยใหม่ที่เรียกว่า “โก๋หลังวัง” และเป็นที่ตั้งของไนต์คลับหรูในโรงแรมที่เปิดให้แขกผู้มีเกียรติเต้นลีลาศ
หลังจากย้อนรอยประวัติศาสตร์มาถึงจุดนี้ อาจารย์นวลนำคณะทัวร์เดินชมรอบรั้ววังบูรพา ก่อนแวะพักดื่มเครื่องดื่มเย็นๆ คลายร้อน พร้อมลิ้มรสขนมจีบกุ้งสูตรกวางตุ้งจากร้านในตำนาน “จีจ้งหว่อ” ตั้งอยู่ตรงข้ามโรงภาพยนตร์ควีนส์ ปัจจุบันโรงภาพยนตร์คิงส์ ควีนส์ และแกรนด์ ปิดกิจการไปแล้ว โดยคิงส์และแกรนด์รีโนเวตให้เชื่อมต่อกันเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของห้างสรรพสินค้าเมอร์รี่คิงส์ วังบูรพา ปัจจุบันเป็นห้างเมก้า พลาซ่า สะพานเหล็ก
อาจารย์นวลบรรยาย
ย่านวังบูรพาเริ่มซบเซาลงในปี 2511 เพราะเมื่อสยามสแควร์เริ่มเกิดขึ้นพร้อมโรงภาพยนตร์ 3 โรงในคอนเซ็ปต์เดียวกัน ได้แก่ สยาม ลิโด้ และ สกาล่า ผู้ประกอบการหลายรายจากย่านวังบูรพาย้ายไปค้าขายที่ย่านสยามสแควร์ ย่านวังบูรพาจึงเริ่มเงียบเหงาลง ในขณะที่สยามสแควร์เติบโตขึ้นเป็นแหล่งรวมตัวของวัยรุ่นยุคถัดไป
มรดกแห่งกาลเวลาที่ยังคงอยู่ : “จีจ้งหว่อ” ภัตตาคารกวางตุ้งอายุกว่า 70 ปี เคยเป็นจุดนัดพบของผู้ชมภาพยนตร์ที่โรงหนังควีนส์ เป็นร้านโปรดของบุคคลในตำนาน “แดง ไบเล่” ที่มักเลือกนั่งโต๊ะหลังสุดของร้านเป็นประจำ
“ออน ล๊อก หยุ่น” ร้านเบรกฟาสต์ในตำนานแห่งนี้ตั้งอยู่ย่านศาลาเฉลิมกรุง เปิดมากว่า 90 ปี ยังคงรักษาบรรยากาศดั้งเดิม
“คลังวิทยา-รวมสาส์น-โอเดียน สโตร์” ร้านหนังสือชื่อดังแห่งย่านวังบูรพา ยังคงมีลูกค้าประจำ เพราะบริการด้วยความเชี่ยวชาญและใส่ใจ
“ศาลาเฉลิมกรุง” โรงหนังติดแอร์แห่งแรกของกรุงเทพฯ เปิดปี 2476 ปัจจุบันเป็นเวทีการแสดงโขนหลวงและศิลปะการแสดงไทย
