พัทลุง เป็นจังหวัดในภาคใต้ตอนล่างของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 860 กิโลเมตร ชาวภาคใต้จะเรียกจังหวัดนี้ว่า “เมืองลุง”
ในอดีตพัทลุงเป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์เก่าแก่แห่งหนึ่ง และยังมีสภาพภูมิประเทศทั้งที่ราบ เนินเขา และชายฝั่ง
เชิงเขาอกทะลุมีชาวบ้านอยู่อาศัย
คำขวัญประจำจังหวัดคือ “เมืองหนังโนรา อู่นาข้าว พราวน้ำตก แหล่งนกน้ำ ทะเลสาบงาม เขาอกทะลุ น้ำพุร้อน” ซึ่งล้วนนำมาจากจุดเด่นและแหล่งท่องเที่ยวของเมืองลุงทั้งสิ้น
แหล่งท่องเที่ยวที่โดดเด่นคือ “เขาอกทะลุ” ลักษณะพิเศษของภูเขาลูกนี้คือ มีโพรงทะลุมองเห็นอีกด้านหนึ่งอยู่บริเวณเกือบตอนปลายของยอดเขา
เขาอกทะลุมองเห็นอีกด้าน
เป็นภูเขาหินปูนวางตัวอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ ยอดเขาสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 245 เมตร ยาวประมาณ 2 กิโลเมตร ส่วนกว้างที่สุดประมาณ 1 กิโลเมตร บนภูเขาอุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้นานาชนิด พื้นที่เชิงเขามีประชาชนอยู่อาศัยและใช้เป็นพื้นที่เกษตรกรรม
เขาอกทะลุ เป็นเขาที่มีความสำคัญของพัทลุง ในฐานะเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อว่าเป็นที่สิงสถิตของเจ้าแม่ดุดี เจ้าแห่งเขาอกทะลุ ชาวเมืองพัทลุงเชื่อถือเปรียบเสมือนเสาหลักเมืองพัทลุง
ยอดเขาอกทะลุ
ด้วยเหตุนี้ทางราชการจึงเอาภาพเขาอกทะลุและเจดีย์บนยอดเขาทำเป็นตราสัญลักษณ์ของจ.พัทลุง
เขาอกทะลุยังเป็นแหล่งโบราณคดีที่สำคัญ ภายในถ้ำต่างๆ บนเขามีการค้นพบพระพิมพ์ดินดิบศิลปะสมัยศรีวิชัย (พุทธศตวรรษที่ 12-13) จำนวนมาก แสดงให้เห็นว่าบริเวณพื้นที่เขาอกทะลุเคยเป็นที่ประกอบกิจกรรมของผู้คนหรือนักบวชภิกษุสงฆ์ในอดีต จึงได้มีการทิ้งร่องรอยศิลปวัตถุไว้เป็นหลักฐาน
ที่ตั้งเขาอกทะลุอยู่ที่อ.เมือง จากวัดคูหาสวรรค์ไปตามทางหลวงหมายเลข 4047 จะพบเขาอกทะลุตั้งตระหง่านอยู่ด้านตะวันออกของสถานีรถไฟ มีบันไดสำหรับขึ้นยอดเขาเพื่อชมทิวทัศน์ของเมืองพัทลุงได้
นั่งเรือทะเลน้อยพัทลุง
หากมาถึงพัทลุงแล้วต้องไม่พลาดไปชม “ทะเลน้อยพัทลุง” หรือเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย หรืออุทยานนกน้ำทะเลน้อย
เป็นทะเลสาบน้ำจืดพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีเนื้อที่เกือบ 1 แสนไร่ ตั้งอยู่ที่ อ.ควนขนุน ครอบคลุมพื้นที่สามจังหวัด พัทลุง สงขลา และนครศรีธรรมราช
ทะเลน้อย-แอ่งน้ำจืดขนาดใหญ่
ทะเลน้อยมีลักษณะเป็นแอ่งน้ำจืดขนาดใหญ่ อยู่ตอนบนสุดของทะเลสาบสงขลา มีพื้นที่ส่วนน้ำมีประมาณ 17,500 ไร่ โดยมีคลองเชื่อมต่อทะเลสาบ เป็นแหล่งพื้นที่ชุ่มน้ำโลก หรือแรมซาร์ไซต์ทะเลน้อยด้วย เนื่องจากมีความอุดมสมบูรณ์ทางชีวภาพ
เต็มไปด้วยป่าพรุ ป่าเสม็ดขาว บัวชนิดต่างๆ กระจูด และหญ้าพืชพรรณชนิดต่างๆ จึงเหมาะสำหรับเป็นที่อยู่ของนกน้ำประจำถิ่น นกอพยพจากเมืองหนาว และสัตว์หลายชนิด รวมถึงเป็นแหล่งประมงสัตว์น้ำจืดที่สำคัญของชาวบ้านมาตลอด
เรือบริการชมวิวในทะเลน้อย
ทะเลน้อยมีชื่อเสียงในเรื่องนั่งเรือหางยาวชมวิวไปตามบึงบัวแดงขนาดใหญ่มากๆ จะได้เห็นนกน้ำชนิดต่างๆ เช่น นกอีโก้ง เป็ดแดง นกกระยาง นกกาลักน้ำเล็ก นกช้อนหอย นกตีนเทียน และนกชนิดอื่นๆ ตามฤดูการที่อพยพมาจากที่อื่นด้วย ออกหากินตามบึงบัว บินสลับไปมาตลอด
เขตพระตำหนักทะเลน้อย
ช่วงที่เหมาะสำหรับชมบัวแดง ระหว่างเดือนมี.ค.-พ.ค. จะเห็นทะเลน้อยเต็มไปด้วยดอกบัวสีชมพูบานสะพรั่งสุดลูกตา
หากจะเที่ยวน้ำตกมีให้เลือกถึง 13 แห่ง ที่ขึ้นชื่อเป็นน้ำตกสวยงามที่สุดของน้ำตกทั้งหมดที่เกิดขึ้นจากเทือกเขาบรรทัดในเขตพื้นที่จ.พัทลุง คือ “น้ำตกไพรวัลย์” ตั้งอยู่ต.คลองเฉลิม อ.กงหรา บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าบ้านพูด เขตรักษาพันธ์ุสัตว์ป่าเขาบรรทัด ห่างจากตัวเมืองพัทลุงประมาณ 30 กิโลเมตร
น้ำตกไพรวัลย์ไหลจากหน้าผาลงมา
น้ำตกไหลลงมาจากหน้าผาสูงชัน ไหลลดหลั่นลงมานับชั้นใหญ่ๆ ได้ 7 ชั้น น้ำไหลแรงสามารถเล่นน้ำได้ในชั้นล่าง
บริเวณโดยรอบเงียบสงบ มีต้นไม้นานาชนิดปกคลุมอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ จึงทำให้น้ำตกมีน้ำตลอดทั้งปี
น้ำตกไพรวัลย์ไหลลดหลั่นตามผาชัน
บรรยากาศที่นี่ค่อนข้างเย็นสบาย เงียบสงบ มีต้นไม้ใหญ่ที่ปกคลุมโดยทั่วไป นักท่องเที่ยวสามารถไปท่องเที่ยวได้ทุกฤดูกาล
ที่นี่มีร้านค้าไว้คอยให้บริการแก่นักท่องเที่ยว และมีที่พักไว้ให้บริการ สามารถติดต่อได้ที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด
น้ำตกลาดเตย
“น้ำตกลาดเตย” เป็นน้ำตกที่สวยลำดับต้นๆ ของพัทลุงอีกแห่ง อยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด ท่ามกลางผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะกับการแช่น้ำเย็นๆ พักผ่อนหย่อนใจตามสองฝั่งน้ำตกและตามแก่งหินต่างๆ ที่มีกระแสน้ำไหลไม่แรงมากนัก
น้ำตกตะโหมด
หรือจะไปเที่ยวชมน้ำตกอื่นๆ อาทิ “น้ำตกตะโหมด” หรือน้ำตกหม่อมจุ้ย อ.ตะโหมด อยู่ห่างจากตัวอำเภอ 12 กิโลเมตร เป็นน้ำตกที่อยู่ท่ามกลางป่าที่ร่มรื่น อยู่ในบริเวณหน่วยพิทักษ์สัตว์ป่าบ้านตะโหมด ลักษณะของน้ำตกจะแบ่งเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นมีชื่อแตกต่างกัน มีแอ่งน้ำสามารถเล่นได้
น้ำตกมโนราห์
“น้ำตกมโนราห์” อยู่ในพื้นที่ความรับผิดชอบของ อบต.คลองเฉลิม เป็นน้ำตกขนาดกลาง น้ำใสมีสีเขียวไหลแรงลงสู่ลำธาร ซึ่งประกอบไปด้วยโขดหินเกาะแก่งเป็นระยะทางยาว อีกทั้งยังมีสะพานแขวนให้นักท่องเที่ยวได้เดินชมกันอีกด้วย เหมาะอย่างยิ่งในการพักผ่อนและเล่นน้ำ
น้ำตกเหรียงทอง
“น้ำตกเหรียงทอง” ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า อยู่ห่างจากชุมชนบ้านเขาปู่ ประมาณ 2 กิโลเมตร ในท้องที่หมู่ที่ 1 ต.เขาปู่ อ.ศรีบรรพต สายน้ำที่ไหลลงสู่ธารน้ำตกลัดเลาะมาตามเทือกเขาลดหลั่นลงมาเป็นน้ำตกตามรายทางมากมาย จนได้ชื่ออีกชื่อหนึ่งว่า น้ำตกร้อยชั้น ส่วนชื่อน้ำตกเหรียงทองนั้นมาจากต้นเหรียงซึ่งพบได้จำนวนมากบริเวณน้ำตก
บ่อน้ำร้อนเขาชัยสน
มาเที่ยวพัทลุงต้องแวะ “บ่อน้ำร้อนเขาชัยสน” อยู่ ต.เขาชัยสน อ.เขาชัยสน อยู่ห่างจาก อ.เมืองพัทลุง ประมาณ 25 กิโลเมตร
เป็นแอ่งน้ำที่มีอุณหภูมิประมาณ 60 องศา อยู่บริเวณเชิงเขาชัยสน ได้ผ่านการรับรองมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (น้ำพุร้อนธรรมชาติ) ในระดับดีเยี่ยม จากกรมการท่องเที่ยว
ประชาชนทั่วไปเชื่อกันว่าเป็นบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ สามารถอาบรักษาโรคผิวหนังได้ อุณหภูมิของน้ำจะสูงขึ้นหากได้รับแรงกระทบกระเทือนบริเวณนั้น น้ำร้อนจะไหลตลอดเวลา
ปัจจุบันได้มีการปรับปรุงให้มีสถานที่อาบน้ำ บ่อพักน้ำร้อน อาคารที่พักสำหรับนักท่องเที่ยว ก่อสร้างสถานที่จำหน่ายสินค้า เป็นแหล่งเรียนรู้งานช่างฝีมือการแกะหนังตะลุง การทำข้าวกล้องจากข้าวสังข์หยด การทำสมุนไพรคนทีดำและเงาะป่า
พัทลุงยังมีสถานที่ท่องเที่ยวน่าสนใจอีกมาก เรียกว่ามาวันเดียวเที่ยวไม่ครบแน่นอน
สนใจดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ได้เว็บไซต์จ.พัทลุง และกระทรวงวัฒนธรรม
