ระยะนี้หากติดตามรายการทุ่งแสงตะวันจะพบว่าเนื้อหารายการแตกต่างจากเมื่อก่อน พี่นก นิรมล เมธีสุวกุล และทีมงาน ออกเยี่ยมเยียนเด็กเมื่อวันวานซึ่งปัจจุบันเติบโตเป็นผู้ใหญ่
ยี่สารที่คิดถึง
น่าสนใจว่าเด็กไทยเมื่อสามสิบปีก่อนที่เติบโตใกล้ชิดธรรมชาติหรือมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่แบบบ้านๆ ทุกวันนี้เป็นอย่างไร สิ่งที่เคยเรียนรู้ยังมีร่องรอยอะไรในชีวิตกันบ้างหรือไม่
พูดถึงยี่สาร อัมพวา สมุทรสงคราม คนทั่วไปนึกถึงร้านอาหารทะเล เมนูเด็ดที่พิเศษ ป่าโกงกาง ฯลฯ การทำความรู้จักแบบลึกซึ้งต้องยกให้ทุ่งแสงตะวันซีรีส์ยี่สาร ซึ่งจะเป็นเรื่องราวต่อเนื่องตลอดเดือนพฤษภาคม 2568
ชุมชนยี่สารมีลักษณะพิเศษบางอย่าง อะไรที่ทำให้เด็กและเยาวชนที่เติบโตยังคงดำรงชีวิตอยู่ในชุมชนถิ่นฐานบ้านเกิด ค่อนข้างมาก สารคดีชุดนี้เหมือนบันทึกประเทศไทยผ่านมุมมองของเด็กเมื่อวานซึ่งเติบโตเป็นผู้ใหญ่แล้วในวันนี้ หลายแง่มุม มีทั้งเรื่องชีวิต การงานอาชีพ วิถีชุมชน ความเปลี่ยนแปลง และบางสิ่งที่ ไม่เคยเปลี่ยนไปไม่ว่าจะผ่านยุคสมัยมายาวนานยี่สิบหรือสามสิบปี
กิ๊บ ราตรี ชลภูมิ
หนึ่งในเด็กทุ่งแสงตะวันเมื่อวันวาน คือ กิ๊บ ราตรี ชลภูมิ เด็กทุ่งแสงตะวันที่เคยออกอากาศเมื่อปี 2541 ตอน “ธรรมชาติอวยพร” ออกอากาศส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ช่วยกันคัดเลือกการ์ดกองโตจากที่ผู้ชมทางบ้านส่งเข้ามาร่วมสนุก การ์ดหรือ ส.ค.ส.ที่รายการชวนประดิษฐ์ตกแต่งจากวัสดุธรรมชาติ เกือบสามสิบปีผ่านไป สู้ชีวิต เรียนรู้จากประสบการณ์มากมาย เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ใช้ชีวิตแบบสนุกเบิกบาน ในโลกกว้าง
ไกลเหมือนใกล้ อะไรถึงทำให้สวีเดนกับยี่สารใกล้กันเหมือนปากซอย พี่นกถามกิ๊บ
“ผูกพันไปๆ กลับๆ จากบ้านกับสวีเดนตลอดเวลา ใช้ชีวิตที่สวีเดน 5-6 เดือน เราต้องกลับ ต้องกลับแล้ว อยากกลับบ้าน ไปสวีเดนก็ทำมาหากินสัมมาชีพ ใช้ชีวิตกับครอบครัว แล้วบินไปบินมา”
กิ๊บในวันวาน
ทุกครั้งที่เดินทางจากบ้านสวีเดนกลับบ้านยี่สารมักมีกิจกรรมต่างๆ เช่น รวมคนรุ่นใหม่ทำกลุ่มย้อมผ้า ชื่อ Momm มีพี่ สุดรักที่โตมาด้วยกันเป็นประธานกลุ่ม ชื่อพี่เอ เวทิศา หาญณรงค์ ต่อยอดภูมิปัญญาผ้ามัดย้อมจากสีธรรมชาติในท้องถิ่น ประยุกต์ให้เหมาะกับตลาด จริงๆ มีกลุ่มแม่ๆ ป้าๆ ที่เขาเคยทำมาสิบกว่าปีที่แล้ว เขาก็ยังดำเนินอยู่ กิ๊บกับพี่เอก็สร้างสรรค์เพิ่มเติม เอามาต่อยอดลายและเทคนิคแปลกๆ เช่น เทคนิคการปั๊มเทียนด้วยบล็อกไม้ ย้อมสีไม้ตะบูน สีจากป่าชายเลนทั้งหมดให้ลูกค้าวัยรุ่นยังรู้สึกว่ายังใกล้ชิดกับป่าชายเลน ทรัพยากรตัวเองคือตะบูน
ผ้าย้อมสีตะบูน
บ้านยี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม แวดล้อมด้วยป่าชายเลน ต้นโกงกาง ตะบูน และพืชพรรณต่างๆ วิถีคนริมน้ำริมป่าชายเลนยังมีอยู่มาก ชาวยี่สารในสมัยก่อนใช้ประโยชน์จากเปลือกไม้ตะบูนมาต้มเคี่ยวจนได้น้ำสีเข้มเพื่อ ย้อมแหย้อมอวนและย้อมเสื้อผ้าที่ใส่ทำงานท่ามกลางแดดลมน้ำ ผ้าที่ย้อมนั้นเส้นใยเหนียวและทนทานขึ้นมาก ปัจจุบันจึงนำต้นตะบูน ต้นโกงกาง ฯลฯ ที่มีอยู่ในชุมชนมาพัฒนา ย้อมผ้าจากสีธรรมชาติ ภูมิปัญญาเดิมบวกกับเทคนิคมัดย้อม พิมพ์ขี้ผึ้งผสมผสานกับการทดลองใหม่ๆ เช่น เพิ่มด้วยการใช้สารฟิกซ์หรือสารช่วยย้อม เช่น น้ำสนิมเหล็ก น้ำปูนใส น้ำสารส้ม ต่อเนื่องมายี่สิบกว่าปีโดยเฉพาะระยะหลังมานี้ ทำให้เกิดผลงานน่าสนใจหลากหลายขึ้นมาก
พี่เอประธานกลุ่ม Momm
ผ้าย้อมสีจากป่าชายเลน นอกจากออกงานออกบูธ ตัดชุดยังเป็นผ้าโกอินเตอร์ด้วย เพราะหอบข้ามน้ำข้ามทะเลเอาไปทำผ้าปูเตียงนวด สีจากการย้อมเย็นแบบที่กลุ่มทำเนียนไปกับพวกน้ำมันพวกออยล์ ถูกโฉลกกับการงานอาชีพและผู้บริโภคสายยุโรปอยู่สวีเดนกับสามีนักดนตรี ตัวกิ๊บเองเปิดร้านนวดไทย ความอีโค ความรักธรรมชาติสิ่งแวดล้อมของสวีเดน เลี่ยงการใช้สารเคมี ออยล์ทุกอย่างต้องถูกกำหนดมาตรฐานคุณภาพ การใช้ผ้าย้อมสีธรรมชาติจึงตอบโจทย์
พี่นกถามกิ๊บว่าการใช้ชีวิตที่สวีเดนสนุกกับอะไรบ้าง
“เหมือนที่ไทยเลย บางฤดูเห็ดออก เก็บเห็ด เขาสร้างสมดุลในทะเลสาบด้วยการเปิดให้จับปลาเป็นฤดูกาล ให้หาปลาทะเลสาบเพราะต้องเอาปลาบางชนิดขึ้นเพื่อระบบนิเวศ แจกฟรี เลยเอาปลาไปทำปลาเค็มขายค่ะ สามีบ่นพึม แต่เราสนุก เราเกิดจากชายฝั่ง ได้ใช้ชีวิตเหมือนยังเป็นเด็กยี่สาร พอสวีเดนไม่มีฤดูกาลหาเห็ดหาปลาก็คิดถึงเมืองไทย กลับมาเยี่ยมแม่บินกลับบ้าน ไปเที่ยวที่อยากเที่ยวสักอาทิตย์หนึ่ง มาทำผ้าย้อมสีธรรมชาติ บ้านเรามีทุกอย่าง ไม่ได้ห่างไกลความเจริญแต่ก็ยังอยู่กับธรรมชาติ ตื่นเช้ามาเจอเรือ เจอวัด เจอเพื่อน ติดชุมชน”
กิ๊บใช้ชีวิตไม่ต่างจากไทย
มีแผนชีวิตอย่างไรในอนาคต กิ๊บจะใช้ชีวิตอย่างไรถ้าทุ่งแสงตะวันมาเยี่ยมอีกห้าปีข้างหน้า
“อีกห้าปี กิ๊บอยากชวนสามี จะมาใช้ชีวิตที่นี่แหละ อยากจะมาอยู่บ้านเกิด เขาจะมามั้ยไม่รู้ แต่เราอยากกลับมาอยู่เมืองไทย”
การปั๊มเทียน
ติดตามทุ่งแสงตะวัน ไกลเหมือนใกล้ วันเสาร์ที่ 3 พฤษภาคม 2568 เวลา 05.05 น. ทางช่อง 3 กด 33 หรือทางออนไลน์เพจทุ่งแสงตะวัน และ YouTube Payai TV เวลา 07.30 น.
อาทร ริมทาง
