คอลัมน์ “บุ๊กสโตร์” และ “สำนักพิมพ์มติชน” ขอชวนนักอ่านทุกท่าน พลิกอ่านเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับคนจีนในประเทศไทย ผ่านหนังสือที่น่าสนใจ 1 ชุด 3 เล่มที่ติดอันดับเบสต์ เซลเลอร์ ได้แก่ ประวัติจีนกรุงสยาม เล่ม 1-3
ที่ผ่านมา หนังสือพิมพ์ถือเป็นหนึ่งสื่อสิ่งพิมพ์ที่เสนอข่าว การเคลื่อนไหวใหม่ๆ ทั้งภายในและภายนอกประเทศ โดยส่วนใหญ่จะออกเป็นรายวัน เพื่อให้ประชาชนรับทราบข่าวสาร ในช่วงสมัยรัชกาลที่ 5 คนจีนที่อยู่ในประเทศไทย ก็เลือกใช้ “หนังสือพิมพ์” ในการแลกเปลี่ยนทรรศนะ และการติดตามข้อมูลของประเทศตนเอง
ระบบการศึกษาสมัยใหม่ทำให้ราษฎรที่อ่านออกเขียนได้เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็ว การตีพิมพ์หนังสือรายวันและรายเดือนเพิ่มจำนวนแพร่ขยายออกไปเป็นเงาตามตัว ยุคนี้เริ่มมีการนำเสนอทัศนคติเกี่ยวกับการปกครองและการพัฒนาบ้านเมืองแว่วมาจากสามัญชน ทั้งในสื่อตีพิมพ์และในแวดวงเสวนาตามสมาคมต่างๆ หนังสือพิมพ์กลายเป็นเวทีสำคัญในการอภิปราย วิเคราะห์ และเผยแพร่ความคิดเห็นใหม่สู่มวลชน
พอถึงช่วงทศวรรษ 1890 เมืองใหญ่ๆ ที่มีประชากรหนาแน่นต่างมีหนังสือพิมพ์รายวันท้องถิ่น และบางครั้งก็มีหนังสือรายสัปดาห์หรือรายเดือนตีพิมพ์ออกมาทั้งภาษาไทยและภาษาจีน ภาษาจีนมักเป็นขององค์กรอาสาที่จัดพิมพ์ข่าวสารข้อมูลให้อ่านกันในหมู่สมาชิก ชาวจีนในไทยส่วนใหญ่มักนั่งที่ร้านกาแฟ เพื่อพูดคุยคุ้ยข่าวกันอย่างสนุกสนาน ทั้งข่าวในหมู่บ้าน ข่าวในเมือง รวมไปถึงข่าวจากเมืองจีน ตามหมู่บ้านต่างจังหวัด ร้านกาแฟหรือร้านน้ำชาส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีหนังสือพิมพ์ไว้บริการ
แต่สำหรับบางร้านก็อ่านหนังสือพิมพ์ เผื่อแผ่คนไม่รู้หนังสือและเอาไว้ถกเถียงกันในสภากาแฟ ผ่านการอ่านเขียนและการสนทนาแลกเปลี่ยนทรรศนะ
“บางกอกรีกอเดอ” หรือ “หนังสือจดหมายเหตุ” ของดร.แดน บีช แบรดลีย์ ถือเป็นหนังสือพิมพ์ภาษาไทยฉบับแรกที่ตีพิมพ์เป็นรายเดือน มีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ออกเผยแพร่ในกรุงเทพฯ สมัยรัชกาลที่ 3 ในปี 2367
อีก 60 ปีต่อมาปี 2446 หนังสือพิมพ์จีนฉบับแรกในกรุงเทพฯ ก็ถือกำเนิดขึ้น ชื่อว่า “ฮั่นจิ้งยื่อเป้า” โดยการริเริ่มของชาวจีนกวางตุ้ง
ต้นศตวรรษที่ 20 บรรณาธิการของหนังสือพิมพ์จีนในสยามต่างเป็นปัญญาชนที่หูตากว้างไกล ดังนั้นจึงมีทรรศนะต่างกันออกไปแบ่งเป็นหลายฝักหลายฝ่ายตามกลุ่มการเมืองในเมืองจีน หนังสือพิมพ์ฉี่หนานซินเป้า สนับสนุนการปฏิรูปการปกครอง
ส่วนฝ่ายต่อต้านแมนจูในกรุงเทพฯ ที่นิยมประชาธิปไตย ก็ออกหนังสือพิมพ์หัวเซียนซินเป้า ขึ้นมาเป็นปากเสียง ไม่เพียงวิวาทะเกี่ยวกับการเมืองจีน หากแต่ทั้ง 2 ฝ่ายยังมีความเห็นต่างกันในเรื่องเกี่ยวกับชุมชนจีนในเมืองไทย เช่น กรณีการปรับภาษีรัชชูปการชาวจีน เมื่อปี 2452 บทบรรณาธิการในหนังสือพิมพ์จีนต่างแสดงความคิดเห็นกันอย่างดุเดือด นำไปสู่การประท้วงหยุดงานของคนจีนทั่วกรุงเทพฯ ในปี 2453 ที่สร้างความตระหนกตกใจกระจายไปทั่วกรุง
ขอชวนท่านผู้อ่านทุกท่านพลิกอ่านเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับคนจีนในประเทศไทยผ่าน
หนังสือชุด ประวัติจีนกรุงสยาม
เล่ม 1-3 (ปกอ่อน)
โดย เจฟฟรี ซุน และพิมพ์ประไพ พิศาลบุตร
แปลโดย พิมพ์ประไพ พิศาลบุตร, กิตติพัฒน์ มณีใหญ่, สมชาย จิว และนิรันดร นาคสุริยันต์
ออกแบบปกโดย นักรบ มูลมานัส
ประวัติจีนกรุงสยาม เล่มที่ 1 :
สมัยกรุงศรีอยุธยาถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์
ร้อยเรียงเรื่องราวประวัติศาสตร์ของชาวจีนที่อพยพเข้ามาภายในสยาม ครั้นกรุงศรีอยุธยาจนถึงสมัยต้นรัตนโกสินทร์ ผ่านเหตุการณ์สำคัญในอดีต ซึ่งจะทำให้ผู้อ่านเข้ารากฐานรูปแบบสังคม การเมือง และเศรษฐกิจของทั้ง 3 สมัย
ทดลองอ่านได้ที่: https://bit.ly/3RgoxRq
ประวัติจีนกรุงสยาม เล่มที่ 2 : ยุคล่าอาณานิคม
ศึกษาเหตุการณ์สำคัญในช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์อย่าง “การล่าอาณานิคม” ซึ่งเป็นห้วงเวลาที่เงื้อมอำนาจของจักรวรรดินิยมตะวันตกคืบคลานเข้ามาในภูมิภาคเอเชีย
ทดลองอ่านได้ที่ : https://bit.ly/4hevVaE
ประวัติจีนกรุงสยาม เล่มที่ 3 : ยุคก่อร่างสร้างประเทศไทย
ชวนอ่านและทำความเข้าใจยุคที่บ้านเกิดเมืองนอนของชาวจีนโพ้นทะเลในสยาม กลายเป็นสาธารณรัฐ และสาธารณรัฐประชาชนจีนในเวลาต่อมา
ทดลองอ่านได้ที่ : https://bit.ly/4iAmTWE
ผู้สื่อข่าวหรรษา
[email protected]
